یادداشت‌هایی برای هیچکس

📕خبر فوری:

🔖 رسانه های ترکیه ای: ترامپ با مذاکره موافقت کرده است. مذاکره در ترکیه برگزار خواهد شد.

📰 همشهری‌آنلاین: ترامپ با مذاکره موافقت کرده است، عراقچی برای مذاکره به ترکیه خواهد رفت.

پ.ن: این همان تاکتیک ترامپ (عنصر غافلگیری) است که در پست پیشین به آن پرداختم.

@inkfornone

دوستان، امکان نگه‌داشتن این تحلیل‌ها در کانال بیش از ۲۴ ساعت برای من وجود ندارد. همانطور که تحلیل‌های منتشرشده در هفته‌ها و ماه گذشته را نیز حذف کرده‌ام، این مطالب هم پس از مدت کوتاهی پاک خواهند شد.

تفاوت این نوشته‌ها با بسیاری از تحلیل‌های رایج در آنست که برخلاف برخی مربی‌های حکومتی که مطالب کم‌هزینه و بی‌خطر منتشر می‌کنند و در عین حال ژست منتقد به خود می‌گیرند، آنچه من در گذشته مطرح کرده‌ام به لایه‌هایی می‌پردازد که اساسا تمایلی ندارند افکار عمومی از آن آگاه شود.

اینست که به دلیل ملاحظات امنیتی، ناچارم این مطالب را موقتی منتشر کنم و پس از مدت کوتاهی از دسترس خارج سازم، بنابراین حتما آنها را ذخیره کنید (پست‌های قبلی که حذف کرده‌ام را هم میان دوستان خود منتشر کنید تا دیگران نیز آگاه شوند).

@inkfornone

📚 قانون‌مندی، پیش‌بینی و توهم اختیار

📬 پرسش‌های شما: آیا ما اراده‌ی آزاد داریم؟ یا در یک جبر دترمینیستی زندگی می‌کنیم و قدرت اختیاری از خود نداریم؟

📃 پاسخ: برای آنکه بتوانیم روند پدیده‌ای را پیش‌بینی کنیم، همواره باید دو کاتگوری را بشناسیم: نخست «قانون فرمانروا» بر آن پدیده، و دوم «پارامترهای آغازین» یا همان شرایطی که در آن دخیل شده‌اند.

مثلا برای پیش‌بینی مسیر یک گلوله‌ی توپ، نیازمند دانستن فرمول پرتابه هستیم (= قانون)، و در کنار آن باید به عواملی چون سرعت اولیه، زاویه‌ی شلیک، مقاومت هوا و... (= پارامترها) هم پی ببریم. هرگاه یکی از این دو کاتگوری را ندانیم، پیش‌بینی مسیر گلوله دشوار یا ناممکن می‌شود، و آن‌گاه ذهن ما پدیده را «خودسر» و «آشفته» (Chaotic) می‌پندارد.

لاپلاس، ریاضی‌دان بزرگ، روزگاری جهان را «کاملا جبری» توصیف می‌کرد. او معتقد بود که اگر ما «قوانین طبیعت» و «پارامترهای آغازین» بر یک پدیده را دقیقا بدانیم، آینده‌ی آنرا هم می‌توانیم مو به مو پیش‌بینی کنیم. با ظهور فیزیک کوانتوم اما محدودیت دیگری آشکار شد: ما نمی‌توانیم به دقت صد در صدی از مکان و حرکت یک ذره همزمان آگاهی بیابیم، چرا که خود عمل مشاهده، وضعیت آن ذره را دگرگون می‌کند. همین اصل عدم قطعیت توهم بزرگی پدید آورد که گویا دترمینیسم شکسته شده است و از دل آن می‌توان به «اختیار» و اراده‌ی آزاد پل زد.

اصل عدم قطعیت هایزنبرگ را من در این پست به زبان ساده توضیح داده‌ام. اما در اینجا یک خلط مفهومی برای نوآموزان فلسفه پیش آمده است. بسیاری از مخاطبان عام فیزیک کوانتوم که درکی از عدم قطعیت ندارند، «پیش‌بینی‌پذیری» را با «قانون‌مندی» یکی می‌گیرند. یعنی چون ما نمی‌توانیم آینده را پیش‌بینی کنیم پس لابد عدم قطعیت بر جهان حاکم است! حال آنکه این دو مفهوم کاملا جدا از هم هستند. ناتوانی ما در پیش‌بینی، از محدودیت در دانستن «پارامترهای آغازین» ناشی می‌شود، نه از بی‌قانونی طبیعت. قانون همچنان پابرجاست، حتی اگر دانش ما ناقص باشد.

