Yaqinda tanishlarimdan biri talaba vizasi uchun AQSh elchixonasida bo’ladigan suhbat haqida maslahat so’rab qoldi. Hujjatlari joyida bo’lsa, AQShda o’qishvayashash uchun lozim bo’lgan mablag’ni ko’rsata olsa, vizani muammosiz oladi, deb umumiy javob berdim. Bu narsani deyarli hamma yaxshibiladi. Ammo shunday holatlar hambo’ladiki, ba’zilar, hatto hujjatlari joyida bo’lishiga va o’qish uchun yetarli mablag’i borligiga qaramasdan suhbatdan vizasiz quruq chiqadi. Buningsababi nimada? Suhbat jarayonida rasmiyatchilikdan boshqa yana nimalar so’raladi va bu savollarga qanday javob berish kerak?Shu savollarga javob topish maqsadida AQShDavlat Departamentining rasmiy veb-sahifalarini biroz kovlashga to’g’ri keldi. Natijada mavzuning rasmiyatchilikdan tashqari, ammoviza olish jarayoniga bevosita ta’sir qiladigan ayrim jihatlari haqida ma’lumotlar topdim. Olgan xulosam shu bo’ldiki, viza uchun o’tkaziladigan suhbatfaqat hujjatlar tekshiriladigan rasmiyatchilikdan iborat bo’lmasdan, balkiviza uchun talabgor shaxsning ovozini eshitish, uning kimligini bilish ham suhbatning muhim bir qismi ekan.AQSh Davlat DepartamentiningDipNotedeya ataladigan rasmiy blogida Hindistondagi AQSh elchixonasining Konsullik bo’limi vakili Monika Shiy shu haqda o’z tajribasini o’rtoqlashadi.“Oyna ortidan nazar: AQShning vizalarofisidan talaba vizasi bo’yicha maslahat”deya nomlangan blogpostda rasmiy mulozim viza uchun suhbat o’tkazishdan asosiy maqsad AQShga borish istagida bo’lgan shaxs bilan yuzma-yuz ko’rishish hamdauning o’z og’zidan nima maqsadda AQShga bormoqchi ekanini eshitishdir, deydi.Har kuni yuzdan ortiq odam bilan viza uchun suhbat o’tkazishini ta’kidlagan konsullik vakili o’z maqolasida masalani rasmiy tusdan yiroq ohangda, ochiq va insoniy uslubda bayon etadi.“Bolaligimda elchixonaning viza bo’limi xodimi bo’lib ishlash tushimga ham kirmagan edi, – deb yozadiMonika Shiy. – Dastlab, adabiyotsohasida o’qidim, so’ng o’qituvchilik qildim. Bugun Nyu-Dehlidagi AQSh elchixonasida 9 oydan beri oyna ortidagi baland stuldao’tirib odamlarga vizaberish yoki bermaslik masalasini hal etyapman. Bir kunda qariyb 100ta odam bilan suhbat o’tkazaman”.Bolaligidan, kasbiy faoliyati va shaxsiy hayotidan so’z ochgan muallif elchixona xodimlarining ham boshqalar kabi oddiy odamlar ekanini aytmoqchi bo’ladi.“Bizning ixtisosligimiz turli sohalardan. Oramizda huquqshunoslar, o’qituvchilar, axborot texnologiyalari mutaxassislari, hatto o’t o’chiruvchilar bor. Umrimizningqaysidir bosqichida Tashqi Xizmatning yozma imtihoninitopshirdik, bir kunlik og’zaki imtihondan o’tdikhamda keng qamrovlitayyorlov kursini o’tabdiplomatlarga aylandik”, deydi Monika.Shundan so’ng muallif AQSh elchixonasida har kuni viza uchun o’tkaziladigan suhbatlar jarayoni haqida so’z ochadi. Uning aytishicha, bitta suhbat uchun o’rtacha 2 yoki 3 daqiqa sarflanadi, xolos.“Har kuni Nyu Dehlida8 yoki 9 ta konsullik xodimi AQShga borishni istovchi yuzlab odamlardan suhbat oladi, – deya davom etadi Monika. – Imkon boricha ko’proq odam bilan suhbatlashishga ulgurishimiz uchun intervyularjuda qisqabo’ladi– ikki yoki uchdaqiqa. Bizgakerakli ma’lumotlarning aksariyati allaqachon anketada yozilgan. Biz sizning o’zingizdan sayohat rejalaringiz haqida eshitishnixohlaymiz. Ba’zan talabgorlar bir dunyo hujjatlar ko’tarib kelishadi.Qog’ozlariga qaramasak, ular xafa bo’lgandek ko’rinishadi. Intervyudan maqsad hujjatlarni tekshirish emas, balki siz bilan yuzma-yuz gaplashishdir”.Talabalik uchun viza olmoqchi bo’lganlar haqidagapirar ekan, Monika ularni o’zmaqsadlarini suhbatda aniq tushuntirib berishga chaqiradi.“Agar talaba bo’lsangiz,sizning ishonchli va o’qishga qodirekaningizni tekshiramiz. Aynan nega shu universitetni tanlaganingiz va o’qish pulini qanday to’lamoqchi ekaningiz haqida so’raladigan savollarga javob berish uchun tayyor turing. Tanlagan o’qish joyingizni bitiraolishingizgava borishingizdan maqsad faqat o’qish ekaniga biz ishonch hosil qilishimiz kerak”, deydi Monika.Monika talabalarni viza uchun ertaroq hujjat topshirishga chaqiradi. O’qish boshlanishidan 120 kun oldin vizaniolish mumkin, ammo AQS