🌀 اختلالات شریانی / آرترواسکلروز
🔘آترواسکلروز
♨️ این اختلال یک فرآیند منتشر ضخیم شدن فیبرهای عضلانی و لایه های اندوتلیال دیواره ی شریان های کوچک و آرتریول ها است. آترواسکلروز فرآیند متفاوتی است که لایه ی اینتیمای شریان های بزرگ و متوسط را درگیر می کند. این تغییرات شامل تجمع لیپید ، کلسیم ، اجزای خون ، کربوهیدات ، بافت فیبروز در لایه ی اینتیمای شریان می باشد . این تجمع مواد را آتروما (atheroma) یا پلاک (Plaques) نیز می گویند.
🔸علی رغم تفاوت فرآیندهای پاتولوژیک در این دو اختلال ، به ندرت ممکن است آنها به طور مجرد ایجاد شوند و بنابراین این اصطلاحات اغلب به جای یکدیگر به کار می روند . با توجه به این که آترواسکلروز نوعی بیماری عمومی شریان ها است ، اما در صورت وجود آترواسکلروز در اندام ها ، معمولا در سایر قسمت های بدن نیز مشاهده می شود.
⭕️پاتوفیزیولوژی :
شایع ترین اثرات آترواسکلروز در شریان ها شامل موارد زیر می باشند :
🔸باریکی لومن
🔹انسداد ناشی از ترومبوز
🔸آنوریسم
🔹زخم و پارگی
🔸از نتایج غیر مستقیم ، سوء تغذیه و نهایتا فیبروز ارگان هایی است که به وسیله ی شریان های سخت شده خون رسان می شوند. تمامی سلول های فعال بافت ها به مقادیر زیادی مواد غذایی و اکسیژن نیاز دارند و نسبت به کاهش تامین هر یک از این مواد حساس هستند. اگر کاهش مواد غذایی و اکسیژن شدید دائمی باشد ، این سلول ها دچار نکروز ایسکمیک (مرگ سلولی ناشی از خون رسانی ناکافی) می شوند و به وسیله ی بافت فیبروزی که به تغذیه کمتری احتیاج دارد ، جایگزین می شود.
➖ آترواسکلروز می تواند در هر نقطه ای از بدن تشکیل شود ، اما عمدتا نقاط دو شاخه شدن شاخه ها و یا عروق کوچک تر شریان ها را درگیر می کنند. در اندام تحتانی و نزدیک شامل آئورت داخل شکمی ، شریان های مشترک ایلیاک ، دهانه ی شریان های سطحی ران و عمقی و شریان سطحی ران در کانال دور کننده به طور ویژه تنگ هستند. در قسمت دور زانو ، آترواسکلروز می تواند در هر جایی در طول شریان روی دهد.
◀️ علی رغم وجود نظریه های زیاد در زمینه پیدایش آترواسکلروز، هیچ نظریه ای به طور کامل پاتوژنز آن را توضیح نداده است ، اما بخش هایی از نظریه های متعدد همراه با نظریه ی واکنش به صدمه وجود دارند. بر طبق این فرضیه ، صدمه ی سلول های اندوتلیال احتمالا در اثر اختلالات همودینامیک طولانی مثل تنش های پاره کننده ، جریان پر تلاطم ، پرتو ، مواد شیمیایی و یا افزایش لیپید خون به طور مزمن در سیستم شریانی به وجود می آیند.
🔺صدمه سلول های اندوتلیال باعث ایجاد شرایط مناسب برای تجمع و چسبندگی پلاکت و مونوسیت ها در محل صدمه می شوند. سلول های عضلات صاف مهاجرت کرده و تکثیر می شوند و امکان تشکیل شکلی از ماتریکس کلاژنی و فیبر های الاستیک را می دهند.
🔘آترواسکلروز
♨️ این اختلال یک فرآیند منتشر ضخیم شدن فیبرهای عضلانی و لایه های اندوتلیال دیواره ی شریان های کوچک و آرتریول ها است. آترواسکلروز فرآیند متفاوتی است که لایه ی اینتیمای شریان های بزرگ و متوسط را درگیر می کند. این تغییرات شامل تجمع لیپید ، کلسیم ، اجزای خون ، کربوهیدات ، بافت فیبروز در لایه ی اینتیمای شریان می باشد . این تجمع مواد را آتروما (atheroma) یا پلاک (Plaques) نیز می گویند.
🔸علی رغم تفاوت فرآیندهای پاتولوژیک در این دو اختلال ، به ندرت ممکن است آنها به طور مجرد ایجاد شوند و بنابراین این اصطلاحات اغلب به جای یکدیگر به کار می روند . با توجه به این که آترواسکلروز نوعی بیماری عمومی شریان ها است ، اما در صورت وجود آترواسکلروز در اندام ها ، معمولا در سایر قسمت های بدن نیز مشاهده می شود.
⭕️پاتوفیزیولوژی :
شایع ترین اثرات آترواسکلروز در شریان ها شامل موارد زیر می باشند :
🔸باریکی لومن
🔹انسداد ناشی از ترومبوز
🔸آنوریسم
🔹زخم و پارگی
🔸از نتایج غیر مستقیم ، سوء تغذیه و نهایتا فیبروز ارگان هایی است که به وسیله ی شریان های سخت شده خون رسان می شوند. تمامی سلول های فعال بافت ها به مقادیر زیادی مواد غذایی و اکسیژن نیاز دارند و نسبت به کاهش تامین هر یک از این مواد حساس هستند. اگر کاهش مواد غذایی و اکسیژن شدید دائمی باشد ، این سلول ها دچار نکروز ایسکمیک (مرگ سلولی ناشی از خون رسانی ناکافی) می شوند و به وسیله ی بافت فیبروزی که به تغذیه کمتری احتیاج دارد ، جایگزین می شود.
➖ آترواسکلروز می تواند در هر نقطه ای از بدن تشکیل شود ، اما عمدتا نقاط دو شاخه شدن شاخه ها و یا عروق کوچک تر شریان ها را درگیر می کنند. در اندام تحتانی و نزدیک شامل آئورت داخل شکمی ، شریان های مشترک ایلیاک ، دهانه ی شریان های سطحی ران و عمقی و شریان سطحی ران در کانال دور کننده به طور ویژه تنگ هستند. در قسمت دور زانو ، آترواسکلروز می تواند در هر جایی در طول شریان روی دهد.
◀️ علی رغم وجود نظریه های زیاد در زمینه پیدایش آترواسکلروز، هیچ نظریه ای به طور کامل پاتوژنز آن را توضیح نداده است ، اما بخش هایی از نظریه های متعدد همراه با نظریه ی واکنش به صدمه وجود دارند. بر طبق این فرضیه ، صدمه ی سلول های اندوتلیال احتمالا در اثر اختلالات همودینامیک طولانی مثل تنش های پاره کننده ، جریان پر تلاطم ، پرتو ، مواد شیمیایی و یا افزایش لیپید خون به طور مزمن در سیستم شریانی به وجود می آیند.
🔺صدمه سلول های اندوتلیال باعث ایجاد شرایط مناسب برای تجمع و چسبندگی پلاکت و مونوسیت ها در محل صدمه می شوند. سلول های عضلات صاف مهاجرت کرده و تکثیر می شوند و امکان تشکیل شکلی از ماتریکس کلاژنی و فیبر های الاستیک را می دهند.