زیبایی در بافت(context) تعریف و درک میشود
نشریهی واشنگتنپست ایدهی این کار را داده بود که جاشوا بل(Joshua Bell) یکی از نوازندگان مطرح ویولن در سطح جهان، ویولن سهونیم میلیون دلاری خود را بردارد و صبحهنگام، زمانی که مردم در حال رفتن به محل کار خود هستند، تعدادی قطعهی کلاسیک را برای رهگذران بنوازد.
چند روز قبل از این برنامه، بلیطهای ۱۰۰ دلاری یکی از اجراهای رسمی بل تمام شده بود و بسیاری از علاقهمندانش، فرصت حضور در آن برنامه را از دست داده بودند. حالا او داشت به رایگان، در یک ایستگاه مترو ساز خود را برای مردم مینواخت.
بل کاملاً چهرهی یک نوازندهی خیابانی را به خود گرفته بود: ژستی ساده، لباسهایی معمولی و کاسهای که در آن کمی پول خُرد ریخته بود تا رهگذران را به ریختن پول بیشتر ترغیب کند.
اجرای بل حدود ۴۵ دقیقه ادامه پیدا کرد. با وجودی که بیش از هزار نفر از جلوی او رد شدند، تنها هفت نفر ایستادند و اجرای او را تماشا کردند. بل طی آن مدت حدود ۳۲ دلار کاسبی کرد که البته ۲۰ دلار را یک نفر – که ظاهراً او را شناخت – پرداخت کرده بود.
۳۲ دلار درآمد برای یک نوازندهی خیابانی طی ۴۵ دقیقه، خیلی هم کم نیست. اما قطعاً برای کار نوازندهای مثل جاشوا بل عدد ناچیزی محسوب میشود.
ماجرای استقبال بسیار محدود از این نوازندگی را جین واینگارتن (Gene Weingarten) در مقالهای در واشنگتنپست منتشر کرد. واینگارتن این رویداد را از دریچهی «اولویتها»، «درک زیبایی» و «ادراک انسانی» نگاه کرد. اینکه ما انسانها بعضی زیباییها را صرفاً به خاطر گمشدن در روندهای روزمره و اولویتهای زندگی عادی نمیبینیم و نمیشنویم و از کنارشان عبور میکنیم.
واینگارتن مستقیم این جمله را نگفته است، اما میتوان از حرفهایش چنین چیزی را استنتاج کرد که: «ما تمام روز درگیر شتاب زندگی هستیم تا پولی در بیاوریم و مثلاً بتوانیم با آن پول بلیط حضور در اجرای جاشوا و امثال جاشوا را خریداری کنیم، در حالی که در همان مدت، فرصتهای ارزان و رایگان بسیاری با همان کیفیت در اطرافمان بوده که از چشممان دور مانده و نتوانستهایم از آنها بهره ببریم.»
از روایت واینگارتن که بگذریم، با عینکهای دیگری هم میتوان به این ماجرا نگاه کرد.
مثلاً اینکه ما انسانها در قضاوت کردن، تا حد زیادی به بستر و شرایط محیطی (Context) وابستهایم: یک اجرای رسمی در سالنی مجلل که برای تماشای آن یک بلیط گرانقیمت خریداری شده، احتمالاً از نظر هنری ارزشمندتر از اجرای رایگان یک نوازندهی خیابانی است.
چنانکه احتمال میدهیم ارزش هنری «عکسی که بر دیوارهی یک گالری آویخته شده است» نیز بیشتر از عکسی باشد که یک فرد گمنام آن را ثبت کرده و در شبکههای اجتماعی منتشر کرده است.
همچنین لباسی را که در ویترین یک پاساژ خاص و گرانقیمت میبینیم، احتمالاً شیکتر و خاصتر و بهروزتر از لباسی میدانیم که در یک فروشگاه ساده در گوشهای از شهر به چشممان خورده است.
اگر کمی فکر کنید، مثالهای دیگری هم به ذهنتان خواهد رسید که در آنها، شرایط محیطی را به عنوان معیاری برای قضاوت و ارزیابی مد نظر قرار دادهاید.
