O‘zbekistonda 2012-yil 17-iyulida bo‘lgan voqeani eslasam, hayron qolaman: davlat bir kunda 10 millionmikin abonenti bor, mamlakatdagi eng katta mobil aloqa operatorning faoliyatini to‘xtatib qo‘ygandi. Millionlab odamlar mobil aloqasiz qolib ketgan (hisoblardagi pullar haqida-ku gapirmay qo‘ya qolay), odamlar bir-birini yo‘qotib qo‘ygan, tavba, lekin davlat hammasiga tupurgan — o‘lib ketmaysanlarmi, degandek. Na kompensatsiya, na ogohlantirish, na boshqa — operatorni tarmoqdan shartta uzgan-qo‘ygan, tamom-vassalom.
Xudoga shukr, hozir zamon boshqa, qadriyatlar ham boshqacharoq, bitta odamning aybi uchun millionlab iste’molchini bunchalik ommaviy jazolash amaliyoti ham yo‘q. Masalan, shu kunlarda bir xususiy bankning bir aksiyadori qidiruvga berilgani haqida xabarlar tarqaldi. Ayrimlar darhol bankning ham janozasini “o‘qib yubordi”. Lekin, ne baxtki, hozir 2012-yil emas. Bankning o‘zi ham binoyidek
bayonot beribdi: tarqalayotgan xabarlar bir odamning xususiy muammolari haqida, bu muammolarning bankka aloqasi yo‘q, bank esa kecha qanday bo‘lsa, bugun ham shunday ishlab yotibdi.
Shu bayonotga ham ishonmagan taqdirda odam bankning mobil ilovasiga kirib ko‘rsa, bank operatsiyalarini amalga oshirib ko‘rsa ham bo‘ladi. Hammasi ishlayotgan bo‘lsa, u holda “janozani o‘qish”ga shoshilmagan ma’qul. Va yana o‘sha gap — hozir, ne baxtki, 2012-yil emas; hozir 14 yil avvalgidek minglab, millionlab mijozi bor tuzilmalarni bir kunda “ko‘mib bo‘lmaydi”. Mabodo “o‘limi” yaqin bo‘lsa, buni oldindan bildiradigan tuzilmalar bor: deylik, avval Markaziy bank biror litsenziyani bekor qiladi, keyin boshqasini va hokazo, va hokazo.
Hozir esa bankka nimadir bo‘lgani haqida hech gap yo‘q, bankda hammasi joyida, u ishlab yotibdi. Tirikka janoza o‘qilmaydi-ku, to‘g‘rimi?