برای نمونه سیبی را در نظر بگیرید که در تاریکی در حرکت است. برای دانستن جای سیب باید آنرا ببینیم و برای دیدن، ناچاریم به آن نور بتابانیم. اما همین تاباندن نور باعث برخورد فوتون‌ها به سیب شده و مکان یا سرعتش را بطور مختصری تغییر می‌دهد. در این نمونه بدلیل جرم بالای سیب می‌توان از این تغییر صرف‌نظر کرد، اما در ذرات کوانتومی این تغییر به قدری جدی‌ست که پیش‌بینی دقیق وضعیت ذره ناممکن می‌شود، چراکه خود عمل مشاهده، بر اساس قانون «اثر مشاهده‌گر» منجر به تغییر وضعیت ذره می‌گردد. ولی همچنان آن ذره از چهارچوب علمی و قانون‌های مادی پیروی می‌کند. از همین‌جاست که فیزیک کوانتوم، به جای نقض قانون‌مندی جهان، تنها محدودیت دانش برای دانستن را برملا می‌کند و ما را به احتمالات سوق می‌دهد. پس عدم قطعیت هایزنبرگ برخلاف باور عامیانه‌ی مردم، هیچ ارتباطی با رد دترمینیسم و جبرگرایی لاپلاسی ندارد.

مغز انسان نیز تابع همین منطق است: یک شبکه‌ی عظیم نورونی که دیتای ورودی را می‌گیرد و یک بردار خروجی می‌دهد، همانند تابعی بسیار پیچیده. در سطوح پایه‌ای رفتارهای انسانی به خوبی پیش‌بینی‌پذیرند زیرا انتخاب طبیعی در طول میلیون‌ها سال فرگشت، ژن‌های ما را برنامه‌ریزی کرده است. مثلا کسی که گرسنه به خانه می‌آید، به احتمال بالا نخست به سراغ غذا خواهد رفت. اما هرچه ورودی‌ها و پارامترها بیشتر و پیچیده‌تر شوند، پیش‌بینی نیز دشوارتر می‌گردد. این پیچیدگی و عدم پیش‌بینی‌پذیری‌ست که توهم اختیار می‌آفریند. حال آنکه مغز انسان همچنان به قانون‌های ژنتیکی وفادار است.

بر این پایه اگر جبر را (به نادرست) برابر با «پیش‌بینی‌پذیری» بدانیم، می‌توان گفت که انسان اراده‌ی آزاد دارد، چون ابزار شناخت ما برای پی بردن به پارامترها و قانون‌مندی پدیده‌ها محدود است و ما نمی‌توانیم آینده را پیش‌بینی کنیم. وانگهی اگر جبر را همان «قانون‌مندی مادی» بدانیم، دیگر اراده‌ی آزادی معنایی ندارد، و این تعبیر دوم است كه در فلسفه درست به نظر می‌رسد. یعنی هیچ پدیده‌ای بیرون از چارچوب قوانین مادی روی نمیدهد و اینكه ما بتوانیم یا نتوانیم روند آنرا بطور صد در صد پیش‌بینی كنیم، در این جبر و دترمینیسم هیچ تاثیری نخواهد گذاشت. مغز انسان هم یک پدیده‌ی مادی و پیرو قوانین نورونی‌ست و اینكه پیش‌بینی كردن واكنش آن دشوار و یا بطور کامل شدنی نیست، تنها به مرزهایی بسته است كه طبیعت بر دانش ما از پارامترهای آغازین نهاده، نه به بی‌قانونی و آزادی راستین جنبش‌های مادی.

