وثیق: متاسفانه مشکلات شرکت های هواپیمایی ایران بیشتر از حد مجاز است. متاسفانه به علت اینکه کشور ما مورد تحریم قرار گرفته است، شرکت های هواپیمایی هم با مشکلات کمرشکنی روبه رو هستند و کارکرد آن ها را دچار مشکل می کند. به همین خاطر البته باید از مدیریت های هوانوردی کشورمان تقدیر کنیم که توانسته اند با این همه تحریم ها مقابله کنند و با تمام این تفاسیر که خیلی ها که ممکن است از تاخیرات متعدد شکایت داشته باشند شرکت را سر پا نگه داشته اند. به نظر بنده یک سری مشکلات داخلی است و مشکل بعدی هم تحریم ها است که علاوه بر عدم اجازه سوختگیری حتی نمی توانند وارد پیمنت یاتا شوند. بدین طریق محدودیت های بسیاری زیادی وجود دارد که با آن ها مواجه هستند که کار کردن را برایشان در بازار هوانوردی با مشکل روبه رو می سازد.
- در زمینه نرم افزاری، این صنعت با چه چالش هایی مواجه است؟
وثیق: بخش نرم افزار هم قسمتی از تکنولوژی به حساب می آید. اکثر این تکنولوژی هایی که در آمریکای شمالی لود شده و طبق قوانین تحریمی که وضع شده است این نرم افزار ها را شرکت های هواپیمایی کشور ما نمی توانند انجام دهند. حتی ما نمی توانیم جز یاتا باشیم در نتیجه برای ما ایجاد مشکل می کند و این عمل کارایی شرکت های هواپیمایی مان را به حد بسیار زیادی پایین می آورد.
- از لحاظ زیر ساخت های فرودگاهی برنامه توسعه ناوگان صنعت هواپیمایی چگونه است؟
وثیق: ما در زمان ریاست جمهوری باراک اوباما که به توافق هسته ای رسیدیم صحبت از این بود که حدود 200 فروند هواپیما از شرکت بویینگ و ایرباس خریداری کنیم و خوشبختانه چند فروند هواپیمای ایرباس و ای تی آر به کشور ایران تحویل داده شد. ما در حال حاضر از قدیمی ترین هواپیماهای دنیا استفاده می کنیم. ما هواپیمای 747 اس پی را مصرف می کردیم که این نوع هواپیما بیشتر از چهل سان سن دارد. ما با هواپیمای 727 پرواز می کنیم که این هواپیما هم حدود پنجاه سال سن دارد. این تحریم ها است که اجازه نمی دهد که ناوگانمان نو شود و هرچیزی هم دریافت می کنیم، دریافت هایی از هواپیماهای قدیمی و کهنه است که باید از رده خارج شوند. ناوگان و فرودگاه ما باکمبود تکنولوژی مواجه هستند که با سیستم هایی از قبیل رادارهای قدیمی کار می کنند.
- یکی از مشکلات این صنعت، وجود رانت های گسترده است این امر چه مشکلاتی را برای این صنعت ایجاد می کند؟
وثیق: در رانت خواری فرقی بین شرکت های هواپیمایی و شرکت های دیگر وجود ندارد. رانت مانند ملخی است که تمام بطن اقتصادی، سیاسی را از بین می برد و در نتیجه همان تاثیری که بر صنعت های دیگر دارد، بر صنعت هوانوردی هم تاثیر بسزایی می تواند داشته باشد.
- با وجود شرایط سیاسی و اقتصادی ایران، چه چشم اندازی برای آینده این صنعت متصور است؟
وثیق: متاسفانه اگر تغییرات کلی صورت نگیرد و ما نتوانیم به یک طریقی این مشکلی که برایمان پیش آمده را حل کنیم. تغییر محسوسی در پیشرفت صنعت هوانوردی خودمان نمی بینم.
- چرا در چنین شرایط اقتصادی حاکم بر کشور و صنعت هوانوردی، تقاضا برای تاسیس ایرلاین بیشتر شده است؟
وثیق: معمولا صنایعی که مشکلات زیادی پیشرو دارند، نمی توانید ببینید که سرمایه گذارهای بیشتری راغب هستند که وارد آن صنعت شوند. ممکن است منافع جانبی دیگری داشته باشد که من از آن خبر نداشته باشم، ولی در حالت کلی، صنعتی که با مشکلات بسیار زیادی درگیر است و علاوه بر اینکه نمی تواند هزینه های خود را کنترل کند و درآمدش که از طریق فروش بلیط و دیگر چیزها است و تحت کنترل دولت است، نمی دانم چطور شرکت های مختلفی وارد این صنعت می شوند! مگر اینکه استفاده های جانبی دیگری داشته باشند که متاسفانه از آن اطلاعی ندارم.
