همیشه میخواستم بدانم چرا اینقدر قوی است؟ چرا آنقدر درونگراست؟ چرا حالِ دیگران را خوب میکند، اما حتی لحظهای از حالِ خودش نمیپرسد؟ ذهنم پر بود از «چرا»هایی که میدانستم، کسی که علتشان بود، هیچوقت جواب نمیدهد.
اما یک روز وسط شلوغی، دیدمش با لبخندی زیبا بر لب؛ لبخندی روشن، اما چشمهایش انگار مرده بودند ... چشمهایش، انگار داشتند خاطرهای مرگآور را در سکوت برایش نمایش میدادند. او مثل روزِ روشن بود؛ نوری در وجودش بود که فقط مخصوص خودش بود. اما همزمان شب را هم تداعی میکرد—درونی تاریک، غمگین، بیصدا… ولی آن نور بیرونی، غمهایش را چنان میپوشاند که گویی شادترین آدم دنیاست.
طاقتم تمام شد؛ رفتم نزدش، تا جواب «چرا»هایم را پیدا کنم.
گفتم: چرا اینقدر تظاهر میکنی؟
گفت: تظاهر؟ تظاهر به چی؟
با لحنی حقبهجانب گفتم: تظاهر میکنی دیگر؛ تظاهر به لبخند نمادین، شادی نمادین… همهچیز در تو ظاهریست. چرا؟
انگار در فکر چیزی غرق شده بود و حواسش به حرفهایم نبود. برای دومینبار صدایش کردم. اینبار نگاهم کرد و گفت: مگر تو تظاهر نمیکنی؟
بلد بود چطور حرف بزند که آدم را کیشومات کند. فکر میکردم انکار میکند؛ اما اینبار، من بودم که مات ماندم.
گفتم: من تظاهر کردن را بلد نیستم، اما مطمئنم تو داری تظاهر میکنی.
لبخند زد و گفت: کسی که تظاهر کردن را بلد نباشد، نمیتواند تظاهر را تشخیص دهد. مثل کسی که هرگز پشت فرمان ننشسته؛ او شاید چراغ قرمز را بشناسد، اما هرگز نمیفهمد ترمز گرفتن یعنی چه.
طوری حرف میزد که به خودم شک میکردم… که شاید من هم تظاهر کرده بودم.
گفتم: حالا که میگویی من بلدش هستم، بگو چه تظاهری کردم که خودم بیخبرم؟
گفت: تو بیخبر نیستی، اتفاقاً خوب میدانی؛ فقط فکر میکنی من نمیدانم.
تو تظاهر به نگرانی برای حالِ من میکنی، اما هدفت از این گفتوگو فقط پیدا کردن جواب «چرا»های ذهنی خودت است.
اوه… حالا که فکر میکنم، میبینم دوباره کیشومات شدم. اشتباه کردم.
او حتی «بیحواس بودنش» هم واقعی نبود—نوعی تظاهر بود.
گفتم: تو که خوب سؤال مرا فهمیدی؛ حتی بیشتر از چیزی که انتظار داشتم. پس چرا برای جواب دادن تعلل کردی؟
با نگاهی که مرا از پرسش پشیمان میکرد، گفت: من سؤال را میدانستم؛ فقط منتظر دلیل بودم، تا به تو ثابت کنم میتوانم تو را از گرفتن جواب منصرف کنم.
انگار تمام مکالمهمان فقط یک بازی بود… بازیِ کیشومات، و من بازندهٔ خاموش.
گفتم: بعید میدانم بتوانی منصرفم کنی.
لبخندی زد و گفت: من هم بعید میدانم، تو آنقدر فهم و درک داشته باشی که بدانی حالِ دیگری، مهمتر از چراهای بیپایانِ ذهن توست.
چرا فراموش کرده بودم که او همیشه رک و بیپرده حرف میزد؟
حالا که فکر میکنم، میفهمم…
او راست میگفت.
