Forward from: فردای بهتر (مصطفی تاجزاده)
📝📝📝ادبیات نظامی: پادگان یا جامعه؟
چگونه ادبیات نظامی از پادگان به بیمارستان رسید؟
✍️پریسا صالحی
✅مدافعان سلامت، فرماندهان گردان رسانه، جبههی فرهنگی، خط مقدم مبارزه با کرونا؛ اینها ترکیباتی هستند که بارها آن را برای توصیف اموری که مربوط به اجتماع، فرهنگ، بهداشت و حتی شبکههای اجتماعی یا دیگر ساحتهای اجتماعی است شنیدهایم. به نظر میرسد زبان و ادبیات نظامی که زمانی کارکردشان در پادگان و جبههی جنگ بود حالا پایشان به جامعه و زبان مسئولان برای توصیف وضعیت جامعه باز شده است. این نوع ادبیات به خصوص در زمان اوج کرونا واکنشهای زیادی هم به دنبال داشت. اما آیا این استعارهها بیطرف هستند و فقط به چشم یک استعاره باید به آنها نگاه کرد یا استفاده از این کلمات نشان از معانی دیگری دارد که به دنبال باز کردن جای خود در جامعه هستند؟ سید جواد میری در گفتوگو با انصاف نیوز سعی بر پاسخ دادن به این سوال دارد. میری میگوید استعارهها میتوانند نشان دهند که قدرت و مکنت دست چه کسانی است. او همچنین معتقد است اگر این ادبیات در جان جامعه رسوخ کند کشور به یک پادگان بزرگ تبدیل میشود.
✅سید جواد میری در ابتدا به نقش استعارهها میپردازد و به انصاف نیوز میگوید: «اینکه از ادبیات برای توصیف امر اجتماعی و ساحتهای گوناگون آن استفاده میشود به یک معنا میشود گفت یک استعاره است. استعاره نوعی عاریت گرفتن است، یعنی ما میخواهیم یک موضوعی را مطرح کنیم. از یک واژه و نظام معنایی عاریت میگیریم و به یک واقعیت دیگری تطبیق میدهیم. به عبارت دیگر به کاربرد لفظ در معنای غیر حقیقی آن همراه با علاقهی تشابه میان معنای حقیقی و مجازی که مانع از ارادهی معنای حقیقی میشود استعاره یا در زبان انگلیسی metaphor گفته میشود. ریشهی لاتین و یونانی این کلمه از دو جزء تشکیل شده است: meta و phoria یعنی ما یک معنایی را از یک نظام معنایی و اقلیمی میگیریم و آن را به یک ساحت معنایی دیگر انتقال میدهیم.
✅جدا از این موضوع لغوی یک سوالی پیش میآید، اینکه آیا استعارهها واقعا بیطرف هستند؟ یعنی اگر ما بخواهیم در حوزهی علوم اجتماعی و مطالعات فرهنگی و فلسفهی اتنقادی به موضوع metaphor ها بپردازیم، آیا واقعا آنها بدون هیچ ارتباط معنایی با ساختار اجتماعی یک دفعه ظهور میکنند و در صحنهی ذهن ما حاضر میشوند و بدون اینکه هیچ پیشداوریای وجود داشته باشد و ربط منطقیای وجود داشته باشد از آن استفاده میکنیم؟ واقع امر این است که اتفاقا در حوزهی مطالعات انتقادی اجتماعی اگر نخواهیم به دوران باستان نگاه کنیم، حداقل در پنجاه سال اخیر metaphorها به مثابهی یک مقولهی انتقادی مورد تامل و ارزیابی قرار گرفتند. این یعنی استعارهها بیطرف نیستند بلکه به گونهای میتوانند افکار و اندیشهی ما را و حتی نوع و شیوه و چشمانداز انسانها را بدون اینکه خودشان متوجه شوند تغییر دهند.
