#یادداشتخوانی
> برخورد نزدیک از نوعِ شاعرانه با #عید_فطر
حتما خودتان این نکته را میدانید اما من هم بالاخره باید نوشتن این نوشته را از یکجایی شروع کنم؛ پس، از اینجا شروع میکنم: همانطور که «آدم»ها متفاوتاند، «برخورد»هایشان هم متفاوت است؛ حتی برخوردشان با یک چیزِ واحد. مثلا «غذا» را در نظر بگیرید؛ یکی میخورد تا بترکد، یکی میخورد تا سیر شود، یکی سیرنشده دست میکشد از خوردن، و یکی هم اساسا غذایی ندارد که بخورد. پس میبینید که برخورد آدمها در رویارویی با یک چیز یا یک موضوع، به گونههای مختلف و متفاوت است. (البته اگر برخیها درباره یک چیزهایی یا پارهای از موضوعات، به تفاهم میرسند و برخوردشان یکی میشود، امری است علیحده و اصلا ربطی به متن ما ندارد، برای همین هم گذاشتیمش توی پرانتز.)
حالا برسیم به اصل حرفمان که درباره «شاعر»هاست. شاعران هم علیالقاعده «آدم»اند، پس طبیعی و بدیهی است که برخوردشان با یک چیز یا یک موضوع، با هم متفاوت باشد. مثلا همان زندگیِ فوقالذکر را در نظر بگیرید؛ یکی مثل «حافظ شیرازی» در قرن هشتم، از «آب زندگی» و لب جوی و از این قبیل میگوید و این سؤال را مطرح میکند: «معنیّ آبِ زندگی و روضه ارم/ جز طرف جویبار و می خوشگوار چیست؟» اما شاعرِ همروزگارش «خواجوی کرمانی»، ضمن اینکه از یکی درخواست میکند که بیاید، درباره «زندگیِ بیاو» میسراید: «بیا که بیتو ملولم ز زندگانی خویش/ که در فراقِ رُخت، زندگی عذابِ من است» درحالیکه وضعِ «نظامی گنجوی» در قرن ششم، از این هم بدتر است و «زندگی» را اینچنین ترسیم کرده: «به وقتِ زندگی رنجورحالیم/ که با گرگانِ وحشی در جوالیم.»
اینها تنها سه نمونه از برخوردِ متفاوت شاعران با یک موضوع بود؛ باید خودتان بروید دیوان شعرای قرنهای پیشین را ورق بزنید تا ببینید درباره چه موضوعاتی، چهها که نسرودهاند!
و اما موضوعی که ما به سراغش رفتیم و کمی سعی کردیم ببینیم شاعران دربارهاش چهها سرودهاند و برخوردشان با آن چگونه بوده، «ماه رمضان» و «عید فطر» است. در این زمینه هم، وضع همان است که اشاره شد؛ یعنی هریک از شاعران، به شیوه خودش از ماهِ روزه و روز عید سروده است. البته منکر برخی شباهتها هم در برخورد شاعران نمیشوم؛ مثلا همین تشبیه «ابروی دلدار» به «هلال عید»، یا «دیدن روی یار» به «رؤیتِ هلال»، چنانکه شاعر فرموده:
«بر سر بام بیا، گوشه ابرو بنمای
روزهگیران جهان منتظر ماه نواند»،
و اینها مضمونهایی رایج در شعر فارسی بوده است، همچنانکه قدّ یار، سرو بوده و چشمش نرگس و مویش شب؛ یعنی خلاصه هیچجایش مثل آدمیزاد نبوده است! بگذریم.
شاعران، از سویی به فراخورِ سبک زندگی و خلقوخو و حتی اعصاب و روانشان، و از سویی با توجه به شیوه شاعری و سخنوریشان، هرکدام به نوعی با «ماه رمضان» و «عید فطر» برخورد کردهاند. در ادامه، همانطور که پروفسور «آلن هاینک»، برخورد با بشقابپرنده را دو جور میدانست و از «مشاهده از دور» و «برخورد نزدیک» سخن گفت و بعد «برخورد نزدیک» را به چند نوع تقسیم کرد و در همین راستا «استیون اسپیلبرگ» هم فیلمِ «برخورد نزدیک از نوع سوم» را ساخت، ما هم میخواهیم برخوردِ نزدیکِ شاعران قدیم با «عید فطر» -و بالطبع با «ماه رمضان»- را به صورت گذرا و شتابزده بررسی کنیم و انواع واقعا مختلفش را برای نخستینبار در تاریخ، نشان بدهیم...
> برخورد از نوعِ خداپسندانه/ برخورد از نوعِ شاد/ برخورد از نوعِ صریح/ برخورد از نوعِ منطقی/ برخورد از نوعِ خسته/ برخورد از نوعِ عصبانی/ برخورد از نوعِ حافظ!
