مجموعه فرهنگی امام صادق(ع) میبد


Гео и язык канала: не указан, не указан
Категория: не указана


کانال تلگرامی اطلاع رسانی برنامه ها، بخش ها و فعالیت های فرهنگی- علمی مجموعه فرهنگی امام صادق(ع) میبد

Связанные каналы

Гео и язык канала
не указан, не указан
Категория
не указана
Статистика
Фильтр публикаций


🔸🔸 بخش‌هایی بنیادین از تربیت مدنی در سیره پیامبر(ص)

نویسنده: مهدیه روحبخش، (پژوهشگر مجموعه امام صادق (ع) میبد)
ارسال شده در تاریخ ۳ فروردین ۱۳۹۹

چکیده

آداب زندگی اجتماعی، جزیی از تربیت دینی است که هدف آن پرورش شهروندانی آگاه و متعهّد، داشتن روحیه مسئولیت پذیری و مشارکت و ایجاد مهارت های اجتماعی، برای دستیابی به رشد و توسعه و تقویت کارکردهای مطلوب در جامعه است. زمانی که افراد جامعه به حقوق یکدیگر احترام گذارده و به مسئولیت های خویش در قبال دیگران، عمل نمایند به شهروند ارتقاء یافته تبدیل می شوند و جامعه ای متمدن و در حال توسعه خواهند داشت. بسیاری از تعالیم و آموزه های دین اسلام به آداب و رفتارهای زندگی جمعی مربوط است که مدنیت را حاصل می شود، در این مقاله نمونه هایی از این آموزش ها در گفتار و رفتار پیامبر اسلام (ص) مورد بررسی قرار گرفته است و بیان شده که در این راستا مواردی مانند التزام به قانون، جهت دهی جامعه به سمت علم و آگاهی، مسئولیت پذیری و دگر خواهی، و اهمیت دادن به بهداشت جامعه و سلامت محیط زیست انسانی، مورد تاکید و سفارش حضرت محمد (ص) بوده است.
واژگان کلیدی: پیامبر (ص)، تربیت، جامعه، اسلام

مقدمه

آماده کردن شهروندان برای زندگی در عرصه های مختلف جامعه از اهداف تربیت های اجتماعی است، با بهره گیری از تربیت مدنی است که افراد، مشارکت در کارهای اجتماعی و پایبندی به حقوق شهروندی را می آموزند. در تاریخ زندگی پیامبر اسلام (ص) و با ورود ایشان به شهر یثرب، وضعیت شهر تغییر پیدا کرد و بافت اجتماعی و اقتصادی شهر متفاوت شد، شهر یثرب که با همان شیوه های سنتی و به دور از مدنیت، اداره می شد به “شهر پیغمبر” تغییر نام داد و به سمت توسعه و مدنی شدن ارتقاء داده شد. گام های چهارگانه پیامبر (ص) در تحقق این مهم، عبارتند از بنا نمودن نهاد اجتماعی مسجد به عنوان مهمترین پایگاه و نماد مدنیت در شهر، خانه آن حضرت و اهل بیت (ع) که نقطه اساسی تصمیمات مهم، مشورت ها و تغییر و تحولات جامعه در کنار مساجد بود. سومین اقدام پیامبر (ص) تغییر و پایه گذاری قوانین حقوقی و کیفری در جامعه و گام چهارم در تمدن سازی، ایجاد وحدت رویه قضایی مبتنی بر عدالت بود. در این مقاله، بحث تربیت های مدنی در سنت پیامبر (ص)، به لحاظ کلی و با بررسی نمونه هایی از آن مطرح شده است؛ پیش فرض های پذیرفته شده در این بحث عبارتند از باورمندی به نقش برجسته پیامبران در تمدن اسلامی، نقش پیامبر (ص) و قرآن، در برآمدن تمدن اسلامی و شکل گیری آن، و اینکه مدینه النبی در عصر حیات پیامبر (ص)، نمونه عینی از نخستین دستاورد اسلام در زمینه شهرنشینی مبتنی بر آموزه های اسلامی است. حضرت محمد (ص) بر پایه آموزه های انسان ساز اسلام، چگونه زیستن را در یک مجموعه انسانی به پیروانش آموزش داد و آن ها را تربیت نمود، و دیگران را نیز به عمل به این آموزه ها دعوت کرد که در ادامه مقاله، نمونه هایی از این تعالیم آورده شده است...

🔸 دنبالۀ نوشتار را در سایت ششم بخوانید 👇

http://www.sheshom.net/1399/01/بخش‌هایی-بنیادین-از-تربیت-مدنی-در-سیر/


🔸🔸 پیشوای زندانی ، گذری بر عصر امامت موسی بن جعفر(ع) در برابر خلافت

نویسنده: مهشید موسوی
ارسال شده در تاریخ ۱ فروردین ۱۳۹۹

چکیده:

شروع امامت و ولایت امام کاظم (ع) همزمان با استقرار و ثبات خلافت عباسی ها بود . امام در برهه ای به امامت رسید که ظالم ترین و جبارترین حاکمان بر مسند حکومت بودند. یکی از آنان، هارون الرشید بود که نسبت به ائمه و سادات بنی هاشم نهایت خصومت و دشمنی را روا می داشت و برای از میان بردن آنها تلاش می کرد . زندانی نمودن موسی بن جعفر بارها و بارها و شکنجه و شهادت آن حضرت به فرمان وی در زندان به دست سندی بن شاهک نمونه ای از این دشمنی هاست . امام با رعایت تقیه و سکوتی فراتر از فریاد به مبارزه و نفی حکومت و خلافت حاکمان ستمگر برخاسته و با انتخاب وکلا و نمایندگانی در اقصی نقاط ممالک اسلامی به رهبری و زمامداری مسلمانان پرداختند . در این مقاله سعی شده است تا به روش توصیفی ، گوشه ای از اوضاع اجتماعی- فرهنگی و همچنین سیره و روش امام موسی کاظم (ع) در دوران خفقان و ظلم نمایانده شود.