✅آیا واقعا این استعمار ذهن، یعنی ذهن در خدمت استعارهها قرار گرفتن، صرفا بحث ذهنی است یا یک نسبتی هم با امر اجتماعی دارد؟ چطور میشود که یک استعاره در یک دههای فضای ذهنی جامعه را تحت استخدام خود درمیآورد و در یک دهه یا دورهی دیگری انواع دیگری از استعارهها این کار را انجام میدهند. برای مثال ما به جای اینکه بگوییم «پرسنل خدمتگزار بیمارستان» میگوییم «گردانهای سلامت»، به جای اینکه بگوییم «احسان و انفاق به مومنین» میگوییم «رزمایش مومنانه».
✅ چرا این استعارهها در ذهن و زبان جامعه رسوخ میکند و آن را به استخدام خود درمیآورد؟»
او به این سوالات اینطور پاسخ میدهد: «شاید حدود دو یا سه دههی پیش در دانشگاه برکلی یک زبانشناس به نام جرج لاکوف که روی حوزهی شناختی کار میکرد، مطالعات عمیقی در مورد اینکه استعارهها چگونه زبان ذهن ما و پیشزمینههای ذهنی را تحت استخدام خود قرار میدهند انجام داد. او میگفت اینطور نیست که ما خیلی راحت استعارهها را استفاده کنیم بدون اینکه هیچ ربط وثیقی با ساختار اجتماعی ما داشته باشد، بلکه اینکه امروز برای مثال میبینیم ادبیات نظامی یا استعارههای نظامی در ذهن و زبان جامعه و مسئولان به راحتی استفاده میشود و وقتی میخواهند واقعیات اجتماعی توصیف و تبیین و صورتبندی مفهومی کنند از استعارههای نظامی استفاده میکنند، دو دلیل یا مولفهی بنیادین میتواند داشته باشد؛ یکی از این مولفهها تجربهی زیستهی خود مسئولان است که بیشتر آنها ممکن است عقبهی نظامی داشته باشند و این عقبهی نظامی و جنگی باعث میشود که وقتی میخواهند صحبت کنند و امر اجتماعی را صورتبندی کنند، بدون توجه به ساحتی که در آن هستند یا اقلیم و نظام معنایی جدیدی که به آن وارد شدند از این نوع استعارهها استفاده کنند.
📌 متن کامل
http://www.ensafnews.com/235118/
@ensafnews
@adalat_khaneh
🆔 @MostafaTajzadeh
چگونه ادبیات نظامی از پادگان به بیمارستان رسید؟
✍️پریسا صالحی
✅مدافعان سلامت، فرماندهان گردان رسانه، جبههی فرهنگی، خط مقدم مبارزه با کرونا؛ اینها ترکیباتی هستند که بارها آن را برای توصیف اموری که مربوط به اجتماع، فرهنگ، بهداشت و حتی شبکههای اجتماعی یا دیگر ساحتهای اجتماعی است شنیدهایم. به نظر میرسد زبان و ادبیات نظامی که زمانی کارکردشان در پادگان و جبههی جنگ بود حالا پایشان به جامعه و زبان مسئولان برای توصیف وضعیت جامعه باز شده است. این نوع ادبیات به خصوص در زمان اوج کرونا واکنشهای زیادی هم به دنبال داشت. اما آیا این استعارهها بیطرف هستند و فقط به چشم یک استعاره باید به آنها نگاه کرد یا استفاده از این کلمات نشان از معانی دیگری دارد که به دنبال باز کردن جای خود در جامعه هستند؟ سید جواد میری در گفتوگو با انصاف نیوز سعی بر پاسخ دادن به این سوال دارد. میری میگوید استعارهها میتوانند نشان دهند که قدرت و مکنت دست چه کسانی است. او همچنین معتقد است اگر این ادبیات در جان جامعه رسوخ کند کشور به یک پادگان بزرگ تبدیل میشود.
✅سید جواد میری در ابتدا به نقش استعارهها میپردازد و به انصاف نیوز میگوید: «اینکه از ادبیات برای توصیف امر اجتماعی و ساحتهای گوناگون آن استفاده میشود به یک معنا میشود گفت یک استعاره است. استعاره نوعی عاریت گرفتن است، یعنی ما میخواهیم یک موضوعی را مطرح کنیم. از یک واژه و نظام معنایی عاریت میگیریم و به یک واقعیت دیگری تطبیق میدهیم. به عبارت دیگر به کاربرد لفظ در معنای غیر حقیقی آن همراه با علاقهی تشابه میان معنای حقیقی و مجازی که مانع از ارادهی معنای حقیقی میشود استعاره یا در زبان انگلیسی metaphor گفته میشود. ریشهی لاتین و یونانی این کلمه از دو جزء تشکیل شده است: meta و phoria یعنی ما یک معنایی را از یک نظام معنایی و اقلیمی میگیریم و آن را به یک ساحت معنایی دیگر انتقال میدهیم.
