🚌 سفر به فارس
🔸روز چهارم: ابرقو
عاطفه جوادیکیا
روز چهارم را با بازدید از گنبد عالی شروع کردیم. مرحوم افشار دربارۀ گنبد عالی نوشته است: «گنبد عالی را هم دیدیم. گنبد بر ستیغ تپه گردن افراخته و از آسیب دهر بهتر بر امان مانده است. بخشی از شکوه این شهر بدان مربوط است». این بنای سنگی که بنا بر گفتهها از سنگهای طبیعی کوهستان ساخته شده بر فراز صخرههای طبیعی یزد-ابرقو مشرف به جاده و شهر ابرقو قرار گرفته است. و برای زیارت آن به کوهنوردی سبکی نیاز است. چنان به نظر میآید که در زمان رونق جاده در حکم نشانهای برای مسافران نیز بوده است؛ اگرچه ما هم وقتی از دور گنبد را دیدیم نشانههای آشنایی لبخند به لبمان آورد.
آنطور که استاد میگفتند گنبد عالی به دست عمیدالدین شمسالدوله دیلمی از طایفۀ هزار اسبیان اشکور ساخته شده است. بنا کتیبهای آجری دارد، گویا حروف را با آجر تراشیدهاند و بیهیچ تکلف و تزیینی در کنار هم قرار دادهاند. به کتیبه که نگاه میکنی ناخودآگاه کتیبههایی که پیش از این دیدهای را از نظر میگذرانی و در مقام مقایسه برمیآیی، و همینجاست که استاد میگوید: میدانستید که این کتیبه از اولین نمونههای کتیبهنویسی با آجر است؟! و اینجاست که پرسشهای ذهنت کمی آرام میگیرد و فکر میکنی پس شاید این کتیبه نشان از شروع اتفاقی دارد؛ اتفاقی جدید که اولین نمودهایش را میشود اینجا دید.
از جوار گنبد عالی به جوانب که نگاه میکنی، جغرافیا و تاریخ قصههای جالبی را برایت روایت میکنند، مثلاً سواد اسفندآباد را میبینی و استاد حکایت قراء دوازده گانه را میگوید، قریههایی که هر کدام به نام یکی از ماههای سال بودهاند؛ دوازده ماه، دوازده قریه. دیگر اینکه ترازهای جغرافیایی متفاوت بخشی از روایتهای آبادانی شهرها را بازگو میکند، گنبد عالی در تراز ۱۵۰۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار دارد، آخرین رشتههای منسوب به زاگرس را که از این ارتفاع میبینی ۲۰۰۰ بالاتر از سطح دریاست، همچنین در جانب شمال شرق- تفت- را میبینی که ۱۰۰۰ متر از سطح دریا بالاتر است، پس اینجا- در جوار گنبد عالی- در میانه قرار گرفتهای، جایی گرمتر از یاسوج و خنکتر از تفت؛ و همین اختلاف ارتفاع پاسخهایی برای آبادی ابرقو میدهد، آبی که از تراز بالاتر(ارتفاعات منسوب به زاگرس) به تراز پایینتر(ابرقو) میریزد، و آنجا که آب بیشتر است آبادتر است. از گنبدعالی به سمت یزد که میرویم به تدریج چهرۀ شهرها از سنگی به خشتی تغییر شکل میدهد؛ ابرقو از آخرین جاهایی است در این مسیر که در آن نشانههایی از معماری سنگی به چشم میخورد. برای آخرین بار، از فراز گنبدعالی به ابرقو نظر میکنیم، جاده را از چشم میگذرانیم، عکسی به یادگار میگیریم و راهی ابرقو میشویم.
