Пра хорар у Авідыя

Мы добра ведаем Авідыя як майстра апісання метамарфозаў і напісання “Метамарфозаў”. У паэме ёсць і прагожыя трансфармацыі, і трагічныя, а часта прыгожа-трагічныя. Аднак з усіх выбіваецца апісанне ператварэння Сцылы, якое больш паходзіць на фільм жахаў.

Сюжэт такі: Глаўк прызнаецца ў каханні да гожай німфы Сцылы, тая нічога не адказвае і збягае ад марскога бога. Адвергнуты Глаўк прыходзіць да Цырцэі і просіць дапамагчы яму ў няшчасным каханні. Цырцэя разумее гэту просьбу па-свойму і ўжо сама расказвае пра сваё каханне — цяпер Глаўк аказваецца тым, хто адмаўляе закаханай. Праблему любоўнага трыкутніка Ээйская чараўніца развязвае ператварэннем Сцылы на пачвару :

Scylla venit mediaque tenus descenderat alvo,
cum sua foedari latrantibus inguina monstris
adspicit ac primo credens non corporis illas
esse sui partes refugitque abigitque timetque
ora proterva canum, sed quos fugit, attrahit una
et corpus quaerens femorum crurumque pedumque,
Cerbereos rictus pro partibus invenit illis:
statque canum rabie subiectaque terga ferarum
inguinibus truncis uteroque exstante coercet.
Metamorphoses, XIV 59-67

Cцыла па самы жывот у сярэдзіну

пасткі заходзіць,
бачыць — нявечаць улонне яе і брэшуць пачвары,
і не можа паверыць, што гэта ейнага цела
члены. У страху бяжыць, уцякае, баіцца сабачых
ярасных пысаў, але бегучы за сабою іх цягне,
цела спрабуе шукаць жаночае, ногі і лыткі —
Цэрбера пашчаў ашчэр замест там толькі знаходзіць.
Шал і віскат сабак яе акружае, вылазяць
з чэрава гідкіх звяроў хвасты, калечаць улонне.
“Метамафрозы”, 14 59-67

Непадробны жах у гэтай

сцэне выклікае не столькі сам выгляд монстра, колькі адчуванне адчужэння ад уласнага цела, немагчымасць збегчы/перамагчы/забіць пачвару і кантраст паміж прагожым чалавечым і агідным манструозным.

Ужо цяплее і хутка адкрыццё купальнага сезону, таму мараль на сёння: будзьце абачлівыя з выбарам месца для плавання!

м.