به عقیدهی من، ناخودآگاه انسانی، رویاها، شهود، الهام و حتی تجربههای عرفانی، همگی نشانههایی هستند از این حقیقت که ذهن صرفا حاصل فعل و انفعالات الکتروشیمیایی نیست. و همهی وجود ما در یک رابطه شهودی (که به خاطر دانش کم ما از فیزیک میشه اسمش رو متافیزیکی گذاشت) با جهان پیرامونه. و همین آگاهیه که ما رو هست و از خودش میکنه. چون جنس وجود ما از جوهر آگاهیه.
به بیانی دیگه اگر اسپینوزا میگه «ما خودِ طبیعت هستیم»، من میگم که ما فقط تکهای از طبیعت نیستیم، بلکه بخشی از آگاهی کلی و یک چیز بزرگتریم، که خودش رو از طریق ما تجربه میکنه.
و اتفاقا این جهان کاملا هدفمنده و این ساختارها و اتفاقات به صورت تصادفی و بیهدف اتفاق نمیفتن. چون تک به تک اجزای این ساختار بیهدف نیستن و از یک قانون و ماهیت کلی پیروی میکنن. و این قانون "زندگی کردنه". درواقع خدا در همه چیز هست و هرچیزی در این جهان، جلوهای از وجود خداست. خداوند هم خودش، وجود مطلق هستیه، که زنده و در حال شدنه. پس همه چیز رو در جهت زیست خودش پیش میبره. که از قضا، چون ما هم بخشی از وجود اون هستیم، پیروی از این هدف هستی، نهایتا منجر به زندگی کردن خود ما هم میشه.
درواقع نظام هستی رو مثل یک سیستم در نظر بگیرین. که هر کسی در این سیستم کار مستقل خودش رو انجام میده. اما نهایتا بدون این که حتی بدونه، در راستای یک هدف یکسان و مشترک کار میکنه که اون، زیستن و کارکرد سیستمِ مادره. و در پایان به بودن همهی اجزای ساختار هم منتهی میشه.
فکر کنم راجع به این، قبلا همینجا گفته بودم که هر اتفاق بدی که میفته، فقط در ظاهر و در بستر عمر محدودِ هفتاد-هشتاد سالهی ما بده. و توی چند میلیاردسال عمر جهان هستی، اون اتفاق هر چقدر هم که بد به نظر برسه، در جهت تکامل اتفاق افتاده و منجر به رشد شده. (مثل وبا و انقلاب صنعتی). چون خوب و بد هم در چهارچوب فهم ما از طبیعت تعریف میشه، نه بر پایهی فرمانهای الهی بیرونی.
مثلا کسی که اولین بار قتل کرده، باعث شده یک عدهای تکرارش کنن تا نهایتا احساس نیاز به وجود یک قانون بازدارنده و یک سیستم کیفر و جزا شکل بگیره، که جلوگیری کنه از حجم گستردهتر این جنایات در آینده. در حقیقت همهی اینها در جریان تعامل ما با جهان هستی اتفاق میفته، اما در زمان و مکان خاصِ خودش.
همهی ما یک زندگی منحصربهفرد رو سپری و دردها و رنجهای مشخصی رو تحمل میکنیم، تا نهایتا هدف از خلقتمون رو انجام بدیم. و البته که ممکنه این هدفها در ظاهر خیلی با هم متفاوت باشن، چون اساس وجود این اهداف بر پایهی ماهیت ذاتیِ اون آدمه. و وقتی موجودات انقدر با هم متفاوتن، نتیجهی زیستشون هم باید با هم فرق داشته باشه. چون دنیا با دردها، رنجها، تجربهها و احساساتی که به اون آدم میبخشه و شرایط، محیط، زمان و مکانی که اون تجربهگر رو توش قرار میده و تاثیراتی که روش میذاره، اون رو به سمتی هدایت میکنه که هدف از خلقت خودش رو به سرانجام برسونه. و اون موجود تمام زندگیش رو طوری زیست میکنه، که نهایتا اون رنج در ظاهر یکسان، تاثیر متفاوتی از بقیه روش بذاره تا بتونه هدف غایی از خلقتش رو رقم بزنه. چون اون برای تحمل اون رنج به دنیا اومده.
مثلا فرض کنین که همه، بچهی یک باغبون باشن که تمام زندگیش رو فقط کنار گل و بوتهها گذرونده و هیچ تجربهی منحصر به فردی نداشته، در چنین شرایطی، نتیجهی زندگیهای یکسانی که افراد کردن، اینه که همه میخوان یک گل رز سفید پرورش بدن. درصورتی که دنیا برای بقای خودش فقط به رز سفید احتیاج نداره و به خیلی چیزهای دیگه هم نیازمنده.
و البته که اون درد و رنجها هرچقدر هم در ظاهر شبیه هم باشن، بسته به تجربیات، محیط و زمانی که اون موجود درش زندگی میکنه، تاثیر متفاوتی روش میذارن. اما نقطهی مشترک همشون اینه که، درد هر کسی به اندازهی تحمل و توان خود اون فرده. و ما رنج هیچکس دیگهای رو نمیتونیم هندل کنیم. یک نقل قولی بود که میگفت «اگر همهی دنیا رنج هاشون رو بریزن وسط، نهایتا هرکسی رنج خودش رو برمیداره و میره یک گوشهای تحملش کنه.»
چون جوری زندگی تکتک ما پیش رفته که فقط اون رنج مختص به خودمون رو بتونیم تحمل کنیم، و اون رنج ما رو طوری شکل بده که نهایتا اون هدف منحصر به فرد از تولدمون رو انجام بدیم. ما نمیتونیم داستان هیچ کس دیگهای رو زندگی کنیم.
و فکر میکنم که نهایتا در پایان روز، همهی ما داریم به یک نحوی تلاش میکنیم که زندگی رو تموم کنیم و به سرانجام برسونیمش. ورزش کردن، کتاب خوندن، آشپزی کردن، بچه بزرگ کردن، سفر کردن، رابطه برقرار کردن، حرف زدن، کار کردن و...همگی شیوههای متفاوتی هستن که سعی میکنیم به وسیلهی اونها این مدت زمان رو بگذرونیم و کمتر درد بکشیم.