بەیاننامەی یەکێتیی دیموکراتی کوردستان سەبارەت بە ڕۆژی جیهانی زمانی دایکی
یەکێتیی دیموکراتی کوردستان
20 / 2 / 2020
هاونیشتمانیانی خۆشەویستی کوردستان
ڕۆژی ٢١ی فێوریەی هەموو ساڵێک وەک ڕۆژی جیهانیی زمانی دایکی ناسراوە کە ئەمساڵ بە ڕۆژمێری هەتاوی دەکاتە ٢ی ڕەشەمە.
زمان نوانگە و پێوەری شوناسی مرۆڤە و شوناسخوازیی مرۆڤ بە بێ هەبوونی زمان هەوڵێکی نەزۆک دەبێت و پاراستنی زمانی دایکی یەکێک لە ئەرکە شوناسخوازییەکانی مرۆڤە کە بتوانێت کلتوور و وێژەی خوێ بپارێزێت، زمانی دایکی زمانی گەورەبوونی پڕ لە هەستی منداڵیی مرۆڤە کە دواجار چوارچێوەی دەروونی و سایکۆلۆژیکیی کۆمەڵگە دیاری دەکات کە پەیوەندییە ناوخۆییە کۆمەڵایەتییەکان و پەیوەندییە دەرەوەییەکانی کۆمەڵگە لە بن هەست و کاریگەرییە دەروونییەکانی زمانی دایکییەوە دەبنە کرداری نواندن و ڕەوشت و دەرکەوتن و ناسین و شووناس.
بۆ کەس شاراوە نییە کە زمانی دایکی و پاراستنی وەک میراتی سەدان ساڵە و هزاران ساڵەی نەتەوەکان و کۆمەڵگەی مرۆڤیەکان، نە تەنیا ئەرکێکی نەتەوەییە بەڵکوو ئەرکێکی ئەخلاقی و ڕەوشتیی مرۆڤیشە کە لە پێناو پاراستن و پەرەپێدانی و بە میرات هێشتنەوەی بۆ نەوەکانی داهاتوو هەموو هەوڵێکی پەرەوەردە و ناسین و هێشتنەوەی و پڕبارتر کردنی بدات و لە پێناو گەشەی زمانی دایکی و فەرمی کردنی دا خەباتێکی ئەخلاقی و ناسنامەیی و شوناسخوازی بگرێتە پێش.
نەتەوەی کورد لە ئێران، بە دەیان ساڵە لە بن کاریگەریی سیاسەتی دەوڵەت نەتەوەسازیی مۆدێڕن، هەوڵی گۆڕێنی زمان و مراندنی زمانی کوردی بە مەبەستی نەتەوەسازیی ئێرانی دەکرێت، ئەو سیاسەتە تەنیا زمانی کوردیی نەگرتووەتەوە بەڵکوو زمانی هەموو نەتەوە بندەسەتەکانی ئێرانی کردووەتە ئامانج، کە هەوڵێکە بۆ سڕینەوەی شوناسی نەتەوەیی نەتەوەکان و گەلانی بندەسەڵاتی ئێران.
سەپاندنی تەنیا زمانێک بە سەر نەتەوەکانی ئێران و نەهێشتن و بەربەست و بیانوو درووستکردن بۆ پەروەردە و فێرکردنی زمانەکانی نەتەوەکانی تر و تەنانەت جێبەجێ نەکردنی بەندی ژمارە پانزەی یاسای بنەڕەتیی کۆماری ئیسلامیش، لە چوراچێوەی ئاسیمیلە و گۆڕاندنی زمان و کلتوور و دواجار شوناسی نەتەوە بندەستەکانی ئێرانە کە هەوڵێکی ڕەگەزپەرەستانەیە کە خاک و نیشتمان و ستاتۆی هەنووکەیی سنوورەکانی کردووەتە ئایدئۆلۆژیایەکی پیرۆز و قودسییەت بە پاراستنی ئەو ستاتۆ و دۆخە دەدات و لە پێناو ئەو قودسییەت و پیرۆزییە زڕەئایدئۆلۆژیکییەیدا، مافی ڕەوا و سرووشتیی نەتەوەکانی تری بن پێ خستووە و هەموو بەها مرۆییەکانی مرۆڤی ئێرانییشی پێ پەڵەدار کردووە.
دەسەڵاتی دەوڵەتی و داڕێژەرانی ستراتیژیی دەوڵەت نەتەوەسازیی مۆدێڕنی ئێرانی، گەرچی کەمەمافێکی خوێندنیان لە یاسای بنەڕەتیدا دیاری کردووە بەڵام تەنیا وەک لێوتەڕکەرەیەک بۆ نەتەوە تینووەکانی بندەسەڵاتی ئێرانی بەکاری دێنن و هیچ مەیل و حەزیان لە جێبەجێکردنی نییە و وەک کەرەستەیەک بۆ کپ و بێدەنگ کردنی نەتەوەکانی تر بەکاری دێنن تا کاتێک کە زمانی فارسی خۆی تێهەڵکێشی زمانەکانی تر دەکات و دەیانگۆڕێت و دەیانکات بە زمانێکی فارسیکراو، گۆڕاندنی شوناس بە گۆڕاندن و مراندنی زمانەوە دەستپێدەکات و زڕەنەتەوەی باڵادەستی لێ بەدنیا دێت، سیاسەتێک بۆ زڕەنەتەوەسازی کە لە کاتی بە دەسەڵات گەیشتنی ڕەزاشای پەهلەوی بە فەرمی دەستی پێکردووە و تا هەنووکە بەردەوامە.
وەک یەکێتیی دیموکراتی کوردستان، ڕۆژی جیهانی زمانی دایکی بەرز و پیرۆز ڕادەگرین و ڕایدەگەیەنین کە بە هەموو شێوەیەک پشتیوانی هەر جۆرە هەوڵێکی پەرە پێدانی زمانی دایکی نەتەوە بندەست و جیاوازەکانی ئێران و تایبەت زمانی کوردین و بۆ پەرچدانەوەی هێژموونی زمانی فارسی و تێکدانی شوناسی نەتەوەیی نەتەوە بندەستەکانی ئێران هەموو ڕێکارە سیاسیەکان دەگرینە پێش و بۆ فەرمی کردن و بە فەرمی فێرکردن و پەروەردەکردنی زمانی دایکی نەتەوەکان تێدەکۆشین و خەبات دەکەین.
وەک یەکێتیی دیموکراتی کوردستان داواکارین لە هەوموو نووسەر و ئەدیب و ڕووناکبیر و چالاکە جۆراوجۆرەکانی کورد لە ئێران، کە نووسین و فێرکردن و خوێندنی زمانی کوردی بکەنە بنەمای خەباتیان و دڵنیابن کە لە سەرئەنجامی هەر خەباتێکی ئەخلاقیدا بۆ دەستەبەر کردنی مافی ڕەوا، سەرکەوتن هەیە و گەیشتن بە ئامانج بە ڕەنج و کەدی خۆنەویستانە و نەترسانە بە دی دێت.
نەسرەوتن تا ماف وەرگرتن
یەکێتیی دیموکراتی کوردستان
20/2/2020
t.me/tvhiwaynwe
