تقدیم به استاد فرزانه ام دکتر امیر هوشنگ مهریار
گفتن از دکتر مهریار سخت است. فقط بگذارید او را در حد خاطراتم بیان کنم. با دکتر مهریار در انستیتو اصولا کلاسی نداشتم چون در آن زمان ایشان ایران نبودند. ولی تاثیر دکتر مهریار بر زندگی شخصی من بیش از همه اساتید بزرگوارم بوده است .وقتی در سال ۱۳۶۴ میخواستم کنکور بدهم یکی از بستگانم که در آن زمان دانشجوی طب در دانشگاه شیراز بود مرا به رشته روانشناسی بسیار علاقمند کرد. او با دکتر مهریار روانشناسی عمومی و قسمتی از درس فیزیولوژی خواب را گذرانده بود و معتقد بود شاگرد مهریار بودن افتخار است. وقتی رتبه کنکورم آمد رتبه بسیار خوبی بود، تصمیم داشتم رخت خود را در دانشگاه تهران و احتمالا در رشته ای دیگر پهن کنم. ولی فرصتی پیش آمد تا با یکی از دوستان که در مرکز جمعیت شناسی دانشگاه شیراز با دکتر مهریار کار کرده بود مشورت کنم . نتیجه مشورت یک جمله بود شاگردی دکتر مهریار در رشته روانشناسی دانشگاه شیراز افتخار است. تا سال ۶۵ دکتر مهریار را ندیده بودم. ایشان در سال ۶۴ فرصت مطالعاتی بودند. ولی در دانشگاه شیراز بسیار مورد نقل بودند . دکتر مهریار در دانشگاه شیراز فرد پر رنگی بودند هم به خاطر خصوصیات شخصی خودشان و هم به خاطر اینکه قبل از آن ایشان ریاست دانشگاه شیراز را به عهده داشتند. اولین درسمان با او، درس آمار استنباطی بود. درس بی نظیر بود. از منابع مختلفی درس میداند ولی چهار چوب درس با کتاب خودشان که در دانشگاه شیراز قبل از انقلاب چاپ شده بود هماهنگی داشت. در همان سال درس روانشناسی بالینی و بعدها درس آسیب شناسی روانی را با ایشان داشتم. اگرچه درس یادگیری با ایشان نداشتم ولی اولین تجربه در شرطی سازی کنشگر بر روی موشها را با راهنمایی ایشان انجام دادیم. کلاس ها فوق العاده بود و به زیبایی مطالب تفهیم میشدند. اگرچه ابهت دکتر مهریار مثال زدنی بود ولی رفتاری مهربان و بی آلایش داشت. در اتاقش تصویری کارتونی و فکاهی از استاد بسیار ارجمند دکتر مژده ای بر روی دیوار داشت . صبح ها احتمالا پیاده تا دانشگاه قدم میزد و برای آمدن به دانشکده از جلوی درب ورودی منتظر میماند تا یکی از همکاران از راه برسند. دکتر مهریار ارتباط بسیار خوبی با مرحوم دکتر رضویه و محرری داشت. گذراندن درس آمار با دکتر مهریار و درس روش تحقیق با دکتر رضویه برند آن زمان دانشگاه شیراز بود . همیشه دکتر محرری با احترام از دکتر مهریار سخن میگفت. درس کلیات روانپزشکی را با شادروان محرری داشتم و آنهم در زمانی اتفاق افتاد که دکتر مهریار عزم سفر کرد و دکتر محرری تدریس تعدادی از درس های ایشان را عهده دار شد. رفتن مهریار در سال ۶۷ از دانشگاه شیراز برای ما دانشجویان روانشناسی بسیار سنگین و ناراحت کننده بود . در کلاس درس روانسنجی دکتر مهریار از دانشجویان خداحافظی کرد .باور کردنی نبود سال قبل دکتر مژده ای عزم سفر کرد بود و یک سال قبل تر از آن دکتر تشکری. اینجا بود که دانشگاه شیراز ماند و دکتر میرجعفری و دکتر مکارمی . کسانی که پرچم روانشناسی را تا آمدن فارغالتحصیلان انستیتو استوار نگه داشتند.
