فرهنگِ بینقد/ فرهنگِ بیچرا
——————————————————
در جامعه ادبی ما هیچکس به اندازه منتقد مورد نفرت قرار نمیگیرد.
من از این همه «منتقدزدایی» وحشت میکنم. شما نمیکنید؟ یعنی هیچکس حق ندارد به شما بگوید: چرا اینجا چنین است؟ شما این همه به کمال رسیدهاید؟
گویا دیکتاتور و یکتازی فضایی سیاسی بر ادبیات هم سایه انداخته و عدهی فکر میکنند آنها عقل کلاند و هرکی جز آنها احمق و نفهم.
محمد مختاری میگوید:
«بسیاری از هواداران یک نویسنده یا دوستداران یک شاعر، انتقاد از او را عملاً مجاز نمیدانستهاند. به همین سبب هم جامعهی ما به “تجلیل انتقادی” از بزرگان خود عادت نکرده است. فکر میکردهایم که اگر اختلاف نظری را دربارهی کسی یا اثری که برتریاش را پذیرفتهایم مطرح کنیم، از شأن و اعتبار و اهمیت او کاستهایم. چون نقد متن را با نقد شخص اشتباه یا یکی میگرفتهایم.
در نتیجه زبانمان یا به کام پذیرش و تأیید و ستایش برای برتران و پذیرفتهشدگان میچرخیده است یا به انکار و تکذیب و نکوهش فروتران و مطرودان. اگر در بر همین پاشنه بگردد، همچنان در گرو رفتارهای نهادی شدهی سنتی خود خواهیم ماند. و آن حد بلوغ فرهنگی را که به سبب تحمل این همه درد و بدبختی و آوارگی و گرفتاری و رنج و مشقت تاریخی استحقاقش را داریم پیدا نخواهیم کرد.»*
پانویس:
*محمد مختاری، تمرین مدارا، ص ۹۳
#یادداشت_روزانه
——————————————————
در جامعه ادبی ما هیچکس به اندازه منتقد مورد نفرت قرار نمیگیرد.
من از این همه «منتقدزدایی» وحشت میکنم. شما نمیکنید؟ یعنی هیچکس حق ندارد به شما بگوید: چرا اینجا چنین است؟ شما این همه به کمال رسیدهاید؟
گویا دیکتاتور و یکتازی فضایی سیاسی بر ادبیات هم سایه انداخته و عدهی فکر میکنند آنها عقل کلاند و هرکی جز آنها احمق و نفهم.
محمد مختاری میگوید:
«بسیاری از هواداران یک نویسنده یا دوستداران یک شاعر، انتقاد از او را عملاً مجاز نمیدانستهاند. به همین سبب هم جامعهی ما به “تجلیل انتقادی” از بزرگان خود عادت نکرده است. فکر میکردهایم که اگر اختلاف نظری را دربارهی کسی یا اثری که برتریاش را پذیرفتهایم مطرح کنیم، از شأن و اعتبار و اهمیت او کاستهایم. چون نقد متن را با نقد شخص اشتباه یا یکی میگرفتهایم.
در نتیجه زبانمان یا به کام پذیرش و تأیید و ستایش برای برتران و پذیرفتهشدگان میچرخیده است یا به انکار و تکذیب و نکوهش فروتران و مطرودان. اگر در بر همین پاشنه بگردد، همچنان در گرو رفتارهای نهادی شدهی سنتی خود خواهیم ماند. و آن حد بلوغ فرهنگی را که به سبب تحمل این همه درد و بدبختی و آوارگی و گرفتاری و رنج و مشقت تاریخی استحقاقش را داریم پیدا نخواهیم کرد.»*
پانویس:
*محمد مختاری، تمرین مدارا، ص ۹۳
#یادداشت_روزانه