زنِ گورستان آلیس کمپ

‍ .

«گاه وضعِ ناراحتِ رانم در خواب، همچنان دنده‌ی آدم که شد اُسْطُقسِّ حوّا، به زنی نشو و نما می‌داد. طُفیلِ هستی‌ی لذّتی که می‌خواست به من دست دهد، از خود بُتی آراسته بود که گفتی همه‌ی لذّت عالم ازوست. تنم که گرمای مرا در تن او حس می‌کرد، هوای وصل برش داشته بود که بیدار می‌شدم. باقی‌ی مردم چه دور می‌نمودند پیشِ این غایب از نظر که تنگِ دلم بود تا همین ساعت؛ گونه‌ام هنوز گرم بوسه‌اش بود، تنم کوفته از بارِ پیکرش. اگر می‌زد و احیاناً دیدارِ آشنا می‌داشت، می‌زدم به هر در که به او راه برم در عالمِ بیداری، ـــ مثل بعضی که راه میفتند و می‌روند زیارتِ شهری که ندیده‌اند جز به دیده‌ی آرزو و گمان می‌کنند چشیدنی‌ست لطفِ خواب و خیال در نشأتِ واقعی. کم‌کَمَک آن یاد که زنده بود می‌پژمرد، تا دخترِ رویایم در دستِ فراموشی می‌افتاد از گوشه‌ی خاطرم.»


تأملِ ایّامِ گذشته |‌ مارسل پروست | بیژن الهی


امروز، سال‌مرگ مارسل پروست است.

عکس؛ پروست است در بالکن هتلی در ونیز، و خیره به چشم‌اندازی دور.


.
.
@alyscamps | زنِ گورستان آلیس کمپ
.

‍ .

پرت شده‌ام به سی و چند سال پیش. نیمه‌شب است. داریم از خانه‌ی مادربزرگ برمی‌گردیم. خیابان خلوت است. باد می‌آید. من سرم را از پنجره‌ی ماشین بیرون برده‌ام و دارم ماه را تماشا می‌کنم. خیابان‌ها را می‌پیچیم، میدان‌ها را دور می‌زنیم، از خانه‌ی مادربزرگ دور می‌شویم، به خانه‌ی خودمان نزدیک می‌شویم و ماه هنوز هم با ماست. این واقعه، طاقت‌سوز است برایم. آن تماشا که نمی‌توانم ازش دست بکشم و آن از پی آمدنی که انتظارش را ندارم، بلدش نیستم. ناگهان سرم را می‌برم داخل و از بابا می‌پرسم: «بابا... چرا ماه هر جا می‌ریم دنبال ماست؟ چرا؟ چطور؟»
خیال می‌کردم فقط من را یا ما را انتخاب کرده و فقط دنبال ماست. گمانم این شیفتگی دیوانه‌وارم به ماه، از همان واقعه‌ی طاقت‌سوز می‌آید، از همان شب بی‌انتها.



ویدئو از صفحه‌ی اینستاگرام بابک تفرشی


.
.
@alyscamps | زنِ گورستان آلیس کمپ
.

‍ .

یک:
دیشب، قبل از خواب گریه کردم و بعد خوابیدم و در خواب هم گریه کردم و از خواب پریدم و باز گریه کردم. آن وقت، در تاریکی اتاقم نشستم و به آن زنی فکر کردم که سال‌هاست گریان در هزارتوهای خواب و بیدارش می‌دود و حالا دیگر از نفس افتاده است.

دو:
دارم به دخمه‌ی ابراهیم منصفی فکر می‌کنم؛ در حوالی آن روستای دورافتاده. به آن سکوی کوچک و پتوی کهنه‌ی یک‌نفره. به آن کوه‌ها که احاطه‌اش کرده بودند و آن بلندی که از آن سقوط کرد و پایش شکست و بعدش دیگر تاب نیاورد.

سه:
کاش تمام شود این خواب پریشان.


.
.
@alyscamps | زنِ گورستان آلیس کمپ
.

‍ .

هفتم نوامبر زادروز آلبر کاموست. می‌خواهم تکه‌ای از نامه‌ی او به معشوقش ماریا کاسارس را نقل کنم، اما با خودم گفتم بهتر است ابتدا موقعیت این دو را به هنگام نوشتن این نامه ترسیم کنم.

