فصل ششم — قسمت شصت و دوم 🐧
قابلیتهای استاندارد در محیط های gui
————————————
حالا که فهمیدیم GUI چیست، ببینیم یک Desktop Environment از چه قسمت‌هایی تشکیل شده.
————-
🖥 1. Desktop Settings
بخش تنظیمات دسکتاپ.
مثلاً:
Settings
├── Display
├── Network
├── Sound
├── Keyboard
├── Mouse
└── Background
یعنی جایی که ظاهر و رفتار سیستم را تنظیم می‌کنیم.

———————

🖥 2. Display Manager
قبل از ورود به دسکتاپ، صفحه Login را نمایش می‌دهد.
مثلاً:
Username
Password
↓
Login
↓
Desktop
نمونه‌ها:
GDM → معمولاً GNOME
SDDM → معمولاً KDE
LightDM → سبک و قابل استفاده با محیط‌های مختلف
🧠 Display Manager با Window Manager فرق دارد.
Display Manager → ورود به سیستم
Window Manager → مدیریت پنجره‌ها

——————-

📁 3. File Manager
برای مدیریت فایل و پوشه‌ها.
مثلاً:
Home
├── Documents
├── Downloads
├── Pictures
└── Videos
نمونه‌ها:
GNOME → Files / Nautilus
KDE → Dolphin
XFCE → Thunar
Cinnamon → Nemo
MATE → Caja

—————-

🔹 4. Icon
آیکون‌ها میانبرهای گرافیکی برای برنامه‌ها، فایل‌ها و پوشه‌ها هستند.
مثلاً:
🗑 Trash
📁 Home
🌐 Firefox

———————-

🧩 5. Widget
ابزارهای کوچک روی دسکتاپ یا پنل.
مثلاً:
CPU: 20%
RAM: 45%
Weather: 25°C
Clock: 18:40

—————-

⭐️ 6. Favorite Bar / Dock
برنامه‌های مورد علاقه را سریع در اختیارمان می‌گذارد.
مثلاً در GNOME می‌توانی برنامه‌های پرکاربرد را در Dash/Dock قرار بدهی.
——————-

🚀 7. Launcher
برای اجرای سریع برنامه‌ها.
مثلاً:
Super
↓
Firefox
یا جستجو می‌کنی:
terminal
و Terminal را اجرا می‌کنی.

——————-

📋 8. Menu
منوی برنامه‌ها.
مثلاً:
Applications
├── Internet
├── Office
├── System
├── Utilities
└── Settings


————-

📊 9. Panel
نوارهایی در بالا یا پایین صفحه که معمولاً اطلاعات و ابزارهای مختلف را نشان می‌دهند.
مثلاً:
┌──────────────────────────────────────┐
│ Applications Network 🔊 🔋 18:40│
└──────────────────────────────────────┘

—————-

🪟 10. Window Manager
مسئول مدیریت پنجره‌هاست.
مثلاً:
باز کردن پنجره
بستن
Minimize
Maximize
جابجایی
Resize

———————

🟠 GNOME
GNOME ظاهر مدرن و ساده‌ای دارد.
7
ویژگی مهم:
ساده و تمیز
Activities Overview
جستجوی سریع
مناسب لپ‌تاپ و دسکتاپ
قابلیت گسترش با Extensions

🔵 KDE Plasma
6
KDE خیلی قابل تنظیم است.
مثلاً می‌توانی:
پنل را جابه‌جا کنی
ظاهر را تغییر بدهی
Widget اضافه کنی
رفتار پنجره‌ها را تغییر بدهی
🧠 اگر GNOME را ساده و مینیمال بدانیم، KDE بیشتر قابل شخصی‌سازی است.


🟢 Cinnamon
6
ظاهرش برای کسی که از Windows آمده بسیار آشناست:
┌─────────────────────────┐
│ │
│ Desktop │
│ │
├─────────────────────────┤
│ Menu Apps Clock │
└─────────────────────────┘



🟡 XFCE
7
سبک و کم‌مصرف است.
برای:
سیستم‌های قدیمی
VMها
سیستم‌هایی با RAM کم
انتخاب خوبی است.




🟣 MATE
5

MATE هم سبک و کلاسیک است و ساختار سنتی دسکتاپ را حفظ می‌کند.




—————————-


🧩 GNOME Extensions
یکی از قابلیت‌های جذاب GNOME همین Extensions است.
با Extension می‌توانیم امکانات جدید به GNOME اضافه کنیم.
مثلاً:
GNOME
↓
Extension
↓
قابلیت جدید
مثلاً:
اضافه کردن پنل
نمایش CPU/RAM
تغییر رفتار پنجره‌ها
اضافه کردن Dock
تغییر ظاهر Shell
🧠 مثل افزونه مرورگر است؛ ولی برای محیط GNOME.


———————