مقدمه:

موسی بن جعفر معروف به امام موسی کاظم و ملقب به کاظم و باب الحوائج هفتمین امام شیعیان دوازده امامی است. ایشان در سال ۱۲۸ق، همزمان با انتقال قدرت از امویان به عباسیان متولد شدند و در سال ۱۴۸ق پس از شهادت پدرشان، به امامت رسیدند . نسب موسی بن جعفر بن محمد بن علی بن حسین بن علی بن ابی‌طالب با چهار واسطه به امام علی (ع) می‌رسد. «پدر ایشان امام صادق (ع) ، ششمین امام شیعیان و مادرشان حمیده بربریه است.»(۱) «کنیه او را ابوابراهیم، ابوالحسن اول، ابوالحسن ماضی و ابوعلی گفته‌اند. وی را به دلیل کنترل خشم خود در برابر بدرفتاری دیگران، کاظم» (۲)و «به سبب عبادتِ بسیار، عبد صالح لقب داده‌اند».(۳) « باب الحوائج نیز از القاب اوست» (۴)و «مردم مدینه او را زَیْنُ المُجتَهدین (زینت تلاش‌گران) می‌نامیدند».(۵)
دوران ۳۵ ساله امامت ایشان با خلافت منصور، هادی، مهدی و هارون عباسی همزمان بود. امام چندین بار از سوی مهدی و هارون عباسی زندانی شد و در سال ۱۸۳ق در زندان سندی بن شاهک به شهادت رسیدند . با شهادت ایشان ، امامت به فرزندشان علی بن موسی (ع) منتقل شد .
«دوره امامت امام کاظم(ع) با اوج قدرت خلافت عباسی همزمان بود و امام در برابر حکومت وقت ، تقیه می‌کردند و شیعیان را نیز به این کار سفارش ‌می‌نمودند ؛ از این رو موضع‌گیری صریحی از امام هفتم شیعیان در برابر خلفای عباسی و قیام‌های علوی نظیر قیام شهید فخ گزارش نشده است. با وجود این، ایشان در مناظره و گفتگو با خلفای عباسی و دیگران تلاش می‌کردند از خلافت عباسیان مشروعیت‌زدایی کنند.
مناظرات و گفتگوهایی از موسی بن جعفر با برخی عالمان یهودی و مسیحی در منابع تاریخی و حدیثی نقل شده که در پاسخ به پرسش‌های آنان بوده است. در کتاب مسند الامام الکاظم بیش از سه هزار حدیث از وی گردآوری شده که شماری از آنها را برخی از اصحاب اجماع روایت کرده‌اند.
امام کاظم(ع) برای ارتباط با شیعیان، سازمان وکالت را گسترش داد و در مناطق مختلف، افرادی را به عنوان وکیل تعیین کرد. از سوی دیگر، حیات امام کاظم(ع) همزمان با بروز انشعاباتی در شیعه بود و فرقه‌های اسماعیلیه ،فطحیه و ناووسیه با آغاز امامت او و فرقه واقفیه پس از شهادت او شکل گرفت.
منابع شیعه و سنی، علم، عبادت، بردباری و بخشندگی وی را ستوده‌ و او را کاظم و عبد صالح لقب داده‌اند. بزرگان اهل‌ سنت به امام هفتم شیعیان به عنوان یک عالم دینی احترام می‌گذاشته و همچون شیعیان به زیارت قبر او می‌رفته‌اند. آرامگاه امام کاظم(ع) و آرامگاه نوه‌اش امام جواد (ع) در منطقه کاظمین در شمال بغداد، به حرم کاظمین شهرت دارد و زیارتگاه مسلمانان به‌ویژه شیعیان است.»(۱)
در این مقاله به طور مختصر به اوضاع اجتماعی و فرهنگی در زمان امامت موسی بن جعفر (ع) و همچنین سیره و روش ایشان می پردازیم...

🔸 دنبالۀ نوشتار را در سایت ششم بخوانید 👇

http://www.sheshom.net/1399/01/شهادت-زندانی-،-گذری-بر-عصر-امامت-موسی-بن/


Репост из: منبرها، کلاس و نشست ها- حسین انصاری
Видео недоступно для предпросмотра
Смотреть в Telegram
شهادت پیشوای زندانی و آسمانی ترین قدیس
امام موسی بن جعفر علیهما السلام
تسلیت
🌐www.h-ansari.net
@menbar_ansari
شاعر: امیر عظیمی


🔸🔸 مؤلفه های احیای هویت انسانی زن در سیره ی نبوی؛ با مروری بر جایگاه شناسی زن در تمدن های معاصر بعثت

نویسنده: گروه پژوهش های دینی یک (مجموعه فرهنگی امام صادق«ع» میبد)
ارسال شده در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۹۸

چکیده

مظلومیت زن در طول تاریخ، جریان پر ماجرا و دردآلودى داشته است، به گونه ای که بحث هویت زن یکی از مهمترین دغدغه های مباحث جامعه شناسى روز به شمار مى‏رود. بسیاری از تمدن های قبل از اسلام نه تنها برای جنس زن، حقوقی انسانی قائل نبودند، بلکه زن را از دایره انسانیت بیرون می دانستند و به عنوان یک شخصیت غیرمستقل در کلیه حقوق اقتصادى، سیاسى و اجتماعى می شناختند. این وضع در پاره اى از کشورها تا قرون اخیر ادامه داشت. با ظهور اسلام و در پرتوی آموزه های هویت بخش پیامبر(ص)، زن که به عنوان نیمی از پیکره اجتماع، هویت انسانی خویش را از دست داده بود، جایگاه انسانی ویژه ای پیدا کرد. در سیره نبوی، توجه به زن نه از رهگذر محوریت حقوق جنسی، بلکه با در اولویت قرار گرفتن احیای هویت انسانی دنبال شده است. باور به «بودن زن» مهم ترین ضرورتی است که پاسداشت حقوق انسانی وی در گروی آن قرار دارد. در این نوشتار به منظور اثبات ارزشمندی هر چه بیشترتعالیم نبوی در جهت احیای هویت زن، ابتدا مروری کوتاه بر جایگاه زن در تمدن های زمان بعثت خواهد شد و سپس شاخصه های حرکت احیاگرانه پیامبر (ص) در راستای احیای هویت انسانی زن بیان می گردد.

