🔴 چرا نباید تلگرام اصولا فیلتر می شد؟
اشتباه بزرگ فیلتر کنندگان تلگرام چه بود؟
در مناقب تفکر سیستمی
داستانی درباره مار کبری خوانده بودم:
سال ها پیش در شهری در هند تعداد مارها زیاد می شود. حاکم شهر برای خلاص شدن از شر مارهای افعی که رعیتهایش را نیش میزدند، طرحی در میاندازد : به هر کس ماری را بکشد و تحویل بدهد، جایزه می دهیم! هر مار مُرده، یک روپیه جایزه.
در کوتاه مدت، مردم میافتند دنبال مارها و مارها را میگیرند و میکشند و تحویل میدهند و بعضی ها حتی روزی 10-20 روپیه درآمد کسب میکنند
مارها کم و کمتر میشوند اما از یک جایی دوباره حاکم میبینید هر روز تعداد زیادی مار مرده تحویل میشود.
بررسی میکنند و متوجه میشوند که حالا شغل یک عده شده پرورش مار! برای تحویل مردهی مار و گرفتن جایزه!.
پس حاکم طرحی دیگر در میاندازد : دیگر افعی مرده و زنده نمیخریم. تمام شد.
این بار، آنهایی که در شرق شهر بودند مارهایی را که در حال پرورش بودند و حالا دیگر ارزشی نداشتند می برند در جایی دور از خانه رها می کنند (در غرب شهر) و بالعکس، آنها که در غرب شهر هستند، میآیند در شرق شهر رها میکنند!!!
و دوباره، همان مشکلات اولیه، بسیار شدید تر، در تمام شهر شکل می گیرد.
* * *
مثلا مار کبری (داستان فوق)، مثالی کلاسیک است که درس های دورههای «تفکر سیستمی» معمولا با آن شروع میشود.
در تفکر سیستمی، در متمم خوانده بودم که :
برای اینکه بتوانیم در مورد اثرات و نتایج یک راهکار قضاوت کنیم، باید ابتدا از خود بپرسیم که اثرات این راهکار را در کدام حوزهها مد نظر داریم؟ همچنین به این سوال هم پاسخ بدهیم که اثرات این راهکار را در چه مدت زمان، مورد توجه قرار میدهیم؟
تا اینجا با فیلتر شدن تلگرام، فیلترشکن فروشها سود کردهاند که در جای خود، از نظر من اشکالی ندارد. به هر حال بیزینسی هستند در فضای دیجیتال. من عبور می کنم از قانونی یا غیر قانونی بودن آن و بدون توجه به اینکه اگر قانونی هم در ممنوعیت کار کردن آنها هست یا نیست، آیا قانون درستی است یا نیست و فارغ از اینکه تصویب یک قانون غیر قابل پذیرش توسط جامعه، و عدم اجرای آن قانون، موجب می شود کلا «قانون» به شکل عام بیاعتبار شود (چیزی که هم در مورد ماهواره شاهدش بودیم و هم در مورد قوانین غیر قابل قبول در حوزه دیجیتال).
وارد موارد فوق نمی شوم اما به نظر می رسد یک نکته از دید تصمیمگیرندگان فیلتر کردن تلگرام مغفول مانده:
کسانی که از فیلتر شکن استفاده نمی کردند، حالا استفاده می کنند. فراموش نکنیم میلیون ها نفر در ایران اینترنت را فقط با تلگرام فهمیدند و تجربه کردند و تا به حال فیلتر شکن اصلا ندیده بودند. حالا فقط برای ورود به تلگرام و ادامه ی ارتباطی که به آن وابسته شده اند، از فیلتر شکن استفاده می کنند و ناگهان... کلی از ابزارها و سایت هایی که قبلا از دسترسشان دور بود در دسترسشان قرار می گیرد.
اتفاقی که افتاده این است که در این شرایط، نه تنها تصمیم گیرندگان به فیلترینگ به مقصود احتمالی نمیرسند، بلکه در عمل، «مخاطبان عام» که شهد شیرین عبور از قانون را می چشند (چون الان قانوناً تلگرام با فیلتر شدن، ممنوع شده است) جایگاه قانون هم در ذهنشان صدمه می بیند و تازه به چیزهایی دسترسی دارند که قبلا نمی دانستند که چینین چیزهایی هم هست.
افزایش میزان ورود به فیس بوک، واتس آپ، یوتیوب و بسیار سایت ها و ابزارهای دیگر در روزهای اخیر، نتیجهی معکوس دادنِ تصمیمِ گرفته شده را پر رنگ تر می کند.