@HedonMe

🔖 سوال اعضا در گروه قرص قرمز:

استاد شما تو یکی از پست های اخیرتون گفتین دی گیم ۳ و ۴ یادبگیرین. خب دی گیم ۱ و ۲ که غیرمستقیم و نیمه غیر مستقیم هست و دی گیم ۳ مستقیم. طبیعتا ۴ مستقیم تر. در حالی که تو پست آخرتون گفتین گیم باید غیرمستقیم باشه و پیکاپ مدرن غیرمستقیمه... شما فرمودین پیکاپ قدیم مستقیم بود ولی تا جایی که میدونم اونم غیرمستقیم بود. منظور از قدیم یعنی قبل میستری منظورتون بود؟ من الان گیج شدم... من احساس میکنم اینجا یه تناقضی هست لطفا شفاف سازی کنید. ممنون

📚 پاسخ:

هیچ تناقضی نیست. «بازی مستقیم» یعنی در همان ابتدا به دختر بگویید: «میخوام باهات وارد رابطه شم»، یا «بیا باهم دوست بشیم». این رویکرد اشتباه است و همان خطای مرگباری‌ست که رولو توماسی از آن تحت عنوان آنتی‌گیم یاد می‌کند، زیرا کاملا به ضرر شماست.

اما بازی مدرن چیز دیگری‌ست. دی‌گیم ۳.۰ بطور کاملا ساختاریافته و سیستماتیک دارای فرمول‌بندی دقیقی‌ست تا شما از طریق آن نیت خود را به دختر برسانید، بدون آنکه مستقیما بگویید «میخوام باهات بخوابم».

🔖 تفاوت این دو کجاست؟

📍دایرکت در معنای مدرن (مانند دی‌گیم ۳.۰): بدون هیچ بهانه‌ای با شفافیت کامل دیالوگ را استارت کنید و «انرژی جنسی» بسازید.

📍دایرکت در معنای کلاسیک: لو دادن نیت نهایی و اشاره‌ی مستقیم به رابطه.

اینجاست که برخی افراد معنای این دو را اشتباه می‌گیرند. زمانی‌که ما می‌گوییم دی‌گیم ۳.۰ مستقیم‌تر است منظورمان اینست که بی‌بهانه دیالوگ کنید و انرژی جنسی بدهید، نه آنکه نیت نهایی خود را لو بدهید.

📚 جهت شفاف‌سازی بیشتر:

من هرگز نگفتم پیکاپ کلاسیک بر مبنای بازی مستقیم تشکیل شده بود! من توضیح دادم که تقسیم‌بندی «بازی مستقیم» و «بازی غیرمستقیم» متعلق به اولد اسکول است. پیکاپرهای کلاسیک بر این عقیده بودند که دو نوع بازی تحت عنوان دایرکت و ایندایرکت وجود دارد، ایندایرکت (غیرمستقیم) یعنی اصلا نیت خودتان را بیان نکنید و به‌کل از در دیگری وارد شوید، دایرکت (مستقیم) هم یعنی همان لحظه به دختر بگویید که می‌خواهید با او وارد رابطه بشوید.

اما در دی‌گیم ۳.۰ دایرکت و ایندایرکت وجود ندارد، در این نسخه شما باید نیت جنسی خودتان را به دختر القا کنید، به نحوی که هدفتان را «بیان» نکنید، تنها آنرا «القا» کنید. متوجه شدید؟ یعنی بطور غیرمستقیم بر اساس ساختار تماتیک دی‌گیم ۳.۰ حس جنسی روانه کنید، بدون اینکه کلمه‌ای به آن اشاره کرده باشید. اینست که تئوریسین‌ها می‌گویند بازی مدرن مستقیم‌تر می‌باشد چون شما در آن حس جنسی منتقل می‌کنید.

تام توررو نیز همین را توضیح می‌دهد، او پیکاپ کلاسیک را گیم غیرمستقیم می‌نامید چراکه در آن انرژی جنسی وجود نداشت و بازیکن‌ها نیت خود را پنهان می‌کردند، تنها در دایرکت گیم بود که بازیکن هدف غایی خود را بطور مستقیم آشکار می‌نمود. اکنون اما بازی مدرن به دانش‌آموخته می‌آموزد که باید نیت و فریم جنسی منتقل کنید به نحوی که هرگز آنرا مستقیم بیان نکنید. ساختار اصلی دی‌گیم مدرن نیز بروی همین نکته بنا شده است.

📑 لینک به پاسخ

@inkfornone

⚔ پرسش‌های شما:
به نظرتون مرد آلفا قدرتمندتره یا سایکوپت؟ کدومش در راس هرم قدرت قرار داره؟

📜 پاسخ: واقعیت اینست که هرچند مرد آلفا قدرت بسیار زیادی در اختیار دارد، اما آن قدرت با ریسک بالایی نیز همراه است. در بازی شطرنج، شاه هدف تمام حمله‌هاست. اما هیچکس کاری به یک اسب ساده که خارج از جریان بازی ایستاده ندارد. آن اسب اگر موقعیت استراتژیک خود را حفظ بکند و از فرصت‌ها استفاده کند، حتما چند پیاده را خواهد گرفت، شاید حتی بتواند جای شاه یا وزیر را نیز پر کند.