واقعاً توان منصرف کردنم را داشت.
و تازه…
تازه فهمیدم چرا همیشه قوی بود؛
چون هیچوقت، حالِ دیگران را فراموش نمیکرد ...
اما یک روز وسط شلوغی، دیدمش با لبخندی زیبا بر لب؛ لبخندی روشن، اما چشمهایش انگار مرده بودند ... چشمهایش، انگار داشتند خاطرهای مرگآور را در سکوت برایش نمایش میدادند. او مثل روزِ روشن بود؛ نوری در وجودش بود که فقط مخصوص خودش بود. اما همزمان شب را هم تداعی میکرد—درونی تاریک، غمگین، بیصدا… ولی آن نور بیرونی، غمهایش را چنان میپوشاند که گویی شادترین آدم دنیاست.
طاقتم تمام شد؛ رفتم نزدش، تا جواب «چرا»هایم را پیدا کنم.
گفتم: چرا اینقدر تظاهر میکنی؟
گفت: تظاهر؟ تظاهر به چی؟
با لحنی حقبهجانب گفتم: تظاهر میکنی دیگر؛ تظاهر به لبخند نمادین، شادی نمادین… همهچیز در تو ظاهریست. چرا؟
انگار در فکر چیزی غرق شده بود و حواسش به حرفهایم نبود. برای دومینبار صدایش کردم. اینبار نگاهم کرد و گفت: مگر تو تظاهر نمیکنی؟
بلد بود چطور حرف بزند که آدم را کیشومات کند. فکر میکردم انکار میکند؛ اما اینبار، من بودم که مات ماندم.
گفتم: من تظاهر کردن را بلد نیستم، اما مطمئنم تو داری تظاهر میکنی.
لبخند زد و گفت: کسی که تظاهر کردن را بلد نباشد، نمیتواند تظاهر را تشخیص دهد. مثل کسی که هرگز پشت فرمان ننشسته؛ او شاید چراغ قرمز را بشناسد، اما هرگز نمیفهمد ترمز گرفتن یعنی چه.
طوری حرف میزد که به خودم شک میکردم… که شاید من هم تظاهر کرده بودم.
گفتم: حالا که میگویی من بلدش هستم، بگو چه تظاهری کردم که خودم بیخبرم؟
گفت: تو بیخبر نیستی، اتفاقاً خوب میدانی؛ فقط فکر میکنی من نمیدانم.
تو تظاهر به نگرانی برای حالِ من میکنی، اما هدفت از این گفتوگو فقط پیدا کردن جواب «چرا»های ذهنی خودت است.
اوه… حالا که فکر میکنم، میبینم دوباره کیشومات شدم. اشتباه کردم.
او حتی «بیحواس بودنش» هم واقعی نبود—نوعی تظاهر بود.
گفتم: تو که خوب سؤال مرا فهمیدی؛ حتی بیشتر از چیزی که انتظار داشتم. پس چرا برای جواب دادن تعلل کردی؟
با نگاهی که مرا از پرسش پشیمان میکرد، گفت: من سؤال را میدانستم؛ فقط منتظر دلیل بودم، تا به تو ثابت کنم میتوانم تو را از گرفتن جواب منصرف کنم.
انگار تمام مکالمهمان فقط یک بازی بود… بازیِ کیشومات، و من بازندهٔ خاموش.
گفتم: بعید میدانم بتوانی منصرفم کنی.
لبخندی زد و گفت: من هم بعید میدانم، تو آنقدر فهم و درک داشته باشی که بدانی حالِ دیگری، مهمتر از چراهای بیپایانِ ذهن توست.
چرا فراموش کرده بودم که او همیشه رک و بیپرده حرف میزد؟
حالا که فکر میکنم، میفهمم…
او راست میگفت.
واقعاً توان منصرف کردنم را داشت.
و تازه…
تازه فهمیدم چرا همیشه قوی بود؛
چون هیچوقت، حالِ دیگران را فراموش نمیکرد ...