👨🏻⚕️: Ismingiz nima?
💊: Mening ismim Seftriakson.
👨🏻⚕️: Sizning vazifangiz nima?
💊: Men — antibiotikman.
👨🏻⚕️: O‘zingiz haqingizda gapirib bering.
💊: Men III-avlod sefalosporinlar guruhiga mansubman.
👨🏻⚕️: Ta’sir mexanizmingiz qanday?
💊: Men bakteritsid ta’sirga egaman. Ya’ni bakteriya hujayra devori sintezini to‘sib qo‘yish orqali ularni yo‘q qilaman. Keng ta’sir doirasiga egaman, ayniqsa gram-manfiy bakteriyalarga qarshi samarali, gram-musbat bakteriyalarga qarshi esa nisbatan kamroq samaradorlikka egaman.
👨🏻⚕️: Sizning peroral (og‘iz orqali qabul qilinadigan) shaklingiz bormi?
💊: Yo‘q, men faqat inyeksiya ko‘rinishida mavjudman — IV (vena ichiga) yoki IM (mushak ichiga) yuboriladi.
👨🏻⚕️: Metabolizmingiz haqida nima deysiz?
💊: Men jigarda metabolizmga uchrayman.
👨🏻⚕️: Chiqarilish (eliminatsiya) haqida-chi?
💊: Men 33%–67% o‘zgarmagan holda siydik orqali chiqarilaman.
👨🏻⚕️: Hamshira so‘rayapti — seftriakson qanday yuboriladi?
💊: Bu juda muhim nuqta:
🔻 Yuborishdan oldin allergiyaga test qilish shart!
🔻 Men Ringer laktat (LR) bilan nomutanosibman (birga yuborib bo‘lmaydi).
👨🏻⚕️: Demak, ba’zi bemorlarda sizga nisbatan o‘ta sezuvchanlik reaksiyasi bo‘lishi va hatto o‘limga olib kelishi mumkin, shuningdek LR bilan mos kelmaysiz. Yana bir savol — kalsiy sizning “dushmaningiz” degan gaplar bor ekan?
💊: Ha. Agar men kalsiy yoki kalsiy saqlovchi eritmalar bilan uchrashsam, cho‘kma (precipitat) hosil qilamiz. Bu ayniqsa yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda o‘limga olib kelishi mumkin.
👨🏻⚕️: Qo‘llashga qarshi ko‘rsatmalaringiz (kontraindikatsiya) qanday?
💊:
❌ Giperbilirubinemiyasi bor yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda qo‘llanmaydi
❌ Kalsiy saqlovchi vena ichiga yuboriladigan eritmalar bilan birga qo‘llanmaydi
❌ Dori vositalari o‘zaro ta’siriga e’tibor berish kerak
❌ Tarkibida lidokain bo‘lgan seftriakson eritmasini vena ichiga yuborish mumkin emas
❌ Umuman olganda, yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda qo‘llash tavsiya etilmaydi
👨🏻⚕️: Qo‘llashda ogohlantirish yoki ehtiyot choralari-chi?
💊:
🔻 INR oshishi mumkin
🔻 Uzoq muddat qo‘llanganda superinfeksiya rivojlanishi mumkin
🔻 Jigar va buyrak yetishmovchiligi birga kechayotgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak
🔻 O‘t pufagi UTTda o‘zgarishlar kuzatilishi mumkin (seftriakson-kalsiy cho‘kmasi sababli). Agar o‘t pufagi kasalligi belgilari paydo bo‘lsa, preparatni to‘xtatish lozim.
👨🏻⚕️: Homiladorlikdagi kategoriyangiz qanday?
💊: B toifa
👨🏻⚕️: Organizm bo‘ylab taqsimlanishingiz (distribution) haqida nima deysiz?
💊: Men organizm bo‘ylab keng tarqalaman — o‘t pufagi, o‘pka, suyak, o‘t suyuqligi va BOS (CSF) ga o‘taman (ayniqsa miya pardalari yallig‘langanda).
🔻 Platsentadan o‘taman
🔻 Amniotik suyuqlikka o‘taman
🔻 Ona sutiga ham o‘taman
👨🏻⚕️: Muhim nojo‘ya ta’sirlaringiz qanday?
💊:
👉 Seftriakson-kalsiy cho‘kmasi hosil bo‘lishi
👉 Gemolitik anemiya
👉 O‘ta sezuvchanlik reaksiyalari (tezkor va kechikkan)
👉 Kernikterus
👨🏻⚕️: Boshqa nojo‘ya ta’sirlar-chi?
💊:
>10%:
Teri tortilishi (IM yuborilganda, lokal)
1%–10%:
Teri toshmasi (2%)
Diareya (3%)
Eozinofiliya (6%)
Leykopeniya (2%)
Trombotsitoz (5%)
ALT oshishi (3%)
AST oshishi (3%)
Inyeksiya joyida og‘riq (≤1%)
Inyeksiya joyida sezuvchanlik (≤1%)
Qon mochevina (BUN) oshishi (1%)
👨🏻⚕️: Bu janob Seftriakson bilan uchrashuvimizning birinchi qismi edi 🤝
👨🏻⚕️: Ertaga uchrashuvimizni davom ettiramiz, rahmat!
#farmakologiya #antibiotiklar
https://t.me/MedX_Academ