آلبر کامو و ماریا کاسارس اول‌بار در حالی یکدیگر را ملاقات کردند که ماریا بیست‌ویک ساله بود و آلبر سی‌ساله. در پاریسِ روزهای جنگ جهانی دوم، به تاریخ ششم ژوئن ۱۹۴۴. نیروهای ارتش متفقین دقیقن در همان روز در ساحل نرماندی پیاده شده بودند و آلبر به علت اشغال فرانسه توسط ارتش آلمان، از همسرش فرانسین فور جدا مانده بود. در اکتبر ۱۹۴۴ همسر کامو بالاخره به او می‌پیوندد و میان آلبر و ماریا به مدت چهار سال جدایی می‌افتد. آن دو در ششم ژوئن ۱۹۴۸، در بلوار سن‌ژرمن خیلی اتفاقی به هم برمی‌خورند و دیگر از یکدیگر جدا نمی‌شوند، مگر به علت مرگ کامو به سال ۱۹۶۰.
پس از ملاقات در بلوار سن‌ژرمن، اولین نامه را کامو به تاریخ ۲۶ ژوئیه ۱۹۴۸ برای ماریا می‌نویسد، از ملکی در پالرم لل-سور-لسورگ در همسایگی رنه شار که کامو، همسر و دوقلوهایش تابستان خود را در آن می‌گذرانند. کامو دارد روی نمایشنامه‌ی حکومت نظامی کار می‌کند. از آن سو، ماریا و پدرش از ۳۱ ژوئیه ۱۹۴۸ در ژیورنی در هتل بُدی به سر می‌برند. ماریا قرار است نقش ویکتوریا -دختر قاضی- را در نمایش حکومت نظامی بازی کند. بخش‌هایی از نامه‌نگاری‌های مداوم این دو، در این دوره، به تبادل نظر درباره‌ی این نمایشنامه اختصاص دارد و بخش‌هایی هم شرح احوالات و گزارش کارهای روزمره است. در این میان، اعتراف‌های عاشقانه‌ی شورانگیز، عریان کردن جان‌های بی‌قرار، دل‌تنگی و بی‌تابی‌های مدام از بابت دوری، در تک‌تک نامه‌ها عیان است. مثل همین تکه از نامه‌‌‌ای که کامو در ۱۴ اوت ۱۹۴۸ برای ماریا می‌نویسد و در ادامه آمده است.

«...نامه‌ات را دوباره می‌خوانم و وقتی کاری ندارم یا حال انجام دادنش را ندارم، به کوه لوبرون نگاه می‌کنم! در حالی که دارم از این سیگارهای تمام‌نشدنی می‌کشم، چون اندازه‌ی تو عاقل نیستم. گاهی تنی هم به آب می‌زنم. به‌نسبت زود می‌خوابم، دوباره خوابم خوب شده است. اما از وقتی چوب‌سیگار فیلتردار مرد میلیاردر آمریکایی را صاحب شده‌ام، احساس می‌کنم اجازه دارم بیشتر سیگار بکشم چون ضررش کمتر شده. پس سیگار می‌کشم گرم تماشای کوهستان، تنگِ غروب به تو فکر می‌کنم. این فکر مثل مدّی در درونم رخ می‌دهد. دوستت دارم با تمام ژرفای هستی. مصمم و مطمئن منتظرت هستم. مطمئنم که ما می‌توانیم خوشبخت باشیم، مصمم که با تمام توان یاری‌ات دهم و اعتماد به نفست بدهم. اگر تو به من کمی کمک کنی، خیلی ناچیز، کافی‌ست که با آن کوه‌ها را بلند کنم.
باد شدید شده است. صدایی که به گوش می‌رسد مثل چرخش رودخانه‌ای عظیم است در آسمان. آخ، کاش اینجا بودی و با هم به گردش می‌رفتیم! (شب شده است.) تو مرا فقط در شهر دیده‌ای و من نه آدم زندگی توی دخمه هستم نه آدم زندگی مجلل. من مزارع پرت‌افتاده را دوست دارم؛ اتاق‌های خالی، خلوت درون، کار واقعی. اگر چنین زندگی کنم بهترین خواهم بود، اما نمی‌توانم این‌چنین زندگی کنم مگر کسی یاری‌ام کند. بگذریم، باید تن داد و تو مرا باید با همه‌ی عیب‌هایم دوست بداری و ما پادشاهی‌مان بر پاریس را ادامه خواهیم داد. اما باید مطلقا هشت روز را بر بلند کوه‌ها بگذرانیم، در برف، در وحشی‌ترین مکان ممکن. آنجا تو را کنار خودم خواهم داشت، عشق من... شب‌های طوفانی را تصور می‌کنم. کاشکی آن زمان زود فرا برسد! تو را باز می‌بوسم با تمام نیروی این باد که گویی تمام نمی‌شود.»

آ.


.
.
@alyscamps | زنِ گورستان آلیس کمپ
.

‍ .

نامه‌ی نهم

آقای عزیز؛
این بار نامه‌ام خیلی کوتاه است و می‌خواهم آن را به خط ریز، پشت کارت‌پستالی بنویسم و برایتان بفرستم‌. آخر می‌دانید، عجله دارم. همین غروب، آینه‌ی اتاقم افتاد و هزار هزار تکه شد. آینه مثل شیشه نیست. نمی‌توانی با جارو و خاک‌انداز تکه‌ها را جمع کنی و دور بریزی. باید گوشه گوشه‌ی اتاق را با طمأنینه بگردی، هر بار تکه‌ای را برداری، خودت را توش برانداز کنی و بعد آرام بگذاریش توی جعبه‌ای چوبی. راستش هنوز امید دارم به دیدنِ تصویر تو توی یکی از آن تکه‌ها. به من نخند ولی به خیالم تو در تکه‌ی شکسته‌ی آینه‌ای گیر افتاده‌ای وگرنه باید تا حالا می‌آمدی.
برایت یک قطعه‌ موسیقی هم خواهم فرستاد. کمانچه‌نوازی هابیل علی‌اف است در بیات شیراز. همین حالا دارد در اتاق کوچکم پخش می‌شود و آوای محزونش، گویی صدای بی‌قرار من است که می‌خواهد به تو بگوید مراقب خودت باش تا آن روزِ دورِ دیدارِ موعود.


.
.
@alyscamps | زنِ گورستان آلیس کمپ
.