در واقع هر قدرتی مستلزم پرداخت بهای گزافی است، و سایکوپت‌ها اغلب حاضر به پرداخت هیچ بهایی نیستند. در نتیجه برای آن‌ها آسان‌تر که موقعیت رهبری، با تمام مسئولیت‌ها و دردسرهایی که دارد را به دیگری بسپرند و از طریق چالش‌های لحظه‌ای (مثلا تخریب مرد آلفا در جمع) جایگاه ممتازی در قبیله پیدا بکنند که قدرتی متوسط، مسئولیتی ناموجود اما نفوذی نسبتا بالا دارد.

در وضعیت عادی، زمانی که یک مرد آلفا بازی را به مرد دیگری می‌بازد قلمروی خود را از دست می‌دهد و آن را برای مرد برنده خالی می‌کند. سایکوپت‌ها با اینکه آلفای جمع را به چالش می‌کشند، به سخره می‌گیرند و تا آستانه‌ی شکست پیش می‌برند، اما به آلفا اجازه‌ی گریختن آبرومندانه از لبه‌ی پرتگاه را نیز می‌دهند تا خودشان مجدداً از زیر نور به آغوش سایه‌ها پناهنده شوند. چرا؟

چون سایکوپت هیچ میلی به مسئولیت‌پذیری ندارد، و رهبری گروه برابر است با انواع ریسک‌ها و مسئولیت‌ها. اما بخشی از آن هم برآمده از دنائت طبع و منفعت‌طلبی مبتذلی‌ست که دارند. صرف اینکه سایکوپت قادر است قدرت را به چالش بکشد و تحقیر بکند به این معنا نیست که او قادر به رهبری کردن است و می‌تواند آن جمع را به موقعیت بهتری برای منافع عمومی تبدیل بکند. سایکوپت‌ها به تنها چیزی که فکر می‌کنند منفعت شخصی خودشان است، و یکی از ارکان اصلی شخصیتشان همین است که میان نفع شخصی و نفع جمعی تضادی دائمی و آشتی‌ناپذیر می‌بینند. اینست که اگر یک سایکوپت رهبر شود آن جامعه محکوم است به دیکتاتوری توتالیتاریستی.

بنابراین سایکوپت از مرد آلفا زهر چشم می‌گیرد اما او را از تخت پادشاهی بیرون نمی‌اندازد، مابقی اعضای قبیله نیز عقب‌نشینی سایکوپت در واپسین لحظه را نشانگر پیروزی آلفای خود تلقی می‌کنند و با آرامش به پیروی از رهبری مقتدر بازمی‌گردند.

⚔ اما مرد آلفا بهتر از هرکسی از روابط پیچیده‌ی قدرت مطلع است، او هر روز به شکار می‌رود و می‌داند که دندان تیز روی گلوی قربانی چه احساسی دارد، مرد آلفا شکارچی قهاری‌ست و تا به جایگاه کنونی برسد گلوها دریده است!

⛓‍💥🛡اینست که مرد آلفا با قدرشناسی و احترام خاصی که هرگز برای دیگر مردان تحت رهبری خود قائل نمی‌باشد نسبت به سایکوپت رفتار می‌کند و به فیدبک و آرای او اهمیت ویژه‌ای می‌دهد. او در مرحله‌ای ناخوداگاه مطلع است که سایکوپت هر زمان که اراده کند می‌تواند او را از تخت پادشاهی برکنار کرده و جایش را بگیرد.


#Social_Power
@HedonMe

📬 پرسش: شما سیگاری هستید؟

🔖 پاسخ: خیر، اکنون نه. هشت سال و ده ماه و سه روز است که آنرا ترک کرده‌ام (به همراه مواد مخدره).

اما به زعم من سیگار یکی از عجیب‌ترین اختراعات بشر و هوشمندانه‌ترین دامی‌ست که تاکنون آفریده، هیچکس متوجه نمی‌شود گرفتار در آنست تا وقتی که خیلی دیر شده. من اولین باری که سیگار کشیدم با خود گفتم ممکن نیست به چیزی چنین بدطعم و بدبو «معتاد» بشوم، و سیگاری‌ها می‌باید که دیوانه باشند! کمتر از سه ماه بعد نمی‌توانستم بدون سیگار زندگی بکنم، و حدودا ده سال با روزی دو-سه بسته از ریه‌هایم پذیرایی می‌کردم.