•
> ادامهاش را در نشانی زیر بخوانید:
http://etemadnewspaper.ir/?News_Id=103686
•
> مجتبی احمدی
> صفحۀ طنزِ «روزنامۀ اعتماد»
> #غیر_قابل_اعتماد
•
• @NaaKhaaNaa
> برخورد نزدیک از نوعِ شاعرانه با #عید_فطر
حتما خودتان این نکته را میدانید اما من هم بالاخره باید نوشتن این نوشته را از یکجایی شروع کنم؛ پس، از اینجا شروع میکنم: همانطور که «آدم»ها متفاوتاند، «برخورد»هایشان هم متفاوت است؛ حتی برخوردشان با یک چیزِ واحد. مثلا «غذا» را در نظر بگیرید؛ یکی میخورد تا بترکد، یکی میخورد تا سیر شود، یکی سیرنشده دست میکشد از خوردن، و یکی هم اساسا غذایی ندارد که بخورد. پس میبینید که برخورد آدمها در رویارویی با یک چیز یا یک موضوع، به گونههای مختلف و متفاوت است. (البته اگر برخیها درباره یک چیزهایی یا پارهای از موضوعات، به تفاهم میرسند و برخوردشان یکی میشود، امری است علیحده و اصلا ربطی به متن ما ندارد، برای همین هم گذاشتیمش توی پرانتز.)
حالا برسیم به اصل حرفمان که درباره «شاعر»هاست. شاعران هم علیالقاعده «آدم»اند، پس طبیعی و بدیهی است که برخوردشان با یک چیز یا یک موضوع، با هم متفاوت باشد. مثلا همان زندگیِ فوقالذکر را در نظر بگیرید؛ یکی مثل «حافظ شیرازی» در قرن هشتم، از «آب زندگی» و لب جوی و از این قبیل میگوید و این سؤال را مطرح میکند: «معنیّ آبِ زندگی و روضه ارم/ جز طرف جویبار و می خوشگوار چیست؟» اما شاعرِ همروزگارش «خواجوی کرمانی»، ضمن اینکه از یکی درخواست میکند که بیاید، درباره «زندگیِ بیاو» میسراید: «بیا که بیتو ملولم ز زندگانی خویش/ که در فراقِ رُخت، زندگی عذابِ من است» درحالیکه وضعِ «نظامی گنجوی» در قرن ششم، از این هم بدتر است و «زندگی» را اینچنین ترسیم کرده: «به وقتِ زندگی رنجورحالیم/ که با گرگانِ وحشی در جوالیم.»
اینها تنها سه نمونه از برخوردِ متفاوت شاعران با یک موضوع بود؛ باید خودتان بروید دیوان شعرای قرنهای پیشین را ورق بزنید تا ببینید درباره چه موضوعاتی، چهها که نسرودهاند!
و اما موضوعی که ما به سراغش رفتیم و کمی سعی کردیم ببینیم شاعران دربارهاش چهها سرودهاند و برخوردشان با آن چگونه بوده، «ماه رمضان» و «عید فطر» است. در این زمینه هم، وضع همان است که اشاره شد؛ یعنی هریک از شاعران، به شیوه خودش از ماهِ روزه و روز عید سروده است. البته منکر برخی شباهتها هم در برخورد شاعران نمیشوم؛ مثلا همین تشبیه «ابروی دلدار» به «هلال عید»، یا «دیدن روی یار» به «رؤیتِ هلال»، چنانکه شاعر فرموده:
«بر سر بام بیا، گوشه ابرو بنمای
روزهگیران جهان منتظر ماه نواند»،
و اینها مضمونهایی رایج در شعر فارسی بوده است، همچنانکه قدّ یار، سرو بوده و چشمش نرگس و مویش شب؛ یعنی خلاصه هیچجایش مثل آدمیزاد نبوده است! بگذریم.
شاعران، از سویی به فراخورِ سبک زندگی و خلقوخو و حتی اعصاب و روانشان، و از سویی با توجه به شیوه شاعری و سخنوریشان، هرکدام به نوعی با «ماه رمضان» و «عید فطر» برخورد کردهاند. در ادامه، همانطور که پروفسور «آلن هاینک»، برخورد با بشقابپرنده را دو جور میدانست و از «مشاهده از دور» و «برخورد نزدیک» سخن گفت و بعد «برخورد نزدیک» را به چند نوع تقسیم کرد و در همین راستا «استیون اسپیلبرگ» هم فیلمِ «برخورد نزدیک از نوع سوم» را ساخت، ما هم میخواهیم برخوردِ نزدیکِ شاعران قدیم با «عید فطر» -و بالطبع با «ماه رمضان»- را به صورت گذرا و شتابزده بررسی کنیم و انواع واقعا مختلفش را برای نخستینبار در تاریخ، نشان بدهیم...
> برخورد از نوعِ خداپسندانه/ برخورد از نوعِ شاد/ برخورد از نوعِ صریح/ برخورد از نوعِ منطقی/ برخورد از نوعِ خسته/ برخورد از نوعِ عصبانی/ برخورد از نوعِ حافظ!
•
> ادامهاش را در نشانی زیر بخوانید:
http://etemadnewspaper.ir/?News_Id=103686
•
> مجتبی احمدی
> صفحۀ طنزِ «روزنامۀ اعتماد»
> #غیر_قابل_اعتماد
•
• @NaaKhaaNaa