مقدمه

هویت انسانی، مقوله ای اجتماعی است. همه انسان ها به هنگام تولد، فارغ از اینکه در کجای زمین به دنیا می‌آیند یا از چه تعلق قومی و قبیله‌ای برخوردارند، دارای ویژگی های یکسان نوع انسانی، در میان انواع موجودات زنده هستند و هیچ گونه تفاوت ماهوی با یکدیگر ندارند؛ بنابراین، مقوله هویت انسانی که در دوران رشد و تکوین انسان در جامعه شکل می‌گیرد، کاملاً اجتماعی و جامعه شناسانه است و ربطی به خون و نژاد و رنگ پوست و … ندارد.
با مطالعه وضعیت زن در تمدن های قبل از بعثت پیامبر(ص)، می توان حلقه مفقوده هویت انسانی زن را مشاهده کرد. در سیره نبوی، توجه به زن نه از رهگذر محوریت حقوق جنسی، بلکه با در اولویت قرار گرفتن احیای هویت انسانی دنبال شده است. باور به «بودن زن» مهم ترین ضرورتی است که پاسداشت حقوق انسانی وی در گروی آن قرار دارد و در غیاب چنین باوری، هر سخن و اقدامی به جای تحقق جایگاه واقعی زن، چونان ابزاری مورد استفاده آنانی قرار می گیرد که به بهانه آزادی و تامین حقوق زن، صرفاْ به منافع و مطامع خود از رهگذر بهره وری هر چه آزادتر از ویژگی های زنانه می اندیشند.....

🔸 دنبالۀ نوشتار را در سایت ششم بخوانید 👇

http://www.sheshom.net/1398/12/مؤلفه-های-احیای-هویت-انسانی-زن-در-سیر/


🔸🔸 افسردگی، عوامل، درمان و راهکارهای مقابله (از مجموعۀ «بر خوان الحیات»)

نویسنده: نرگس انصاری 
ارسال شده در تاریخ ۲۳ اسفند ۱۳۹۸

چکیده:

افسردگی یکی از بیماری های روانی است که در بین نسل جوان، به ویژه زنان شایع است. بیشتر افراد برای درمان آن به روش های پزشکی روی می آورند ، که در بیشتر موارد این روش ها یعنی استفاده از داروها، بیشتر جنبه ی کنترل بیماری را تضمین می کند و کمتر در جهت بهبودی قدم بر می دارد. اما در این مقاله سعی شده که با بهره گیری از آموزه های  ارزشمند الحیات، که تکیه آن بر اخلاق است، درمان های روحی و تربیتی  برای مقابله و درمان افسردگی ارائه شود.

مقدمه:

برخی از خلق های نکوهیده، از نظر روانپزشکی بیماری شمرده می شود، و با برخی از بیماری های روانی هم مرز است، مربیان اخلاق و روانپزشکان، هر کدام برای آن نوعی درمان پیشنهاد می کنند. روانپزشکی برای درمان دارو پیشنهاد می کند، و علم اخلاق درمان های روحی و تربیتی را شفا بخش می داند. از دیدگاه علامه حکیمی «این موارد که چندان هم کم نیست باید خوب بررسی شود، مانند: افسردگی، وسواس، بدبینی، یأس و نومیدی، خشمگینی و از جا دررفتن ها زیاد، مردم گریزی، بی منطقی و ….

در روانپزشکی، به ویژه با رویکردهای «معنا درمانی» و «انسان گرایانه» نیز، درمان های روحی و معنوی،  مورد توجه قرار دارد، و با نظر  عالمان اخلاق به گونه ای، همانندی می یابد. مربیان اخلاق، برای این حالت ها، درمان های  اخلاقی را موثر می دانند، و اگر به نسخه ی آنان عمل شود، چه بسیار که این امور دگرگون گردد، و به جای افسردگی، شادی، و به جای مردم گریزی، گروه گرایی و … در انسان پدید آید.

درمان های دارویی زود جواب می دهد، و درمان های معنوی و اخلاقی دیرتر، زیرا با درون کار دارد، اما درمانی اساسی است. درمان های معنوی ماندگارتر و ریشه دارتر است و به همین جهت آینده مطمئن تر دارد؛زیرا  درمان های معنوی و انسانی، بر اراده و ایمان فرد استوار است، و خودجوش و خود بیناد است و در دل و درون آدمی ریشه می دواند، و نیازی به علل و عوامل بیرونی نمی یابد، و اراده ی انسانی که توانا و نیرومند است، پشتوانه ی آن است.

روشن است که کاری اگر خاستگاه درونی داشت، و فکر کردن و اندیشیدن، راه آن را روشن ساخت، و اراده انسانی پشتوانه ی آن بود، هر ناهنجاری و زشتی بیرون رانده می شود، و هر نادرستی و سرشت و عادتی نکوهیده رخت برمی بندد.

روش های معناگرایانه و انسانی، پاکسازی و درمانگری را از درون آغاز می کند،  و روش  هایی دارویی از بیرون تاثیر می گذارد. و روشن است که عامل درونی، مانند فکر و اراده، اصیل تر و پایدارتر است.[۱]

امروزه تداوی روانی، با انگیزه های درونی و روحی، بسیار مطرح و مورد توجه است، و پزشکان نیز در هر بیماری نیاز دارند که به تقویت روحیه ب بیمار بپردازند، تا داروها و درمان های بدنی آنان بیشتر پاسخ دهد.[۲]

مومنان و دین باوران، از آرامش ویژه ای برخوردارند، و در برابر نوسان های زندگی چون سنگ زیرین آسیا همواره آرام و شکیبا هستند، این چنین انسان ها کمتر به بیماری روانی، مانند افسردگی، بدبینی، بی نشاطی دچار می شوند. در مورد افسردگی که از جمله ناهنجاری های اخلاقی و بیماری های روان و عصبی است. مانند دیگر بیماری ها از علل ویژه ای پدید آمده و بر اثر شکست های  اجتماعی، یا فردی، یا درماندگی، در برخی مسائل زندگی خانوادگی و .. رخ داده است… در این گونه موارد باید با تاثر گذاری بر فکر و جهت بخشیدن به اراده و تصمیم افراد، زمینه ی بروز بیماری را از میان بردارند، و به جای اندیشه های منفی که در روح  فردی لانه کرده است، اندیشه های مثبت و سازنده را به درون جان  او وارد کنند.[۳]

درمانگران چنین بیماری هایی و مربیان اخلاق، باید توجه داشته باشند که تن و روان بر یکدیگر تاثیرهای بسیاری دارند، از اینرو تربیت های معنوی و اخلاقی ممکن است بیماری هایی را بهبود بخشد، و  افسردگی، نومیدی، بدبینی و … ا ز این مقوله به دور نیستند.