چیزی که سرانجام منجر شد دست از آن بردارم تماشای ضعف اراده و فلاکتی بود که همراه آن در من پدیدار شده بود، چنانکه از سه بسته مانده به انتهای باکس خوف تمام شدن و بی‌سیگار ماندن در آخر هفته مرا برمی‌داشت، می‌ترسیدم بدون یک باکس سیگار به مسافرت بروم، با پاکت نیمه‌خالی از خانه خارج نمی‌شدم، در رستوران پس از صرف غذا بجای اینکه مثل همه آرام و آسوده و بی‌حال بشوم مضطرب و دستپاچه و هراسان می‌شدم که زودتر بیرون رفته و نخی سیگار بیافروزم! در میهمانی‌ها با فلاکت و شرمندگی باید در برابر چشمهای منزجر صاحبخانه سیگار بیرون می‌کشیدم و خود را حقیر می‌کردم. از آدمهایی پیرامون مضرات سیگار نصیحت می‌شنیدم که در حالت عادی آنها را شایسته‌ی عبور کردن از کنارشان در خیابان شلوغ نمی‌دانستم و... ترس از سلامتی برای من معیار نبود و اصلا هیچ اهمیتی نداشت. تازه مدتی پس از ترک سیگار بود که به عمق ضررهای مالی، جسمی و روانی دیگری پی بردم که از اعتیاد به آن برآمده بود.

گمان می‌کنم ترسی موهوم از زیبا نبودن زندگی بدون سیگار است که خیلی‌ها را حتی از تلاش برای ترک آن باز می‌دارد. دلیل دیگر می‌تواند افسانه‌هایی باشد که پیرامون سیگار زبانزد مردم شده است، افسانه‌هایی مانند «سیگاری‌ها اراده‌ی ضعیفی دارند»، حال آنکه سیگاری شدن برخلاف چیزی که به نظر می‌رسد یکی از دشوارترین کارهاست، چون شما باید برخلاف تمام دستگاه‌های بازدارنده‌ی بدن خود در مدتی طولانی دودی مسموم را به ریه‌هایتان وارد کنید و سرگیجه، تهوع، سردرد، سرفه و گرفتگی مجاری تنفسی ناشی از آن را چند ماهی تحمل بکنید تا «سیگاری» بشوید.

در کشور ما شوربختانه سیگار بدل به ابژه‌ی تمنای نسل جوان شده و گریختن از کمند آن کمی دشوارتر از باقی جاهای دنیاست. در هر محفل نیمه-فرهیخته‌ای در ایران بیشینه‌ی حضار سیگاری هستند و چه بسا با آن ارتباطی روحانی و عرفانی برقرار کرده‌اند! آدمهایی که در شرایط عادی پیرامون کمترین جفا در حق کارگران رنگ عوض می‌کنند، وقتی کار به ابرشرکت‌های تولید سیگار و تجاوز آنها به تمام موازین حقوق کارگر در کشورهای آفریقایی می‌رسد (یا اساسا کل صنعت دخانیات که چیزی بجز پول درآوردن از راه کشتن آرام‌آرام مردم نیست) خودشان را به راه دیگر می‌زنند. دفعه‌ی بعدی نظر همین افراد را پیرامون شرکتهای اسلحه‌سازی در آمریکا مطلع بشوید و پنهانی مقایسه‌ای بکنید. قدرت و نفوذی که سیگار بر فرد سیگاری دارد را هیچ چیز دیگری بر او ندارد!

@inkfornone

🪐 آینده‌ی جهان (قسمت دوم)

سه تحول گسترده‌ای که در پست قبلی به آن اشاره کردم با توجه به رشد روزافزون فناوری در ۵۰۰ سال آینده اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد، اما در هزار سال بعدی، در افق این رویدادها آینده‌ی بشر می‌تواند در سه مسیر کاملا متفاوت رقم بخورد:

🌒 مسیر نخست: تمدن کیهانی

اگر بحران‌های محیط‌زیستی، جنگ‌های جهانی یا هوش مصنوعی ما را پیش از آن نابود نکنند، بشر ممکن است در فضا مستقر شود، با کلونی‌هایی در ماه، مریخ یا اقمار زحل. هوش مصنوعی و فناوری کوانتومی در خدمت مدیریت تمدنی فرازمینی خواهند بود. زبان، بدن و حتی حافظه‌ی انسانی ممکن است با فناوری درهم‌تنیده شود.