✅جدا از این موضوع لغوی یک سوالی پیش میآید، اینکه آیا استعارهها واقعا بیطرف هستند؟ یعنی اگر ما بخواهیم در حوزهی علوم اجتماعی و مطالعات فرهنگی و فلسفهی اتنقادی به موضوع metaphor ها بپردازیم، آیا واقعا آنها بدون هیچ ارتباط معنایی با ساختار اجتماعی یک دفعه ظهور میکنند و در صحنهی ذهن ما حاضر میشوند و بدون اینکه هیچ پیشداوریای وجود داشته باشد و ربط منطقیای وجود داشته باشد از آن استفاده میکنیم؟ واقع امر این است که اتفاقا در حوزهی مطالعات انتقادی اجتماعی اگر نخواهیم به دوران باستان نگاه کنیم، حداقل در پنجاه سال اخیر metaphorها به مثابهی یک مقولهی انتقادی مورد تامل و ارزیابی قرار گرفتند. این یعنی استعارهها بیطرف نیستند بلکه به گونهای میتوانند افکار و اندیشهی ما را و حتی نوع و شیوه و چشمانداز انسانها را بدون اینکه خودشان متوجه شوند تغییر دهند.
✅آیا واقعا این استعمار ذهن، یعنی ذهن در خدمت استعارهها قرار گرفتن، صرفا بحث ذهنی است یا یک نسبتی هم با امر اجتماعی دارد؟ چطور میشود که یک استعاره در یک دههای فضای ذهنی جامعه را تحت استخدام خود درمیآورد و در یک دهه یا دورهی دیگری انواع دیگری از استعارهها این کار را انجام میدهند. برای مثال ما به جای اینکه بگوییم «پرسنل خدمتگزار بیمارستان» میگوییم «گردانهای سلامت»، به جای اینکه بگوییم «احسان و انفاق به مومنین» میگوییم «رزمایش مومنانه».
✅ چرا این استعارهها در ذهن و زبان جامعه رسوخ میکند و آن را به استخدام خود درمیآورد؟»
او به این سوالات اینطور پاسخ میدهد: «شاید حدود دو یا سه دههی پیش در دانشگاه برکلی یک زبانشناس به نام جرج لاکوف که روی حوزهی شناختی کار میکرد، مطالعات عمیقی در مورد اینکه استعارهها چگونه زبان ذهن ما و پیشزمینههای ذهنی را تحت استخدام خود قرار میدهند انجام داد. او میگفت اینطور نیست که ما خیلی راحت استعارهها را استفاده کنیم بدون اینکه هیچ ربط وثیقی با ساختار اجتماعی ما داشته باشد، بلکه اینکه امروز برای مثال میبینیم ادبیات نظامی یا استعارههای نظامی در ذهن و زبان جامعه و مسئولان به راحتی استفاده میشود و وقتی میخواهند واقعیات اجتماعی توصیف و تبیین و صورتبندی مفهومی کنند از استعارههای نظامی استفاده میکنند، دو دلیل یا مولفهی بنیادین میتواند داشته باشد؛ یکی از این مولفهها تجربهی زیستهی خود مسئولان است که بیشتر آنها ممکن است عقبهی نظامی داشته باشند و این عقبهی نظامی و جنگی باعث میشود که وقتی میخواهند صحبت کنند و امر اجتماعی را صورتبندی کنند، بدون توجه به ساحتی که در آن هستند یا اقلیم و نظام معنایی جدیدی که به آن وارد شدند از این نوع استعارهها استفاده کنند.
📌 متن کامل
http://www.ensafnews.com/235118/
@ensafnews
@adalat_khaneh
🆔 @MostafaTajzadeh