🔸 دنبالۀ نوشتار را در سایت ششم بخوانید 👇

http://www.sheshom.net/1398/12/افسردگی،-عوامل،-درمان-و-راهکاری-مقابل/


🔸🔸 بررسی ازدواج سیاسی امام جواد (ع)

نویسنده: وحیده کارگر
ارسال شده در تاریخ ۱۵ اسفند ۱۳۹۸

چکیده

مأمون، دخترش ام فضل را به عقد امام جواد (ع) درآورد تا با نظارت مستقیم بر امام، نواده ای از نسل امامان شیعه و افتخار و وجهه ی دینی نیکویی در بین مردم داشته باشد، امام نیز باقبول این وصلت، مامون را از کشتن خود در همان ابتدا منصرف کرد و باعث کاهش جو خفقان در میان شیعیان شد. اما با خواست خداوند و درایت امام، مامون هیچ گاه به اهداف خودش نرسید و سرانجام معتصم، خلیفه بعدی عباسیان، اقدام به قتل امام نمود.

مقدمه

در عصر امام جواد (ع)، فرقه های گوناگونی در جامعه اسلامی پدید آمد. از این رو امام مانند پدر بزرگوارش، باید بر دو جبهه فرهنگ و سیاست، نظارت می کرد و حقیقت ناب اسلام را از هر گونه زیانی نگاه می داشت. (حکیمی، محمد رضا، امام جواد (ع)، ص.۱۳)

مأمون یکی از زیرک ترین خلفای بنی عباس بود که بعد از به قدرت رسیدن، رویه عوام فریبی در پیش گرفت، او سیاست کنترل امام کاظم (ع) توسط پدرش را به یاد داشت و با الهام از همین سیاست، این رفتار را با امام رضا (ع) و پسرش امام جواد (ع) در پیش گرفت، البته با ظاهری آراسته و فریبکارانه. این روشی بود که خلفای بعد هم به گونه ای دیگر در برابر امام هادی (ع) و عسکری (ع) عمل کردند. (جعفریان، رسول، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، ص. ۵۸۸)
مأمون می دانست که اگر امام را آزاد بگذارد و مردم پی به شخصیت وی ببرند و از محضر او استفاده کنند دیگر جایی برای بنی عباس نمی ماند، پس باید امام را در محدودیت فوق العاده قرار می داد. گاهی محدودیت با زندان است، گاهی با ولایتعهدی و گاهی با دامادی و ابراز محبت (صلواتی، فضل الله، تحلیلی از زندگانی و دوران امام محمد تقی (ع)، ص.۴۱۰)
کلید واژگان: ازدواج سیاسی، امام جواد (ع)، مأمون، ام فضل

ازدواج با ام فضل؛ منافع یا مصالح؟

بنابر تصریح منابع تاریخی، پس از عقد پیمان ولایت عهدی امام رضا (ع)، مأمون دخترش ام فضل را به همسری امام جواد (ع) درآورد. (ر.ک. زندگانی سیاسی امام جواد (ع) ص.۸۳) که این کار خشم عباسیان را در پی داشت؛ همان گونه که با تحمیل ولایت عهدی نیز عباسیان بر مأمون خشم گرفتند و این خشم تا قتل امام ادامه داشت. ریان بن شبیب می گوید: چون عباسیان از تصمیم مأمون در مورد ازدواج دخترش با امام جواد (ع) آگاه شدند، ترسیدند مبادا با این کار حکومت از دست عباسیان خارج شود.و همان وضعى که در زمان امام رضا (ع) پیش آمده بود تکرار شود. (پیشوای نهم حضرت امام محمد تقی (ع)، ص.۳۱)
با همه این مخالفت ها مأمون بعد از شهادت امام رضا (ع)، پسرشان را از مدینه به بغداد آورد. او مجلس مناظره ای بین امام جواد (ع) و یحیی بن اکثم برپا کرد؛ به این امید که بتواند امام را حتی در یک مسئله عاجز ببیند ولی آن حضرت با وجود سن کم، توانست آنقدر عالمانه مسائل را تشریح کند که آثار عجز و شکست در چهره یحیی بن اکثم آشکار شد.
امام جواد(ع) در هنگام ورود به بغداد با اینکه شانزده سال بیشتر نداشتند با قدرت علمی و بیان بالا توانستند عالمی چون یحیی را شکست دهند، که این خود دلیلی بر بزرگی، کمال، و معرفت والای ایشان بود. مأمون بعد از این مناظرات رو به کسانش کرد و گفت: آیا کسی را که نمی شناختیدش شناختید؟ چه کسی شایسته تر از این جوان برای دامادی من است؟ در همان مجلس مأمون دختر خود را به عقد امام درآورد.
او را به دامادی انتخاب کرد، زیرا با کمی سن، از جهت علم و معرفت و حلم برجسته ترین اهل فضل بود. (مرتضی عاملی، جعفر، زندگانی سیاسی امام جواد (ع)، ص. ۱۰۵)
شکی نیست که امام تمام اهداف و مقاصد پلید مأمون را می دانسته و بر قتل پدرشان به دست مأمون آگاهی داشته است، پس چرا به این ازدواج تن داده است؟

🔸 دنبالۀ نوشتار را در سایت ششم بخوانید 👇

http://www.sheshom.net/1398/12/ازدواج-سیاسی-امام-جواد-ع/


تبریک میلاد حضرت جواد علیه السلام 💐

قالَ عليه‌السلام: مَنْ لَمْ يَعْرِفِ الْمَوارِدَ أعْيَتْهُ الْمَصادِرُ.
(بحار‌الانوار، ج۶۸، ص۳۴۰)

فرمود: كسی که موقعيت‌شناس نباشد، جريان ها، او را مى‌ربايند.