دکتر مهریار در ابتدا درس روانسنجی که هرگز با ایشان به پایان نرسید (به خاطر مسافرت به خارج )در باره کتاب آناستازی ترجمه دکتر براهنی با طنز چنین گفتند این کتاب یکی از مهمترین کتاب های روانشناسی است خانم ها همراه جهیزیه و آقایان همراه آینه و قرآن حتما این کتاب را به خانه بخت ببرند. سوالات امتحانی دکتر بی نظیر بود گاهی مثالهایی خودمانی و طنز در آن نهفته بود به نظرم وقتی می خواستند به جای دوری اشاره کنند شهرستان ابرقو را نشانه میگرفتند.
اساتید دیگرم در دانشگاه شیراز از جمله دکتر میر جعفری و شادروان آذر مکارمی برای ایشان ارزش فوقالعاده ای قایل بودند.
مهریار پایه گذار نوعی روانشناسی علمی اخلاقی بود که خودش در سال ۱۳۹۳ در جمع دانشجویان ورودی ۱۳۶۳ که سی سالگی ورود خود را به دانشگاه شیراز جشن میگرفتند از آن به نام مکتب شیراز در روانشناسی یاد کردند. شاید همین دانش آموختگان مکتب شیراز بودند که به صورت پر شمار وارد انستیتو روانپزشکی تهران شدند. جدا کردن تاریخچه انستیتو روانپزشکی از دانشگاه شیراز در سالهای اولیه پذیرش دانشجوی روانشناسی بالینی امکان پذیر نیست. به خاطر دارم که در دوره چهارم ، ما پرشمارترین دانشجویان بودیم . خواسته یا ناخواسته این افراد فرهنگ و انتظاراتی که در دانشگاه شیراز داشتند با خود به انستیتو آوردند .در ابتدای دهه ۷۰ با بازگشت دکتر مهریار به ایران و سکونت ایشان در تهران فرهنگ مکتب شیراز در انستییتو پر رنگ تر شد.
هادیان فرد
گفتن از دکتر مهریار سخت است. فقط بگذارید او را در حد خاطراتم بیان کنم. با دکتر مهریار در انستیتو اصولا کلاسی نداشتم چون در آن زمان ایشان ایران نبودند. ولی تاثیر دکتر مهریار بر زندگی شخصی من بیش از همه اساتید بزرگوارم بوده است .وقتی در سال ۱۳۶۴ میخواستم کنکور بدهم یکی از بستگانم که در آن زمان دانشجوی طب در دانشگاه شیراز بود مرا به رشته روانشناسی بسیار علاقمند کرد. او با دکتر مهریار روانشناسی عمومی و قسمتی از درس فیزیولوژی خواب را گذرانده بود و معتقد بود شاگرد مهریار بودن افتخار است. وقتی رتبه کنکورم آمد رتبه بسیار خوبی بود، تصمیم داشتم رخت خود را در دانشگاه تهران و احتمالا در رشته ای دیگر پهن کنم. ولی فرصتی پیش آمد تا با یکی از دوستان که در مرکز جمعیت شناسی دانشگاه شیراز با دکتر مهریار کار کرده بود مشورت کنم . نتیجه مشورت یک جمله بود شاگردی دکتر مهریار در رشته روانشناسی دانشگاه شیراز افتخار است. تا سال ۶۵ دکتر مهریار را ندیده بودم. ایشان در سال ۶۴ فرصت مطالعاتی بودند. ولی در دانشگاه شیراز بسیار مورد نقل بودند . دکتر مهریار در دانشگاه شیراز فرد پر رنگی بودند هم به خاطر خصوصیات شخصی خودشان و هم به خاطر اینکه قبل از آن ایشان ریاست دانشگاه شیراز را به عهده داشتند. اولین درسمان با او، درس آمار استنباطی بود. درس بی نظیر بود. از منابع مختلفی درس میداند ولی چهار چوب درس با کتاب خودشان که در دانشگاه شیراز قبل از انقلاب چاپ شده بود هماهنگی داشت. در همان سال درس