TGStat
TGStat
Type to search
Advanced channel search
  • flag English
    Site language
    flag Russian flag English flag Uzbek
  • Sign In
  • Catalog
    Channels and groups catalog Search for channels
    Add a channel/group
  • Ratings
    Rating of channels Rating of groups Posts rating
    Ratings of brands and people
  • Analytics
  • Search by posts
  • Telegram monitoring
نشریه دانشجویی بهمن

4 Nov 2017, 10:55

Open in Telegram Share Report

🔻 ۹ ملاحظه در باب امکان سنجی مدل پارلمانی در ایران | به قلم #پدرام_امیریان دانشجوی حقوق دانشگاه مازندران


🔹 پیرو طرح خبری درباره‌ی احتمال تغییر ساختار حقوقی- سیاسی جمهوری اسلامی ایران از نظام ریاستی به #پارلمانی، دغدغه‌های مختلفی قابل طرح می‌باشد که مختصراً به آن‌ها می‌پردازم.

🔸 فرض کنیم قرار باشد در #قانون_اساسی بازنگری شده و نظام ما از ساختارِ به اصطلاح ریاستی به مدل پارلمانی تغییر کند. در این باره پرسش‌ها و ابهامات بسیاری مطرح است:

1⃣ اولین لازمه‌ی نظام پارلمانی، وجود #احزاب متنوع، آزاد و فراگیر است. آیا ایران در حال حاضر از وجود چنین احزابی برخوردار است؟ آیا در مدل پارلمانی آینده، مطالبات تمامی اقشار و #اقلیت‌های_قومی و مذهبی و #زنان و محیط‌زیستی و‌...‌ توسط احزاب متنوع نمایندگی می‌شود؟

2⃣ اگر قرار بر تشکیل مدل پارلمانی باشد، تکلیف مقام ریاست جمهوری چه می‌شود؟ آیا مانند سال‌های ۵۸ تا ۶۸ مردم همچنان رئیس جمهور را در انتخابات مستقیم انتخاب می‌کنند و رئیس جمهور، #نخست‌وزیر را به مجلس پیشنهاد می‌دهد اما اختیارات اصلی قوه‌ي مجریه و کابینه با شخص نخست‌وزیر خواهد بود؟ در این صورت، عالی‌ترین مقام رسمی کشور #رئیس_جمهور است یا #رهبری؟ آیا برخی از وظایف و اختیارات رهبری به دوش ریاست جمهور خواهد بود؟
انتخاب این مدل منطقاً بازگشت به ده سال اولیه‌ی #انقلاب است که یک بار مشکلاتش مشخص شده و از آن عبور کرده‌ایم. بنابراین احتمالاً مد نظر طراحان مدل پارلمانی، رفتن به سمت یک ساختار پارلمانی کلاسیک خواهد بود.

3⃣ در صورت انتخاب مدل کلاسیک پارلمانی، قاعدتاً در ایران یک انتخابات برگزار شده و رهبر حزبی که اکثریت کرسی‌های پارلمان را به‌دست آورد نخست‌وزیر خواهد شد. اما پرسش اصلی پابرجاست: مقام رئیس کشور در مدل پارلمانی بر عهده چه کسی خواهد بود؟ آیا با حذف رئیس جمهور، رهبری جایگاهی شبیه ملکه در بریتانیا یا رئیس جمهور در آلمان را پیدا خواهد کرد؟ یا مجدداً فردی با رأی پارلمان یا پیشنهاد نخست‌وزیر یا پیشنهاد رهبری یا انتخاب مجمعی خاص به‌صورت نمادین رئیس کشور خواهد شد؟
✅ در فرض اول اگر رهبری جایگاه رئیس کشور را به‌صورت تنها به‌دست آورد، آیا مانند بریتانیا یا آلمان این جایگاه تشریفاتی است؟ آیا رهبری در مدل جدید بخشی از وظایف و اختیارات خود را به شخص نخست‌وزیر تفویض خواهد کرد؟ مشخصاً تکلیف ۱۱بند وظایف و اختیارات رهبری در اصل ۱۱۰ قانون اساسی فعلی چه خواهد شد؟
✅ در فرض دوم اگر قرار باشد هم جایگاه رهبری داشته باشیم و هم رئیس جمهورِ نمادینِ غیر انتخابی، در این‌صورت مسئولیت‌های این دو چگونه تقسیم خواهد شد؟ در این بین چه اختیاراتی به نخست‌وزیر خواهیم داد؟

