🚌 سفر به فارس
🔸روز سوم: فیروزآباد
پرستو مقدمی
انگار قسمت بود فیروزآباد در برنامهی سفر قرار بگیرد. یک ماه قبل از سفر، این شهر یکی از مقاصدمان بود. برنامه طوری چرخید که از آن بگذریم و به شهرهای دیگری برویم. جاذبهی تخت جمشید انقدری بود که با استراحتهای کوتاه، مدت طولانی را در آن گذراندیم؛ به همین خاطر یک روز خالی شد و با توافق جمعی فیروزآباد را به برنامه اضافه کردیم. و خوش به حالمان برای این اتفاق.
«فیروز آباد شهری است سخت خوش و تماشاگه و نخجیر بسیار و هوای آن معتدلست و درست بغایت خوشی و میوههای پاکیزه بسیار از همه نوع و آبهای فراوان و رودهای روان و جامع و بیمارستان نیکو ساختهاند و صاحب عادل دارالکتبی ساختهاست سخت نیکو که به هیچ جای جهان مانند آن نیست و قلعۀ سهاره به آن نزدیکی است و مردم فیروزآباد متمیز و بکار آمده باشند و به صلاح موسوم.»*
آیا برای دیدن شهری با این تعاریف یک روز کافی است؟ مجبور شدیم تنها به بازدید از کاخ فیروزآباد و قلعه دختر اکتفا کنیم.
کاخ (یا شاید آتشکده) فیروزآباد با برکهای که مقابلش داشت، با عظمت و سادگی گنبدها و ایوان مقابلش همهمان را شیفته کرد، و خیلی دیرتر از آنچه تصور میکردیم، توانستیم از آنجا دل بکنیم. آقای کاظمی استادکاری که بسیاری بناهای فیروزآباد را با دستان خودشان مرمت کرده بودند، برایمان از داستانهای مرمت و از خاطرههایشان با دکتر شیرازی و دکتر چگینی گفتند؛ از شهر فیروزآباد گفتند؛ از نامهای کاخ گفتند، که نامش موردستان هم بوده، برای درختهای مورد اطراف آن. به آن قرةالعین هم میگفتند، برای چشمهای که همان نزدیکی است و نامش قرةالعین است. مردم فیروزآباد هم به آن چهارتاقی میگفتند، این نامگذاری نشان میدهد دوگانۀ کاخ یا آتشکده در نظر مردم به آتشکده میل میکند، اما امروز آن را کاخ فیروزآباد میشناسیم. این کاخ سنگی است، با ملات گچ. ایوان بزرگی دارد، سه گنبدخانه، حیاطی مربع شکل، اتاقهایی که رو به ایوان یا رو به حیاط گشوده میشوند. بنا ساسانی است اما در دوره آل بویه هم تغییراتی در آن انجام شده، برای مثال زیر دو طاق در دو دهانه گشوده به ایوان، دیوار کشیدهاند تا از ریزش طاق جلوگیری شود. برکهای مدور نیز مقابل ایوان اصلی و ورودی بنا وجود دارد به غایت زیبا، که با خود فکر میکنم اصلاً شاید همین برکه اردشیر را به ساختن کاخی در مقابلش خوانده باشد.
با دکتر چگینی و آقای کاظمی که در کاخ راه میرفتیم، هیچ در بستهای وجود نداشت. راه ورود به غلامگردشهای بالای گنبدها و بام را برایمان باز کردند. روی بام کاخ رفتیم. آن بالا انگار به تنهایی شهری باشد. فضای بین سه گنبد هرکدام کوچهای هستند و از انتهایشان تمام شهر زیبای فیروزآباد دیده میشود. روی بام وقتی آقای کاظمی چشمهها و نهرهای شهر را نشانمان دادند تازه فهمیدیم این شهر به تحقیق پر از چشمه و رود است. بعد هم یکی از همان چشمهها که کنار کاخ بود پاگیرمان کرد و همانجا نشستیم برای ناهار. ناهاری با طعم پونه و نعنای کنار چشمهی فیروزآباد.
بعد از ناهار به قلعه دختر رفتیم.