🔸🔸 ابعاد وجودی انسان (از مجموعۀ «بر خوان الحیاه»)

نویسنده: مریم کریمی

ارسال شده در تاریخ ۹ اسفند ۱۳۹۸

🌾 مقدمه

اسرارآمیزترین، پیچیده ترین و ناشناخته ترین موجودات عالم هستی انسان است. شناخت کلی و کامل انسان امری دست نیافتنی است بویژه که بخش اعظم عنصر انسانی و مدبّر وجود او روح است، و روح (اگر چه مجرد تام نیست، لیکن) از این عوالم و مواد آن نیست، و با ابزارها و معیارهای شناختی این جهانی شناخته نمی شود، و انسان هیچ ابزار و وسیله ای در اختیار ندارد تا روح را تجزیه و تحلیل کند- اگر تجزیه و تحلیل بردار باشد- و آن را بشناسد (الحیاه، ج۷: ۲۳) بدین جهت برخی سخن پیامبر اکرم(ص) که شناخت نفس را شناخت خداوند معرفی فرموده است، در حدیث معروف:” من عرف نفسه، فقد عرف ربه“[۱]، برمحال بودن شناخت نفس حمل کرده اند(الحیاه، ج۷: ۲۴). قرآن کریم درباره نفس انسانی به بیان عظمت آن می پردازد، و پاسخی تعریف گونه ارائه نمی دهد، و آدمیان را در این اندیشه فرو می برد که گوهری عظیم و باقی در درون آنان هست؛ تا شاید آن را قدر بدانند، و به پرورش و تعالی آن بپردازند « …و نفس و ما سواها[۲]… سوگند به نفس وکه آن را بیاراست». (الحیاه، ج۷: ۲۹). همچنین در پاسخ به پرسشی درباره روح( کلی یا روح انسانی)، آن را از عالم الهی و پدیده ای خدایی و ماورای مادی معرفی می کند[۳]. این تعالیم بر این موضوع پای می فشارد که انسان برای شناخت خود به این نکته اساسی توجه داشته باشد، که او پدیده ای از علم الهی است، و نه تنها پدیده ای تشکیل یافته از ذرات جهان مادی. این باور در شناخت انسان، و شناخت بعد جاودانه او بالاترین معیار است، و او را از هر گونه خیال پردازی و سردرگمی و تیر به تاریکی انداختن رهایی می بخشد(الحیاه، ج۷: ۳۰). بنابراین شناخت انسان، و ابعاد هستی او با علوم تجربی صرف ممکن نیست، بلکه باید در برسیهای مجموعی و کلی، و ارزیابیهای گسترده و مرتبط و جامع، به تفسیر و تحلیل ابعاد حیات ترکیبی انسانی پرداخت. و بخشهای گوناگون هستی انسانی و ارتباط آنها را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد(الحیاه، ج۷: ۳۲). جلد هفتم تا دوازدهم از مجموعه دایره المعارف« الحیاه » ویژه انسان است و مدخلی برای انسان شناسی به شمار می آید. مؤلفان الحیاه روشن ترین و ارزشمندترین ابعاد وجودی انسان را با تأکید بر آیات قرآن و احادیث پیامبر(ص) و امامان(ع) در ۸ بعد مورد بررسی قرار داده اند که در این نوشتار به طور اجمال این ابعاد معرفی می گردد....


🔸 دنبالۀ نوشتار را در سایت ششم بخوانید 👇

http://www.sheshom.net/1398/12/ابعاد-وجودی-انسان-از-مجموعۀ-بر-خوان-ال/




🔸🔸 رهیافتی به نقش «انتخاب انسان» در ساختار دین با تکیه بر امر تشریع نماز

نویسنده: حجت‌الاسلام علی انصاری 
ارسال شده در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۹۸

چکیده

فقها نماز را به درستی و بر اساس مبانی قرآنی و روایی، فریضه ای تعبدی و غیر قابل تغییر و تبدیل می دانند، اما با این وجود ، پیشوایان دین در تشریع این فریضۀ تعبدی، از عنصر انتخاب انسان و نقش و تأثیرگذاری آن در روند شکل گیری تشریعی نماز و نیز چند و چون انجام آن سخن گفته‌اند. این سخنان می تواند منشأ و یاریگر برداشتی از اهمیت بسزایی باشد که گوهر «انتخاب انسان» از آن برخوردار است و به نوبۀ خود بی توجهی یکسره به انسان و انتخاب های او را با شیوه خداوند کریم و محتوای دین الهی در برخورد کریمانه و حکیمانه، با انتخاب های انسانی، دچار تزلزل مبنایی و انسان شناسانه بکند.

نماز و انتخاب ها

فقها از مجموع روایات مربوط به نماز ، قاعده ای ساخته اند که با توجّه به آن قاعده، هیچ کس عذری در ترک نماز ندارد و گفته اند: (الصلاه لا یترک بحالٍ؛ نماز در هیچ حالی نباید ترک شود) از جمله: مرحوم سید یزدی می فرماید:
إذا کان فی لسانه آفه لا یمکنه التلفّظ یقرأ فی نفسه ولو توهّماً، ‌ ‌والأحوط تحریک لسانه بما یتوهّمه:‌(عروه الوثقی، چاپ جامعه مدرسین، ج۲ ص ۵۱۲ )
اگر کسی نمی‌تواند حرف بزند، باید نماز را بخواند زیرا «الصلاه لایترک بحالٍ ” حال اگر نمی‌تواند نماز را با الفاظ بخواند، پس با توهم بخواند”