روانشناسی بالینی و بعدها درس آسیب شناسی روانی را با ایشان داشتم. اگرچه درس یادگیری با ایشان نداشتم ولی اولین تجربه در شرطی سازی کنشگر بر روی موشها را با راهنمایی ایشان انجام دادیم. کلاس ها فوق العاده بود و به زیبایی مطالب تفهیم میشدند. اگرچه ابهت دکتر مهریار مثال زدنی بود ولی رفتاری مهربان و بی آلایش داشت. در اتاقش تصویری کارتونی و فکاهی از استاد بسیار ارجمند دکتر مژده ای بر روی دیوار داشت . صبح ها احتمالا پیاده تا دانشگاه قدم میزد و برای آمدن به دانشکده از جلوی درب ورودی منتظر میماند تا یکی از همکاران از راه برسند. دکتر مهریار ارتباط بسیار خوبی با مرحوم دکتر رضویه و محرری داشت. گذراندن درس آمار با دکتر مهریار و درس روش تحقیق با دکتر رضویه برند آن زمان دانشگاه شیراز بود . همیشه دکتر محرری با احترام از دکتر مهریار سخن میگفت. درس کلیات روانپزشکی را با شادروان محرری داشتم و آنهم در زمانی اتفاق افتاد که دکتر مهریار عزم سفر کرد و دکتر محرری تدریس تعدادی از درس های ایشان را عهده دار شد. رفتن مهریار در سال ۶۷ از دانشگاه شیراز برای ما دانشجویان روانشناسی بسیار سنگین و ناراحت کننده بود . در کلاس درس روانسنجی دکتر مهریار از دانشجویان خداحافظی کرد .باور کردنی نبود سال قبل دکتر مژده ای عزم سفر کرد بود و یک سال قبل تر از آن دکتر تشکری. اینجا بود که دانشگاه شیراز ماند و دکتر میرجعفری و دکتر مکارمی . کسانی که پرچم روانشناسی را تا آمدن فارغالتحصیلان انستیتو استوار نگه داشتند.
دکتر مهریار در ابتدا درس روانسنجی که هرگز با ایشان به پایان نرسید (به خاطر مسافرت به خارج )در باره کتاب آناستازی ترجمه دکتر براهنی با طنز چنین گفتند این کتاب یکی از مهمترین کتاب های روانشناسی است خانم ها همراه جهیزیه و آقایان همراه آینه و قرآن حتما این کتاب را به خانه بخت ببرند. سوالات امتحانی دکتر بی نظیر بود گاهی مثالهایی خودمانی و طنز در آن نهفته بود به نظرم وقتی می خواستند به جای دوری اشاره کنند شهرستان ابرقو را نشانه میگرفتند.
اساتید دیگرم در دانشگاه شیراز از جمله دکتر میر جعفری و شادروان آذر مکارمی برای ایشان ارزش فوقالعاده ای قایل بودند.
مهریار پایه گذار نوعی روانشناسی علمی اخلاقی بود که خودش در سال ۱۳۹۳ در جمع دانشجویان ورودی ۱۳۶۳ که سی سالگی ورود خود را به دانشگاه شیراز جشن میگرفتند از آن به نام مکتب شیراز در روانشناسی یاد کردند. شاید همین دانش آموختگان مکتب شیراز بودند که به صورت پر شمار وارد انستیتو روانپزشکی تهران شدند. جدا کردن تاریخچه انستیتو روانپزشکی از دانشگاه شیراز در سالهای اولیه پذیرش دانشجوی روانشناسی بالینی امکان پذیر نیست. به خاطر دارم که در دوره چهارم ، ما پرشمارترین دانشجویان بودیم . خواسته یا ناخواسته این افراد فرهنگ و انتظاراتی که در دانشگاه شیراز داشتند با خود به انستیتو آوردند .در ابتدای دهه ۷۰ با بازگشت دکتر مهریار به ایران و سکونت ایشان در تهران فرهنگ مکتب شیراز در انستییتو پر رنگ تر شد.
هادیان فرد