احتمالاً میتوانید زیبایی و کشش آن را تصور کنید اگر بگویم که قلعه درست بالای یک کوه بود و برای رسیدن به آن بالا باید تعداد زیادی پله را در گرمای آفتاب می رفتیم، و رفتیم. ما که هیچ، زنان و کودکانی را دیدیم که تمام این مسیر را میآمدند بالا و مینشستند داخل قلعه و نگاهش میکردند. به جز قلعه و بازیهای زمین و آسمانش، اینها را چه کسی میتوانست به آن بالا بکشد؟
بعد از قلعه دختر به شهر اصطخر رفتیم، که از بزرگترین شهرهای پیش از تاریخ ایران بوده است. توضیح تمام آنچه دیدیم اینجا نمیگنجد؛ برای همین به تنها به این اکتفا میکنم که این شهر ویران، بر بالای یک تپه، که بقایای بسیار اندکی از آن مانده بود و هنوز به طور کامل کاوش نشده بود، با حضور دکتر چگینی برایمان رنگ گرفت.
گزارش یک روز از چنین سفری، نمیتوانست به این کوتاهی باشد، مگر با صرف نظر از بسیاری نکات. خیلی وقتها پیش میآید آرزو کنم که کاش شعر گفتن میدانستم؛ شعر میتواند خیلی عمیقتر و خیلی کوتاهتر حرف دل را بزند. فیروزآباد هم از همان وقتها بود که توصیفش شعر میطلبید.
حافظ، مولانا، سعدی و تمام شاعران حال و گذشته و آیندهی سرزمینم، خوشا به حال شماها که شاعری بلدید ...
*در مسیر برگشت، داستان شهرهایی که به آنها سفر کرده بودیم، از روی فارسنامۀ ابن بلخی خواندیم. اگر فرصتی بود، به بخش فیروزآبادش رجوع کنید. زیباست.
**پایاننامه آقای احسان طهماسبی در مورد آتشکده فیروزآباد است. ترغیب شدم در اولین فرصت پایاننامه ایشان را مطالعه کنم.
برای مشاهدهٔ نسخهٔ کامل نوشته، به پیوند زیر بروید یا بر روی دکمهٔ instant view بزنید.
https://goo.gl/xKp9tZ
#سفرنامه #یادداشت_دانشجویان #پرستو_مقدمی
@asmaaneh
🔸روز سوم: فیروزآباد
پرستو مقدمی
انگار قسمت بود فیروزآباد در برنامهی سفر قرار بگیرد. یک ماه قبل از سفر، این شهر یکی از مقاصدمان بود. برنامه طوری چرخید که از آن بگذریم و به شهرهای دیگری برویم. جاذبهی تخت جمشید انقدری بود که با استراحتهای کوتاه، مدت طولانی را در آن گذراندیم؛ به همین خاطر یک روز خالی شد و با توافق جمعی فیروزآباد را به برنامه اضافه کردیم. و خوش به حالمان برای این اتفاق.
«فیروز آباد شهری است سخت خوش و تماشاگه و نخجیر بسیار و هوای آن معتدلست و درست بغایت خوشی و میوههای پاکیزه بسیار از همه نوع و آبهای فراوان و رودهای روان و جامع و بیمارستان نیکو ساختهاند و صاحب عادل دارالکتبی ساختهاست سخت نیکو که به هیچ جای جهان مانند آن نیست و قلعۀ سهاره به آن نزدیکی است و مردم فیروزآباد متمیز و بکار آمده باشند و به صلاح موسوم.»*
آیا برای دیدن شهری با این تعاریف یک روز کافی است؟ مجبور شدیم تنها به بازدید از کاخ فیروزآباد و قلعه دختر اکتفا کنیم.