یعنی مثلاً نماز را یاد گرفته و به جای اینکه بگوید «الله اکبر»، در دلش بگوید الله اکبر؛ توجه به الله اکبر داشته باشد، توجه به بسم الله الرحمن الرحیم تا آخر نماز داشته باشد

مستند این حکم، روایت ذیل  از امام موسی بن جعفر ع است راوی می گوید : سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ یَصْلُحُ لَهُ أَنْ یَقْرَأَ فِی صَلاَتِهِ وَ یُحَرِّکَ لِسَانَهُ بِالْقِرَاءَهِ فِی لَهَوَاتِهِ مِنْ غَیْرِ أَنْ یُسْمِعَ نَفْسَهُ قَالَ لاَ بَأْسَ أَنْ لاَ یُحَرِّکَ لِسَانَهُ یَتَوَهَّمُ تَوَهُّماً: از امام در باره مردی سؤال کردم “که گنگ است” پرسیدم آیا میتواند زبان در کام خود بگرداند امام ع فرمود: اری زبانش را حرکت می دهد و الفاظ را در خیال خویش توهم می کند.(وسایل، حر عاملی، ج ۴ ص ۹۷)

این مورد از باب نمونه ذکر شد و همین حکم جاریست در باره نماز گزاری که  نتواند به سایر شرایط و واجبات نماز عمل کند تا آنجا که گفته اند اگر در میدان کارزار و قتال فی سبیل الله باشد که خود از اعظم عبادات است باز موظف است نماز را به صورت شکسته انجام دهد اما هرگز آن را ترک نکند.

از اینرو می توان گفت نماز الزامی ترین تکلیف در میان همه فروعات دینی و واجب ترین واجب در میان واجبات شرعی است.

اما با اینحال خداوند در این الزامی ترین تکلیف، به انتخاب و اختیار آدمی بها داده است و انسان را مجبور به پذیرش دربست ان نکرده است.

نمونۀ انتخابهای انسانی در امر نماز

۱- انتخاب پیامبر ص در کاستن از شمار نماز های واجب به عنوان یک انسان

مرحوم شیخ حر عاملی در حدیث ۵ ازباب تعداد فرائض این روایت را نقل کرده است:
” در شبی که پیامبرص به معراج رفت خدا به ۵۰ نماز (همانند این نمازهای پنجگانه صبح، ظهرین و عصرین) او رامکّلف کرد پس از نزول از معراج با پیامبران الهی دیدار کرد هیچ یک از آنان از او پرسشی نکرد مگر موسی پیامبر ع که از پیامبر پرسید: خدا به چه چیز دستورت داد؟ پیامبر گفت: به ۵۰ نماز. موسی فرمود: باز گرد و از پروردگارت کم کردن از بار تکلیف را بخواه! زیرا امت تو توان چنین تکلیفی را ندارد و پیامبر دوباره به عرش و به محضر حق شتافت ” (وسائل ج ۲ ص ۸)

این رفت و آمد به عرش در شب معراج و در باب این تکلیف الزامی – بنابه مشورت با حضرت کلیم – به درازا کشید تا آنجا که ۴۵ نماز از امت پیامبر برداشته شد و فقط این پنج نماز یومیه در دایره واجب روزانه باقی ماند.
شاید اگر صفت و خصلت درونی شرم و حیای پیامبر ص نمی بود تعداد نمازهای روزانه به کمتر از این نیز می رسید. مهمتر اینکه این حق انتخاب برای پیامبر ص به عنوان حق انتخاب یک انسان در نزد حق تعالی حقی در این روایت، حقی قابل پذیرش شمرده شده است. دور نیست که مبنای پذیرش ” قدرت” آدمی بر انجام تکالیف که یکی از شروط چهارگانه هر تکلیف است از اینجا نشأت گرفته باشد.چه، وقتی که در اصل چنین تکلیف الزام اوری به مسئله “مقدور بودن نماز ” برای انسان توجه شده باشد، حساب بقیه امور نیز به خودی خود روشن می شود

۲- انتخاب نوافل و ترک آنها

از اختیارات انسان در ارتباط با این فریضه الزامی، انتخاب نوافل و رواتب یومیه و عدم انتخاب آنها توسط نمازگزار است آنچه که در فقه شیعی در ارتباط با تعداد نوافل یومیه آمده این است که ۱۷ رکعت نماز...

🔸 دنبالۀ نوشتار را در سایت ششم بخوانید👇

http://www.sheshom.net/1398/12/رهیافتی-به-نقش-انتخاب-انسان-در-ساختا/




🔷 با عرض سلام خدمت دوستان

🔶 در ادامه جلسات هفتگی آقای حیدری.......

📙سه شنبه (۹۸/۱۲/۰۶ ) :

🔰شرح نهج البلاغه

📘 چهارشنبه (۹۸/۱۲/۰۷ ) :

🔰تاریخ فلسفه

📗 پنجشنبه ( ۹۸/۱۲/۰۸ ) :

🔰شرح خطبه حضرت زهرا (س)


⏰ شروع جلسات راس ساعت ۱۷:۱۵

📚 مجموعه فرهنگی امام صادق (ع) میبد


Репост из: منبرها، کلاس و نشست ها- حسین انصاری
‍ 🍁 در آگهانی پیشین نوشته شده بود «اوج پژوهش ها را در جمع آمدن احساس و عشق و خردمندی می توان دید آنگاه که یکجا و در کنار هم اتفاق بیفتد. رخداد چنین نمونه هایی شاید بسیار اندک باشد اما قابل ملاحظه و پر اهمیت است.» زیرا در روزگار کنونی، که همه چیز به قیمت نان محاسبه می شود و آدم ها از اعتقاد و باور و مسئولیت پذیری فکری، شانه خالی می کنند، نوشته های پژوهشی فراوانی را می توان سراغ گرفت که نویسندگانش هیچ رابطه ای -در بهترین فرض- جز رعایت اصول پژوهش، با نوشته های خودشان ندارند. شاید بتوان این آشفتگی را بیماری روانی/درونی پژوهش نامید. بیماریی که تنها دامنگیر پژوهش های دینی نیست و در همهٔ موضوعات اجتماعی و انسانی زمینۀ واگیری دارد. به ویژه در پژوهش های اجتماعیی که به طبقات محروم / ستمدیده پیوند میخورد. روح سرمایه داری حاکم بر جهان را پایه گذار و ترویج کننده اصلی آن باید به حساب آورد و فقدان مبانی ثابت اخلاقی را دومین عامل ویرانگر بر شمرد.