دقت داشته باشید که نمیتوان به تجربهی جاشوا بل ارزش علمی بخشید./ متمم
منظرپلاس🌱
@manzarplus 🌱
نشریهی واشنگتنپست ایدهی این کار را داده بود که جاشوا بل(Joshua Bell) یکی از نوازندگان مطرح ویولن در سطح جهان، ویولن سهونیم میلیون دلاری خود را بردارد و صبحهنگام، زمانی که مردم در حال رفتن به محل کار خود هستند، تعدادی قطعهی کلاسیک را برای رهگذران بنوازد.
چند روز قبل از این برنامه، بلیطهای ۱۰۰ دلاری یکی از اجراهای رسمی بل تمام شده بود و بسیاری از علاقهمندانش، فرصت حضور در آن برنامه را از دست داده بودند. حالا او داشت به رایگان، در یک ایستگاه مترو ساز خود را برای مردم مینواخت.
بل کاملاً چهرهی یک نوازندهی خیابانی را به خود گرفته بود: ژستی ساده، لباسهایی معمولی و کاسهای که در آن کمی پول خُرد ریخته بود تا رهگذران را به ریختن پول بیشتر ترغیب کند.
اجرای بل حدود ۴۵ دقیقه ادامه پیدا کرد. با وجودی که بیش از هزار نفر از جلوی او رد شدند، تنها هفت نفر ایستادند و اجرای او را تماشا کردند. بل طی آن مدت حدود ۳۲ دلار کاسبی کرد که البته ۲۰ دلار را یک نفر – که ظاهراً او را شناخت – پرداخت کرده بود.
۳۲ دلار درآمد برای یک نوازندهی خیابانی طی ۴۵ دقیقه، خیلی هم کم نیست. اما قطعاً برای کار نوازندهای مثل جاشوا بل عدد ناچیزی محسوب میشود.
ماجرای استقبال بسیار محدود از این نوازندگی را جین واینگارتن (Gene Weingarten) در مقالهای در واشنگتنپست منتشر کرد. واینگارتن این رویداد را از دریچهی «اولویتها»، «درک زیبایی» و «ادراک انسانی» نگاه کرد. اینکه ما انسانها بعضی زیباییها را صرفاً به خاطر گمشدن در روندهای روزمره و اولویتهای زندگی عادی نمیبینیم و نمیشنویم و از کنارشان عبور میکنیم.
واینگارتن مستقیم این جمله را نگفته است، اما میتوان از حرفهایش چنین چیزی را استنتاج کرد که: «ما تمام روز درگیر شتاب زندگی هستیم تا پولی در بیاوریم و مثلاً بتوانیم با آن پول بلیط حضور در اجرای جاشوا و امثال جاشوا را خریداری کنیم، در حالی که در همان مدت، فرصتهای ارزان و رایگان بسیاری با همان کیفیت در اطرافمان بوده که از چشممان دور مانده و نتوانستهایم از آنها بهره ببریم.»
از روایت واینگارتن که بگذریم، با عینکهای دیگری هم میتوان به این ماجرا نگاه کرد.
مثلاً اینکه ما انسانها در قضاوت کردن، تا حد زیادی به بستر و شرایط محیطی (Context) وابستهایم: یک اجرای رسمی در سالنی مجلل که برای تماشای آن یک بلیط گرانقیمت خریداری شده، احتمالاً از نظر هنری ارزشمندتر از اجرای رایگان یک نوازندهی خیابانی است.
چنانکه احتمال میدهیم ارزش هنری «عکسی که بر دیوارهی یک گالری آویخته شده است» نیز بیشتر از عکسی باشد که یک فرد گمنام آن را ثبت کرده و در شبکههای اجتماعی منتشر کرده است.
همچنین لباسی را که در ویترین یک پاساژ خاص و گرانقیمت میبینیم، احتمالاً شیکتر و خاصتر و بهروزتر از لباسی میدانیم که در یک فروشگاه ساده در گوشهای از شهر به چشممان خورده است.
اگر کمی فکر کنید، مثالهای دیگری هم به ذهنتان خواهد رسید که در آنها، شرایط محیطی را به عنوان معیاری برای قضاوت و ارزیابی مد نظر قرار دادهاید.
دقت داشته باشید که نمیتوان به تجربهی جاشوا بل ارزش علمی بخشید./ متمم
منظرپلاس🌱
@manzarplus 🌱