- بعد از برجام، صنعت هوانوردی ایران می خواست جان تازه ای بگیرد. تحریم های جدید آمریکا دوباره، چه تاثیر سویی بر این صنعت گذاشت؟ و در چنین وضعیتی پیشنهاد شما برای بهبود وضعیت صنعت هوانوردی بیمار ایران چیست؟
- در زمینه نرم افزاری، این صنعت با چه چالش هایی مواجه است؟
وثیق: بخش نرم افزار هم قسمتی از تکنولوژی به حساب می آید. اکثر این تکنولوژی هایی که در آمریکای شمالی لود شده و طبق قوانین تحریمی که وضع شده است این نرم افزار ها را شرکت های هواپیمایی کشور ما نمی توانند انجام دهند. حتی ما نمی توانیم جز یاتا باشیم در نتیجه برای ما ایجاد مشکل می کند و این عمل کارایی شرکت های هواپیمایی مان را به حد بسیار زیادی پایین می آورد.
- از لحاظ زیر ساخت های فرودگاهی برنامه توسعه ناوگان صنعت هواپیمایی چگونه است؟
وثیق: ما در زمان ریاست جمهوری باراک اوباما که به توافق هسته ای رسیدیم صحبت از این بود که حدود 200 فروند هواپیما از شرکت بویینگ و ایرباس خریداری کنیم و خوشبختانه چند فروند هواپیمای ایرباس و ای تی آر به کشور ایران تحویل داده شد. ما در حال حاضر از قدیمی ترین هواپیماهای دنیا استفاده می کنیم. ما هواپیمای 747 اس پی را مصرف می کردیم که این نوع هواپیما بیشتر از چهل سان سن دارد. ما با هواپیمای 727 پرواز می کنیم که این هواپیما هم حدود پنجاه سال سن دارد. این تحریم ها است که اجازه نمی دهد که ناوگانمان نو شود و هرچیزی هم دریافت می کنیم، دریافت هایی از هواپیماهای قدیمی و کهنه است که باید از رده خارج شوند. ناوگان و فرودگاه ما باکمبود تکنولوژی مواجه هستند که با سیستم هایی از قبیل رادارهای قدیمی کار می کنند.
- یکی از مشکلات این صنعت، وجود رانت های گسترده است این امر چه مشکلاتی را برای این صنعت ایجاد می کند؟
وثیق: در رانت خواری فرقی بین شرکت های هواپیمایی و شرکت های دیگر وجود ندارد. رانت مانند ملخی است که تمام بطن اقتصادی، سیاسی را از بین می برد و در نتیجه همان تاثیری که بر صنعت های دیگر دارد، بر صنعت هوانوردی هم تاثیر بسزایی می تواند داشته باشد.
- با وجود شرایط سیاسی و اقتصادی ایران، چه چشم اندازی برای آینده این صنعت متصور است؟
وثیق: متاسفانه اگر تغییرات کلی صورت نگیرد و ما نتوانیم به یک طریقی این مشکلی که برایمان پیش آمده را حل کنیم. تغییر محسوسی در پیشرفت صنعت هوانوردی خودمان نمی بینم.
- چرا در چنین شرایط اقتصادی حاکم بر کشور و صنعت هوانوردی، تقاضا برای تاسیس ایرلاین بیشتر شده است؟
وثیق: معمولا صنایعی که مشکلات زیادی پیشرو دارند، نمی توانید ببینید که سرمایه گذارهای بیشتری راغب هستند که وارد آن صنعت شوند. ممکن است منافع جانبی دیگری داشته باشد که من از آن خبر نداشته باشم، ولی در حالت کلی، صنعتی که با مشکلات بسیار زیادی درگیر است و علاوه بر اینکه نمی تواند هزینه های خود را کنترل کند و درآمدش که از طریق فروش بلیط و دیگر چیزها است و تحت کنترل دولت است، نمی دانم چطور شرکت های مختلفی وارد این صنعت می شوند! مگر اینکه استفاده های جانبی دیگری داشته باشند که متاسفانه از آن اطلاعی ندارم.
- بعد از برجام، صنعت هوانوردی ایران می خواست جان تازه ای بگیرد. تحریم های جدید آمریکا دوباره، چه تاثیر سویی بر این صنعت گذاشت؟ و در چنین وضعیتی پیشنهاد شما برای بهبود وضعیت صنعت هوانوردی بیمار ایران چیست؟