🔷 بیست و سومین جلسه پژوهش های دینی یک (سال 98)

دوشنبه 28 بهمن 98

ساعت 16:45 تا 18

دستور جلسه؛
۱) یادکرد و طلب آمرزش برای پدر تازه گذشته
۲) گفتگوی پژوهشی هفته
۳) نوبت دوم بررسی مقالات موضوع عدالت، اخلاق و مظلومیت


میبد، مجموعه فرهنگی امام صادق(ع) میبد، اتاق پژوهش

🔹 یادآوری: جلسه عمومی نیست.

http://www.h-ansari.net/wp-content/uploads/2019/01/IMG_20190114_152907_129.jpg


🔷 با عرض سلام خدمت دوستان

🔶 در ادامه جلسات هفتگی آقای حیدری.......


📘 چهارشنبه (۹۸/۱۱/۲۳ ) :

🔰تاریخ فلسفه

📗 پنجشنبه ( ۹۸/۱۱/۲۴ ) :

🔰شرح خطبه حضرت زهرا (س)


⏰ شروع جلسات راس ساعت ۱۷

📚 مجموعه فرهنگی امام صادق (ع) میبد


▪️▪️جایگاه حضرت فاطمه (س) در شعر کُمیتِ زیدِ اسدی، شاعر بزرگ عرب

نویسنده: سیدابوالقاسم آقایی میبدی، پژوهشگر مجموعه فرهنگی امام جعفر صادق (ع) 
ارسال شده در تاریخ ۱۰ بهمن ۱۳۹۸

چکیده:

زبان شعر و ادبیات همیشه احساسی، و همراه با احساسات و عواطف بوده است. شاعران و سخنوران سده های نخستین اسلام به منزله روزنامه ها و رسانه ها و جراید امروز بودند که هریک جهت گیری سیاسی خاص خود را داشته و از آن دفاع می کردند. آنها با بیان گویا و مؤثر بر حقانیت گرایش سیاسی و اعتقادی خود دفاع می کردند و دلائل رقبای خود را مردود می ساختند.
کمیت زید اسدی یکی از شعرای بزرگ و از حماسه سرایان سلحشور و آگاه شیعه است. که از امام باقر و امام صادق (ع) بهره ها جٌست و همواره با اشعار پر محتوای خود به حمایت از آنان پرداخت؛ آنهم در روزگاری که طاغوت های اموی صداها را در سینه ها و نفس ها را در گلوها خفه کرده بود.
او با اشعارش به ستایش و مدح خاندان پیامبر (ص) می پرداخت، و از محضر ملکوتی سه امام معصوم علیهم السلام (امام سجّاد و امام باقر و امام صادق علیهم السلام) کسب فیض نموده و از اصحاب این سه امام هُمام شمرده می شود. از بهترین و معروفترین شعرهای او هاشمیات است که در آن از خاندان پیغمبر به نیکی یاد کرده است. به برکت دعای امام زین العابدین (ع) قلم تقدیر، سرنوشت شهادت را به نامش رقم زد.
کلید واژگان: حضرت زهراء (س)، شعر، هاشمیات، ابو مستهل کمیت بن زید اسدی

معرفی شخصیت

کمیت بن زید بن خُنیس اسدی (۶۰-۱۲۶ه ق) شاعر برجسته ی عرب در عصر اموی، و طرفدار و ستایشگر خاندان بنی هاشم و آل پیغمبر. وی از مردم کوفه بود، و در خطابه، شعر، سوارکاری، بخشندگی، و تیراندازی شهرت بسیار داشت، و بر زبان و ادب عرب و تاریخ و انساب و اخبار مسلط بود. تعداد اشعار او را ۵۰۰۰ بیت نوشته اند، و معروفترین شعرهای او همان قصایدی است که به هاشمیات کمیت شهرت دارد، کمیت در میان شاعران شیعی تاریخ ادبیات عرب مقامی بسیار والا دارد، و از اصحاب امام محمدباقر(ع) و امام جعفرصادق(ع) بوده است، ولی گاه، به تقیه، تمایلی به امویان نیز نشان داده است. (مصاحب، غلامحسین، دایره المعارف فارسی، جلد دوم، بخش اول، ص ۲۲۷۲و۲۲۷۳٫)
کمیت فرزند زیدبن خُنیس بن مُخالد اسدی در سال ۶۰ قمری به دنیا آمد و شهادتش در کوفه و در زمان خلافت مروان بن محمد در سال ۱۲۶ قمری اتفاق افتاد. کمیت اولین کسی بود که در قبرستانی که به تدریج قبرستان بنی اسد خوانده شده دفن شده است. (امینی نجفی، شیخ عبدالحسین، ترجمه الغدیر، ج۲، ص ۳۲۲-۳۲۱،به نقل از: الاغانی: ۱۵/۱۳۰؛المعاهد:۲/۱۳۱٫)
سیوطی در شرح شواهد مغنی، نقل می کند طائفه بنی اسد همیشه به خود می بالیدند و با افتخار می گفتند: ما را فضیلتی است که در جهان نظیرش پیدا نمی شود، خانه ای از ما پیدا نمی کنید مگر این که برکت وراثتِ کمیت را در آن خواهید دید، چرا که پیامبر (ص) در عالم رویا به او فرمود قصیده ای را گفته ای:
طَربتُ و ما شوقاً الی البیض َاطَربُ برایم بخوان، پس او خواند و پیامبر فرمود: بُورِکتَ وَ بُورِکَ قَومُک، تو و ایل و تبارت با برکت باشید. (همان ص ۲۹۳٫)
کمیت، شخصیّت بزرگی است که بعضی او را فقیه شیعه و برخی سیاستمدار بیدار و بعضی علاّمه نسّابه و برخی دیگر عاشق اهل بیت اطهار (ع) نامیده اند و بسیاری از بزرگان هم، این همهَ را با هم در او دیده اند. لحظه لحظۀ حیات او، رعد و برقی بود که در شبهای تاریک تاریخ یعنی در عصر ظلمت امویان می غُرّید و می درخشید. هر کدام از قصائد حماسی، سیاسی او قاصد انقلابی و پیک اعتراضی بود. اعتراض بر حکومت اموی و رژیم جور و جهل مروانی، کافی بود قصیده اش را برای یک نفر بخواند، آن وقت چون نوری که در شب تاریک بتابد، فوری همه جا پخش می شد و دست به دست دوستان اهل بیت می گشت، کمیت بر خلاف بسیاری شاعران روزگارش که نان را به نرخ روز می خوردند و آبروی شعر و هنر می بردند، سخنش سنجیده و کلامش کمال آفرین و سرودش از سرِ درد و شعرش مالا مال از شهود و شعور است. مکتب او در شعر، مکتب اعتراض است، اعتراض تا شهادت و سبک سخن اش سبک سرخ عاشورا است....

