در باب آگاهی رسانه‌ای (۱)
◇آسیب انتشار اخبار زرد و کم‌اهمیت
بیاین با هم یکی از مهم‌ترین نکته‌ها درباره‌ی فضای مجازی رو مرور کنیم، نکته‌ای که برای استفاده بهینه از این فضا به نفع مبارزه‌مون خیلی خیلی حیاتیه: اقتصاد توجه.
ویکی‌پدیای فارسی در تعریف اقتصاد توجه می‌گه: "از آنجا که اطلاعات، توجه انسان را مصرف می‌کند و میزان توجه انسان‌ها محدود است، افزونی اطلاعات موجب می‌شود که افراد با کمبود توجه مواجه شوند و به دنبال تخصیص بهینه توجه خود باشند."
یعنی وقتی فضای مجازی مخاطبش رو اینطوری بمباران اطلاعاتی می‌کنه، مخاطب می‌تونه توجهش رو فقط به بخشی از این اطلاعات اختصاص بده و به خیلی‌های دیگه‌اش توجه نخواهد کرد.
به عنوان تولید کننده‌ی اطلاعات بیاین یادمون بمونه اگر فضای مجازی رو با اطلاعات نادرست یا اطلاعاتی که اهمیت کمتری دارن بمبارون کنیم، توجه مخاطبینی رو که با دقت کمتری در فضای رسانه پرسه می‌زنن مصرف کردیم، و جایی برای توجه اون افراد به اطلاعات درست یا مهم‌تر باقی نگذاشتیم.
حالا بیاین چند تا مثال از فضای توئیتر رو با هم مرور کنیم:
● ریتوئیت کردن گسترده خبری که اهمیت چندانی در روند انقلاب نداره. بازنشر گسترده یک خبر به اون وزن دروغین می‌ده، یعنی خبر به دلیل توجه عمومی وزنی نامتناسب با اهمیت واقعی‌ش می‌گیره.
● توجه نامتوازن و نامتناسب به اخبار.
مثلا خبر کشته یا دستگیر شدن تعداد افراد زیادی در یک نقطه از کشور بدون پوشش باقی می‌مونه اما خبر مشابهی مربوط به پایتخت بازتاب گسترده خبری پیدا می‌کنه. اگر می‌خوایم توجه مخاطبمون رو برای همه خبرهای مهم داشته باشیم، باید به تناسب و بدون هیجان‌زدگی به همه آن‌ها بپردازیم.
● توجه نامتناسب به اخبار فرعی و کم‌اهمیت. این اخبار ممکنه درست باشن، اما پر کردن فضای رسانه از آن‌ها باعث به حاشیه رفتن اخبار مهم و تاثیرگذار میشه، اصل اقتصاد توجه رو فراموش نکنیم.
جزئی‌تر بخوام بگم، بیاین به وقتی فکر کنیم که تایم‌لاین طوری پر میشه از عکس یک بوسه قشنگ یا خبر هک شدن فلان سامانه که اخبار اعتصابات و مبارزات خیابون در حاشیه قرار می‌گیره.
یا مثلاً تردید درباره خبر خودکشی یلدا اونقدر جزئی‌نگر و زیاد میشه که این اصل رو فراموش می‌کنیم که یلدا به هر شکلی که ازین دنیا رفته باشه قاتلش بی‌تردید ج.ا است.
یا وقتی که توئیتر پر میشه از اخبار مربوط به مبارز محبوب ما و ج.ا فرصت پیدا می‌کنه، در سکوت خبری، هر معامله‌ای با اسرا و شهدای گمنام بکنه.
یا وقتی که تمام فضای تریبون مجازی‌مون رو اختصاص می‌دیم به بحث با سایبری‌ها که فایده‌ای جز تحلیل رفتن انرژی و پرت شدن حواس خودمون و یاران‌مون نداره.
بیاین هر محتوایی رو با دید انتقادی تحلیل کنیم، و با توجه به اهداف‌مون بازنشر بدیم.
فراموش نکنیم با توجه به پدیده اقتصاد توجه سکوت ما بهتر از نشر اخبار و تحلیل‌های نامناسبه.
نشر خبر و تحلیل مناسب مبارزه‌ای هست که نیاز به صرف وقت، کاربست تفکر انتقادی و پایبند بودن به اصول حرفه‌ای داره.