🌒 مسیر دوم: فناپذیری تمدن

در مسیر دومی که برای بشریت پیش‌بینی می‌کنم، نسل انسان در اثر ترکیب عوامل زیر دچار فروپاشی می‌شود:

۱. گرمایش جهانی و زوال زیست‌بوم‌ها

۲. جنگ‌های ناشی از منابع و ایدئولوژی

۳. شورش تکنولوژی علیه انسان‌ها (AGI)

نتیجه: بازگشت به عصرهای تاریکی یا حتی انقراض کامل گونه‌ی انسان.

🌒 مسیر سوم: فراموشی انسان

در این سناریو که محتمل‌ترین مسیر در میان احتمالات است، هوش مصنوعی فوق‌پیشرفته جای بشر را می‌گیرد و بشر به مرور از تاریخ حذف می‌شود چراکه دیگر لازم به وجود آن نیست. «فراموشی انسان» به معنای نابودی فیزیکی ما توسط ربات‌ها یا هوش مصنوعی نیست، فراموشی انسان یعنی ما دیگر «مرکز تمدن» نخواهیم بود.

در این سناریو ما نه بدست ربات‌ها کشته می‌شویم و نه با AGI وارد جنگ می‌شویم، در این مسیر ما به تدریج نقش‌مان در تصمیم‌گیری‌های تمدنی حذف شده و حضور فیزیکی‌مان در جهان کم‌اثر می‌شود، حتی ارزش‌های انسانی‌مان (مثل همدلی، تجربه زیباشناختی، مرگ، آزادی و...) در تمدن آینده بی‌معنا تلقی خواهد شد.

مثال‌های ساده اما واقعی وجود دارند که نشان می‌دهد این سناریو هم‌اکنون آغاز شده است، برای مثال امروزه هوش مصنوعی تصمیم می‌گیرد شما چه خبرهایی را در مرورگرتان ببینید، الگوریتم‌ها بجای شما تشخیص می‌دهند چه چیزهایی برایتان جذاب است و باید دیده شود. هم‌اکنون ماشین‌ها اقتصاد را هدایت می‌کنند، بورس، قیمت انرژی و حتی الگوریتم‌های بانک مرکزی در آینده با کمک AI تنظیم خواهند شد. بشر تبدیل به «ناظر» می‌شود و دیگر تصمیم نهایی را نمی‌گیرد. دولت‌های آینده ممکن است کاملا الگوریتم‌محور باشند، اکنون شهرهایی در دست طراحی هستند (مثل برخی پروژه‌های عربستان یا سنگاپور) که الگوریتم‌ها ترافیک، مصرف انرژی، نظم عمومی و حتی برنامه‌های آموزشی را اداره می‌کنند.

🪐 آینده آینه‌ی امروز است...

آنچه جهان را در هزار سال آینده شکل خواهد داد تنها توان فنی ما نیست، بلکه حکمت اخلاقی ما در استفاده از قدرت است. انسان آینده اگر در چارچوب اخلاقیات گام برندارد با بهترین فناوری‌ها نیز راهی بجز ویرانی نخواهد یافت. اما انسانی که یاد بگیرد «قدرت را مهار کند» ممکن است نسلی بسازد که هم در کهکشان‌ها خانه کند، و هم در معنا جاودان شود.

✨ ادامه دارد...

@inkfornone

من همیشه میگفتم چیزایی که فیلمای علمی تخیلی از هزار ساله بعدی نشون میدن تخیله، ولی بعد دیدم همین ۲۰۰ سال پیش هیچکس فکرشو نمیکرد یه روزی ما بتونیم تو آسمونا پرواز کنیم، یه روزی به کل جهان دسترسی داشته باشیم از اینجا با آمریکا حرف بزنیمو دنیا دهکده جهانی بشه، رابطه ها از راه دور بشه و هوش مصنوعی انقدر پیشرفته شه. پس قطعا هزارسال آینده تغییراتی به وجود میاد که اصلا تو مخیله ما نمیگنجه و نمیتونیم حتی تصورش کنیم. شما فک میکنی هزار سال بعدی ما کجای کهکشان قرار داریم؟