کاخ (یا شاید آتشکده) فیروزآباد با برکهای که مقابلش داشت، با عظمت و سادگی گنبدها و ایوان مقابلش همهمان را شیفته کرد، و خیلی دیرتر از آنچه تصور میکردیم، توانستیم از آنجا دل بکنیم. آقای کاظمی استادکاری که بسیاری بناهای فیروزآباد را با دستان خودشان مرمت کرده بودند، برایمان از داستانهای مرمت و از خاطرههایشان با دکتر شیرازی و دکتر چگینی گفتند؛ از شهر فیروزآباد گفتند؛ از نامهای کاخ گفتند، که نامش موردستان هم بوده، برای درختهای مورد اطراف آن. به آن قرةالعین هم میگفتند، برای چشمهای که همان نزدیکی است و نامش قرةالعین است. مردم فیروزآباد هم به آن چهارتاقی میگفتند، این نامگذاری نشان میدهد دوگانۀ کاخ یا آتشکده در نظر مردم به آتشکده میل میکند، اما امروز آن را کاخ فیروزآباد میشناسیم. این کاخ سنگی است، با ملات گچ. ایوان بزرگی دارد، سه گنبدخانه، حیاطی مربع شکل، اتاقهایی که رو به ایوان یا رو به حیاط گشوده میشوند. بنا ساسانی است اما در دوره آل بویه هم تغییراتی در آن انجام شده، برای مثال زیر دو طاق در دو دهانه گشوده به ایوان، دیوار کشیدهاند تا از ریزش طاق جلوگیری شود. برکهای مدور نیز مقابل ایوان اصلی و ورودی بنا وجود دارد به غایت زیبا، که با خود فکر میکنم اصلاً شاید همین برکه اردشیر را به ساختن کاخی در مقابلش خوانده باشد.
با دکتر چگینی و آقای کاظمی که در کاخ راه میرفتیم، هیچ در بستهای وجود نداشت. راه ورود به غلامگردشهای بالای گنبدها و بام را برایمان باز کردند. روی بام کاخ رفتیم. آن بالا انگار به تنهایی شهری باشد. فضای بین سه گنبد هرکدام کوچهای هستند و از انتهایشان تمام شهر زیبای فیروزآباد دیده میشود. روی بام وقتی آقای کاظمی چشمهها و نهرهای شهر را نشانمان دادند تازه فهمیدیم این شهر به تحقیق پر از چشمه و رود است. بعد هم یکی از همان چشمهها که کنار کاخ بود پاگیرمان کرد و همانجا نشستیم برای ناهار. ناهاری با طعم پونه و نعنای کنار چشمهی فیروزآباد.
بعد از ناهار به قلعه دختر رفتیم.
احتمالاً میتوانید زیبایی و کشش آن را تصور کنید اگر بگویم که قلعه درست بالای یک کوه بود و برای رسیدن به آن بالا باید تعداد زیادی پله را در گرمای آفتاب می رفتیم، و رفتیم. ما که هیچ، زنان و کودکانی را دیدیم که تمام این مسیر را میآمدند بالا و مینشستند داخل قلعه و نگاهش میکردند. به جز قلعه و بازیهای زمین و آسمانش، اینها را چه کسی میتوانست به آن بالا بکشد؟
بعد از قلعه دختر به شهر اصطخر رفتیم، که از بزرگترین شهرهای پیش از تاریخ ایران بوده است. توضیح تمام آنچه دیدیم اینجا نمیگنجد؛ برای همین به تنها به این اکتفا میکنم که این شهر ویران، بر بالای یک تپه، که بقایای بسیار اندکی از آن مانده بود و هنوز به طور کامل کاوش نشده بود، با حضور دکتر چگینی برایمان رنگ گرفت.
گزارش یک روز از چنین سفری، نمیتوانست به این کوتاهی باشد، مگر با صرف نظر از بسیاری نکات. خیلی وقتها پیش میآید آرزو کنم که کاش شعر گفتن میدانستم؛ شعر میتواند خیلی عمیقتر و خیلی کوتاهتر حرف دل را بزند. فیروزآباد هم از همان وقتها بود که توصیفش شعر میطلبید.
حافظ، مولانا، سعدی و تمام شاعران حال و گذشته و آیندهی سرزمینم، خوشا به حال شماها که شاعری بلدید ...
*در مسیر برگشت، داستان شهرهایی که به آنها سفر کرده بودیم، از روی فارسنامۀ ابن بلخی خواندیم. اگر فرصتی بود، به بخش فیروزآبادش رجوع کنید. زیباست.
**پایاننامه آقای احسان طهماسبی در مورد آتشکده فیروزآباد است. ترغیب شدم در اولین فرصت پایاننامه ایشان را مطالعه کنم.
برای مشاهدهٔ نسخهٔ کامل نوشته، به پیوند زیر بروید یا بر روی دکمهٔ instant view بزنید.
https://goo.gl/xKp9tZ
#سفرنامه #یادداشت_دانشجویان #پرستو_مقدمی
@asmaaneh