Ўзимдан ўзимгача 🌹

📚 Нега эски китоблар ширин ва ўзгача ёқимли ҳид таратади?

Эски китобни очганингизда унинг ўзига хос, бироз ширин, илиқ ҳидини сезганмисиз?

Бу шунчаки эски китоб ҳиди эмас. Бу — вақт давомида содир бўладиган кимёвий жараёнларнинг ҳиди.

Қоғоз асосан целлюлоза, гемицеллюлоза ва лигнин каби моддалардан ташкил топган. Йиллар ўтиши билан кислород, ёруғлик, иссиқлик ва намлик таъсирида улар аста-секин парчаланади. Эски китоблардаги қоғоз рангининг ўзига хос сариқлиги ҳам шундан.

Шу жараёнда турли учувчан бирикмалар ҳосил бўлади:

🍦 Ванилин — лигнин парчаланиши натижасида пайдо бўлиб, ванилга ўхшаш ширин ҳид беради.

🍞 Фурфурол — қоғоз таркибидаги углеводлар парчаланишидан ҳосил бўлиб, иссиқ нон ёки карамелланган шакарни эслатиши мумкин.

🌰 Бензалдегид эса бодом ва марципанга ўхшаш ҳид беради.

Қизиғи, китобнинг ҳиди ҳатто унинг "ёши" ҳақида маълумот бериши мумкин. 2009 йилда тадқиқотчилар эски китоблардан ажралиб чиқадиган учувчан органик бирикмаларни таҳлил қилиш орқали қоғознинг ҳолати ва ёшини баҳолаш мумкинлиги ҳақида гипотезани илгари сурган.

Янги, замонавий оқ қоғозда эса лигнин миқдори жуда кам ёки умуман бўлмаслиги мумкин. Шунинг учун янги китоблар кўпинча бизга эски китоблардек ўша таниш, илиқ ҳидни бермайди.(Афсуски, фарзандларимиз ва уларнинг фарзандлари "китоб ифори"дек ёқимли туйғуни умуман билмаслиги мумкин)

Шунинг учун эски китобни очганда сиз ҳис қилаётган нарса — хотира билан аралашган кимё 🥰📖

Балким, шу сабабли эски китобнинг ҳиди бизга нафақат қоғозни, балки болаликни, мактабни, кутубхонани ва ўтган йилларни ҳам эслатар...

@kongilxotirjam

Хасми ҳалол душман деганими?

Аёлингизни ёки танишларингиз ўз жуфтини "хасми ҳалолим" деб таништирганини кўп эшитгансиз. Кўпчилик буни гўзал эҳтиром деб ўйлайди. Лекин асл маъносини билсангиз, бу сўзни қайтиб тилга олмайсиз!

Келиб чиқиши ва изоҳи қуйидагича: араб тилидан кириб келган бу бирикманинг луғавий маъноси сизни ҳайратга солади:

ҳалол — пок, шариатда рухсат этилган;
хасм — душман, рақиб, муросасиз томон демакдир!

Хўш, нега аёлга нисбатан душман сўзи ишлатилган?

Этнопсихологик ва тарихий манбаларга қарасак, араблар юртимизга фотеҳ бўлиб кириб келганда, маҳаллий халқ қизларига уйланишган. Икки зиддиятли томон (босқинчи ва мағлублар) ўртасида қурилган бундай никоҳларда, бир ёстиққа бош қўйган маҳаллий аёл мажозий маънода "ҳалол қилинган душман" — яъни "хасми ҳалол" деб аталган.

Вақт ўтиб бу тарихий фожиа унутилган ва тилимизга одатий ҳурмат сўзидек сингиб кетган.

Сўзлар онг остини дастурлайди. Жуфтингизга "душман" ўзагидаги сўзни ишлатсангиз, оила майдони жангоҳга айланиб қолади. Бунинг ўрнига "жуфти ҳалол" дейиш энг соғлом танловдир. Чунки жуфт рақиб эмас, бир-бирини тўлдирувчи бутунликдир!

Сўзларингизни ўзгартиринг, муносабатларингиз ўзгаради!

@kongilxotirjam

Азиз ўқувчилар ва ҳурматли ота-оналар! Барчангизни янги ўқув йили бошлангани билан чин қалбдан муборакбод этаман.

Бу йил ҳар бирингиз учун янги марралар, қизиқарли кашфиётлар ва улкан ютуқларга бой бўлсин.

Фарзандларимизнинг билим олиш йўли ҳар доим порлоқ ва мазмунли бўлишини тилайман!

@kongilxotirjam

Майкл Жексоннинг «Black or White» (1991) клипидаги юзларнинг бир-бирига айланиши билан якунланадиган афсонавий финал замонавий нейротармоқлар ёрдамида яратилган эффектларни эслатиши мумкин. Бироқ ўша пайтда бу эффект ўз даври учун инқилобий ҳисобланган илк рақамли анимация технологияси ёрдамида яратилган.

Рассомлар рақамли морфинг деб аталадиган техникани қўллаганлар. Улар ҳар бир юзда мос келувчи назорат нуқталарини — масалан, кўзлар, бурун, лаблар ва жағ соҳаларини — синчковлик билан белгилаб чиқишган. Шундан сўнг махсус дастур бир юзни иккинчи юзга кадрма-кадр, ниҳоятда силлиқ тарзда ўзгартира олган.

Ушбу кадрлар кетма-кетлиги Pacific Data Images (PDI) студияси томонидан, «Юлдузлар жанги» фильмларидаги визуал эффектлари билан машҳур бўлган Industrial Light & Magic (ILM) компанияси иштирокида яратилган.

1991 йилда бу технология ҳақиқатан ҳам инқилобий эди: ҳар бир алоҳида юз трансформациясини яратиш учун компьютерда бир неча соатлик рендеринг талаб қилинган, бутун саҳнани тайёрлаш эса ҳафталаб давом этган.

Мукаммал даражада силлиқ чиққан натижа мусиқий видеолар индустриясида ўша пайтдаги имкониятлар чегарасини кенгайтирди ва рақамли морфинг технологиясини оммалаштиришга ёрдам берди. Кейинчалик айнан шу технология «Терминатор 2: Қиёмат куни» ва «Уиллоу» каби фильмлардаги эсда қоларли визуал эффектларни яратишга йўл очиб берди.

@kongilxotirjam