برای مشاهدهٔ نسخهٔ کامل نوشته، به پیوند زیر بروید یا بر روی دکمهٔ instant view بزنید.
goo.gl/QXifMo
#سفرنامه #یادداشت_دانشجویان #عاطفه_جوادی_کیا
🔸روز چهارم: ابرقو
عاطفه جوادیکیا
روز چهارم را با بازدید از گنبد عالی شروع کردیم. مرحوم افشار دربارۀ گنبد عالی نوشته است: «گنبد عالی را هم دیدیم. گنبد بر ستیغ تپه گردن افراخته و از آسیب دهر بهتر بر امان مانده است. بخشی از شکوه این شهر بدان مربوط است». این بنای سنگی که بنا بر گفتهها از سنگهای طبیعی کوهستان ساخته شده بر فراز صخرههای طبیعی یزد-ابرقو مشرف به جاده و شهر ابرقو قرار گرفته است. و برای زیارت آن به کوهنوردی سبکی نیاز است. چنان به نظر میآید که در زمان رونق جاده در حکم نشانهای برای مسافران نیز بوده است؛ اگرچه ما هم وقتی از دور گنبد را دیدیم نشانههای آشنایی لبخند به لبمان آورد.
آنطور که استاد میگفتند گنبد عالی به دست عمیدالدین شمسالدوله دیلمی از طایفۀ هزار اسبیان اشکور ساخته شده است. بنا کتیبهای آجری دارد، گویا حروف را با آجر تراشیدهاند و بیهیچ تکلف و تزیینی در کنار هم قرار دادهاند. به کتیبه که نگاه میکنی ناخودآگاه کتیبههایی که پیش از این دیدهای را از نظر میگذرانی و در مقام مقایسه برمیآیی، و همینجاست که استاد میگوید: میدانستید که این کتیبه از اولین نمونههای کتیبهنویسی با آجر است؟! و اینجاست که پرسشهای ذهنت کمی آرام میگیرد و فکر میکنی پس شاید این کتیبه نشان از شروع اتفاقی دارد؛ اتفاقی جدید که اولین نمودهایش را میشود اینجا دید.
از جوار گنبد عالی به جوانب که نگاه میکنی، جغرافیا و تاریخ قصههای جالبی را برایت روایت میکنند، مثلاً سواد اسفندآباد را میبینی و استاد حکایت قراء دوازده گانه را میگوید، قریههایی که هر کدام به نام یکی از ماههای سال بودهاند؛ دوازده ماه، دوازده قریه. دیگر اینکه ترازهای جغرافیایی متفاوت بخشی از روایتهای آبادانی شهرها را بازگو میکند، گنبد عالی در تراز ۱۵۰۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار دارد، آخرین رشتههای منسوب به زاگرس را که از این ارتفاع میبینی ۲۰۰۰ بالاتر از سطح دریاست، همچنین در جانب شمال شرق- تفت- را میبینی که ۱۰۰۰ متر از سطح دریا بالاتر است، پس اینجا- در جوار گنبد عالی- در میانه قرار گرفتهای، جایی گرمتر از یاسوج و خنکتر از تفت؛ و همین اختلاف ارتفاع پاسخهایی برای آبادی ابرقو میدهد، آبی که از تراز بالاتر(ارتفاعات منسوب به زاگرس) به تراز پایینتر(ابرقو) میریزد، و آنجا که آب بیشتر است آبادتر است. از گنبدعالی به سمت یزد که میرویم به تدریج چهرۀ شهرها از سنگی به خشتی تغییر شکل میدهد؛ ابرقو از آخرین جاهایی است در این مسیر که در آن نشانههایی از معماری سنگی به چشم میخورد. برای آخرین بار، از فراز گنبدعالی به ابرقو نظر میکنیم، جاده را از چشم میگذرانیم، عکسی به یادگار میگیریم و راهی ابرقو میشویم.
برای مشاهدهٔ نسخهٔ کامل نوشته، به پیوند زیر بروید یا بر روی دکمهٔ instant view بزنید.
goo.gl/QXifMo
#سفرنامه #یادداشت_دانشجویان #عاطفه_جوادی_کیا