اگر می‌خوایم بخشی از این مبارزه باشیم، خودمون رو یک خبرنگار یا ستون‌نویس یک روزنامه کاردرست فرض کنیم، و سعی کنیم تا جایی که برامون ممکنه اصولی عمل کنیم.✌️
◇آسیب انتشار اخبار زرد و کم‌اهمیت
بیاین با هم یکی از مهم‌ترین نکته‌ها درباره‌ی فضای مجازی رو مرور کنیم، نکته‌ای که برای استفاده بهینه از این فضا به نفع مبارزه‌مون خیلی خیلی حیاتیه: اقتصاد توجه.
ویکی‌پدیای فارسی در تعریف اقتصاد توجه می‌گه: "از آنجا که اطلاعات، توجه انسان را مصرف می‌کند و میزان توجه انسان‌ها محدود است، افزونی اطلاعات موجب می‌شود که افراد با کمبود توجه مواجه شوند و به دنبال تخصیص بهینه توجه خود باشند."
یعنی وقتی فضای مجازی مخاطبش رو اینطوری بمباران اطلاعاتی می‌کنه، مخاطب می‌تونه توجهش رو فقط به بخشی از این اطلاعات اختصاص بده و به خیلی‌های دیگه‌اش توجه نخواهد کرد.
به عنوان تولید کننده‌ی اطلاعات بیاین یادمون بمونه اگر فضای مجازی رو با اطلاعات نادرست یا اطلاعاتی که اهمیت کمتری دارن بمبارون کنیم، توجه مخاطبینی رو که با دقت کمتری در فضای رسانه پرسه می‌زنن مصرف کردیم، و جایی برای توجه اون افراد به اطلاعات درست یا مهم‌تر باقی نگذاشتیم.
حالا بیاین چند تا مثال از فضای توئیتر رو با هم مرور کنیم:
● ریتوئیت کردن گسترده خبری که اهمیت چندانی در روند انقلاب نداره. بازنشر گسترده یک خبر به اون وزن دروغین می‌ده، یعنی خبر به دلیل توجه عمومی وزنی نامتناسب با اهمیت واقعی‌ش می‌گیره.
● توجه نامتوازن و نامتناسب به اخبار.
مثلا خبر کشته یا دستگیر شدن تعداد افراد زیادی در یک نقطه از کشور بدون پوشش باقی می‌مونه اما خبر مشابهی مربوط به پایتخت بازتاب گسترده خبری پیدا می‌کنه. اگر می‌خوایم توجه مخاطبمون رو برای همه خبرهای مهم داشته باشیم، باید به تناسب و بدون هیجان‌زدگی به همه آن‌ها بپردازیم.
● توجه نامتناسب به اخبار فرعی و کم‌اهمیت. این اخبار ممکنه درست باشن، اما پر کردن فضای رسانه از آن‌ها باعث به حاشیه رفتن اخبار مهم و تاثیرگذار میشه، اصل اقتصاد توجه رو فراموش نکنیم.
جزئی‌تر بخوام بگم، بیاین به وقتی فکر کنیم که تایم‌لاین طوری پر میشه از عکس یک بوسه قشنگ یا خبر هک شدن فلان سامانه که اخبار اعتصابات و مبارزات خیابون در حاشیه قرار می‌گیره.
یا مثلاً تردید درباره خبر خودکشی یلدا اونقدر جزئی‌نگر و زیاد میشه که این اصل رو فراموش می‌کنیم که یلدا به هر شکلی که ازین دنیا رفته باشه قاتلش بی‌تردید ج.ا است.
یا وقتی که توئیتر پر میشه از اخبار مربوط به مبارز محبوب ما و ج.ا فرصت پیدا می‌کنه، در سکوت خبری، هر معامله‌ای با اسرا و شهدای گمنام بکنه.
یا وقتی که تمام فضای تریبون مجازی‌مون رو اختصاص می‌دیم به بحث با سایبری‌ها که فایده‌ای جز تحلیل رفتن انرژی و پرت شدن حواس خودمون و یاران‌مون نداره.
بیاین هر محتوایی رو با دید انتقادی تحلیل کنیم، و با توجه به اهداف‌مون بازنشر بدیم.
فراموش نکنیم با توجه به پدیده اقتصاد توجه سکوت ما بهتر از نشر اخبار و تحلیل‌های نامناسبه.
نشر خبر و تحلیل مناسب مبارزه‌ای هست که نیاز به صرف وقت، کاربست تفکر انتقادی و پایبند بودن به اصول حرفه‌ای داره.
اگر می‌خوایم بخشی از این مبارزه باشیم، خودمون رو یک خبرنگار یا ستون‌نویس یک روزنامه کاردرست فرض کنیم، و سعی کنیم تا جایی که برامون ممکنه اصولی عمل کنیم.✌️