عادل طالبی
12 دی 96
@E_telaf
اشتباه بزرگ فیلتر کنندگان تلگرام چه بود؟
در مناقب تفکر سیستمی
داستانی درباره مار کبری خوانده بودم:
سال ها پیش در شهری در هند تعداد مارها زیاد می شود. حاکم شهر برای خلاص شدن از شر مارهای افعی که رعیتهایش را نیش میزدند، طرحی در میاندازد : به هر کس ماری را بکشد و تحویل بدهد، جایزه می دهیم! هر مار مُرده، یک روپیه جایزه.
در کوتاه مدت، مردم میافتند دنبال مارها و مارها را میگیرند و میکشند و تحویل میدهند و بعضی ها حتی روزی 10-20 روپیه درآمد کسب میکنند
مارها کم و کمتر میشوند اما از یک جایی دوباره حاکم میبینید هر روز تعداد زیادی مار مرده تحویل میشود.
بررسی میکنند و متوجه میشوند که حالا شغل یک عده شده پرورش مار! برای تحویل مردهی مار و گرفتن جایزه!.
پس حاکم طرحی دیگر در میاندازد : دیگر افعی مرده و زنده نمیخریم. تمام شد.
این بار، آنهایی که در شرق شهر بودند مارهایی را که در حال پرورش بودند و حالا دیگر ارزشی نداشتند می برند در جایی دور از خانه رها می کنند (در غرب شهر) و بالعکس، آنها که در غرب شهر هستند، میآیند در شرق شهر رها میکنند!!!
و دوباره، همان مشکلات اولیه، بسیار شدید تر، در تمام شهر شکل می گیرد.
* * *
مثلا مار کبری (داستان فوق)، مثالی کلاسیک است که درس های دورههای «تفکر سیستمی» معمولا با آن شروع میشود.
در تفکر سیستمی، در متمم خوانده بودم که :
برای اینکه بتوانیم در مورد اثرات و نتایج یک راهکار قضاوت کنیم، باید ابتدا از خود بپرسیم که اثرات این راهکار را در کدام حوزهها مد نظر داریم؟ همچنین به این سوال هم پاسخ بدهیم که اثرات این راهکار را در چه مدت زمان، مورد توجه قرار میدهیم؟
تا اینجا با فیلتر شدن تلگرام، فیلترشکن فروشها سود کردهاند که در جای خود، از نظر من اشکالی ندارد. به هر حال بیزینسی هستند در فضای دیجیتال. من عبور می کنم از قانونی یا غیر قانونی بودن آن و بدون توجه به اینکه اگر قانونی هم در ممنوعیت کار کردن آنها هست یا نیست، آیا قانون درستی است یا نیست و فارغ از اینکه تصویب یک قانون غیر قابل پذیرش توسط جامعه، و عدم اجرای آن قانون، موجب می شود کلا «قانون» به شکل عام بیاعتبار شود (چیزی که هم در مورد ماهواره شاهدش بودیم و هم در مورد قوانین غیر قابل قبول در حوزه دیجیتال).
وارد موارد فوق نمی شوم اما به نظر می رسد یک نکته از دید تصمیمگیرندگان فیلتر کردن تلگرام مغفول مانده:
کسانی که از فیلتر شکن استفاده نمی کردند، حالا استفاده می کنند. فراموش نکنیم میلیون ها نفر در ایران اینترنت را فقط با تلگرام فهمیدند و تجربه کردند و تا به حال فیلتر شکن اصلا ندیده بودند. حالا فقط برای ورود به تلگرام و ادامه ی ارتباطی که به آن وابسته شده اند، از فیلتر شکن استفاده می کنند و ناگهان... کلی از ابزارها و سایت هایی که قبلا از دسترسشان دور بود در دسترسشان قرار می گیرد.
اتفاقی که افتاده این است که در این شرایط، نه تنها تصمیم گیرندگان به فیلترینگ به مقصود احتمالی نمیرسند، بلکه در عمل، «مخاطبان عام» که شهد شیرین عبور از قانون را می چشند (چون الان قانوناً تلگرام با فیلتر شدن، ممنوع شده است) جایگاه قانون هم در ذهنشان صدمه می بیند و تازه به چیزهایی دسترسی دارند که قبلا نمی دانستند که چینین چیزهایی هم هست.
افزایش میزان ورود به فیس بوک، واتس آپ، یوتیوب و بسیار سایت ها و ابزارهای دیگر در روزهای اخیر، نتیجهی معکوس دادنِ تصمیمِ گرفته شده را پر رنگ تر می کند.
عادل طالبی
12 دی 96
@E_telaf