4⃣ با فرض تحقق مدل پارلمانی، آیا مانند روال معمول دنیا‌ نخست‌وزیر حق #انحلال پارلمان را در مقابل #استیضاح کل کابینه و برکناری خودش توسط مجلس دارا خواهد بود؟ در این‌صورت کیفیت این انحلال چگونه است؟

5⃣ در مدل جدید آیا نخست‌وزیر هم می‌تواند مصوبات پارلمان را وتو کند؟

6⃣ جایگاه #شورای_نگهبان دستخوش چه تغییراتی خواهد شد؟ آیا مسئله #نظارت_استصوابی درباره‌ی "تنها" انتخابات مستقیم مردم یعنی انتخابات مجلس به قوت خود باقی خواهد ماند؟ و یا حتی رسماً وارد قانون اساسی می‌شود؟ اعضای حقوق‌دان شورای نگهبان چگونه انتخاب خواهند شد؟ آیا نخست‌وزیر آن‌ها را پیشنهاد می‌دهد یا رئیس مجلس و یا همچنان رئیس قوه قضائیه؟ آیا همچنان تمامی مصوبات #مجلس به‌عنوان تنها نهاد تجلی اراده‌‌ی عمومی مردم به‌صورت اتوماتیک برای تطبیق با شرع و قانون اساسی به شورای نگهبان ارسال خواهد شد؟

7⃣ جایگاه #مجمع_تشخیص_مصلحت نظام دستخوش چه تغییراتی می‌شود؟ آیا همچنان مجمع داور اختلافات مجلس و شورا خواهد بود؟ نخست‌وزیر چه رابطه‌ای با مجمع خواهد داشت؟ آیا نهاد‌های حقوقی مانند: سیاست‌های کلی نظام، معضلات نظام که از طرق عادی قابل حل نیست، شورای موقت رهبری و‌... همچنان در کارویژه‌های مجمع باقی خواهد ماند؟

8⃣ با اعمال نظارت حداکثری مجلس بر نخست‌وزیر و کابینه آیا جایگاه دیوان عدالت اداری دستخوش تغییر خواهد شد؟

9⃣ آیا در بازنگری قانون اساسی ابهامات قبلی درباره‌ي دادرسی اساسی قضات دادگاه برطرف خواهد شد و از این پس شاهد این مدل از دادرسی نیز خواهیم بود؟

✅ پرسش‌ها و ملاحظات بالا تنها بخشی از ظرایف حقوقی ابهام‌انگیز مسئله‌ی بازنگری در قانون اساسی و تغییر مدل به نظام پارلمانی است. ناگفته پیداست اگر قرار باشد چنین تغییری به‌ وقوع بپیوندد، بی‌تردید شاهد طوفانی حقوقی خواهیم بود که مشخص نیست سکان‌دار آن چه مسیری را برای رساندن ساختار به ساحل آرامش و ثبات سیاسی و حقوقی انتخاب کرده است.

@BahmanMag

818 0 0
Catalog
Channels and groups catalog Channels compilations Search for channels Add a channel/group
Ratings
Rating of Telegram channels Rating of Telegram groups Posts rating Ratings of brands and people
API
API statistics Search API of posts API Callback
Our channels
@TGStat @TGStat_Chat @telepulse @TGStatAPI
Read
Академия TGStat Telegram Research 2019 Telegram Research 2021 Telegram Research 2023
Contacts
Справочный центр Support Email Jobs
Miscellaneous
Terms and conditions Privacy policy Public offer
Our bots
@TGStat_Bot @SearcheeBot @TGAlertsBot @tg_analytics_bot @TGStatChatBot