▪️ دنبالۀ نوشتار را در سایت ششم بخوانید 👇

http://www.sheshom.net/1398/11/حضرت-فاطمه-س-در-اشعار-ابومستهل-کمیت-بن/


خواستم بگویم فاطمه دختر خدیجهٔ بزرگ است، دیدم فاطمه نیست.

خواستم بگویم که فاطمه دختر محمد است، دیدم که فاطمه نیست.

خواستم بگویم که فاطمه همسر علی است، دیدم که فاطمه نیست.

خواستم بگویم که فاطمه مادر حسنین است، دیدم که فاطمه نیست.

خواستم بگویم که فاطمه مادر زینب است، باز دیدم که فاطمه نیست.

نه، این‌ها همه هست
و
این‌همه فاطمه نیست.

 فاطمه فاطمه است
🌱🍂🌒
زنده یاد علی شریعتی


Видео недоступно для предпросмотра
Смотреть в Telegram


▪️▪️ اصلاح ساختارهای فرهنگ اجتماعی با تکیه بر سیره حضرت زهرا (س)

نویسنده: مهدیه روحبخش، پژوهشگر مجموعه فرهنگی امام صادق (ع) میبد
ارسال شده در تاریخ ۹ بهمن ۱۳۹۸

چکیده

با گسترش و توسعه فرهنگ اجتماعی در میان بشریت، انسانها می توانند از اشتباه، غفلت، بی اخلاقی، فقر، ظلم و ستم به ارزش هایی نظیر پیشرفت، اخلاق، عدالت، خودباوری، دموکراسی و… هدایت شوند و با اصلاح فرهنگ اجتماعی، جامعه را به رفاه و آبادانی برسانند. در نظر بسیاری از جامعه شناسان، اصلاح جامعه در گرو اصلاح فرهنگ عمومی آن می باشد و جریان ایجاد یا توسعه فرهنگ، زمانی می تواند یک جریان اصلاح گرا یا کمال بخش باشد که شناخت درست و ارزیابی دقیق، بنیادهای آن را تشکیل داده باشد. این نوشتار در پی آن است که با بررسی فشرده و گذرا، به تلاش های حضرت زهرا (س) در راستای اصلاح فرهنگ جامعه بپردازد و بیان نماید که مؤلفه هایی نظیر آگاهی بخشی به جامعه، خردورزی و تعقل، اهمیت دادن به علم و دانش های مفید، ترویج فرهنگ همدلی و دیگرخواهی، دعوت به رفتارهای شایسته، پایداری و استقامت، در سیره این بانوی بزرگ مورد تاکید قرار گرفته است.
کلید واژگان: فرهنگ، حضرت فاطمه (س)، جامعه، اصلاح

مقدمه

فرهنگ عمومی یا اجتماعی، مجموعه منسجم و نظام یافته ای از اهداف، ارزش ها، عقاید، باورها و هنجارهای متعلق به یک جامعه بزرگ، قوم یا ملت است. تلاش برای پاسخگویی به نیازهای تازه و در عین حال رفع کاستی ها در جریان فرهنگ، به ایجاد شیوه های زندگی یا فرهنگ منجر می شود و جریان ایجاد یا توسعه فرهنگ زمانی می تواند یک جریان اصلاح گرا یا کمال بخش باشد که شناخت درست و ارزیابی دقیق، بنیادهای آن را تشکیل داده باشد. در رابطه با دین اسلام، دو جهت قابل توجه و تامّل است: یکی محتوا و درون مایه آن که باورها و ارزش های متعالی را برای بشر عرضه کرده است تا با تحول در بینش و ارزش، تمام ساحات زندگی وی را تحت تاثیر قرار داده و اصلاح کند و دیگر، روش و شیوه تاثیر گذاری و درونی سازی آن باورها و ارزش ها به عنوان فرایندی که در بستر حوادث و جریان های اجتماعی شکل گرفته و در درونی ساختن مؤلفه های فرهنگ، اصول و قواعدی را رعایت کرده است. شیوه مورد سفارش اسلام در پروسه اصلاح فرهنگ، شیوه انگیزش از درون بر پایه آگاهی و انتخاب است؛ تکیه بر “حکمت” به عنوان سخنی که بیانگر حقایق روشن و انکار ناپذیر است و “موعظه” به عنوان سخن پند آموز و خیرخواهانه، و “جدال احسن” به عنوان سخنی که موانع ذهنی مخاطب را به چالش می کشد { اشاره به آیه ادع الی سبیل ربک بالحکمه و اموعظه الحسنه و جادلهم بالتی هی احسن؛ نحل، آیه ۱۲۵} بیانگر این واقعیت است که دعوت باید عقل و قلب مخاطب را تحت تاثیر قرار داده و باورمند سازد، امری که بستر انتخاب آگاهانه را فراهم می کند.
تاکید اسلام بر عقلانیت و آزادی انسان در قبال پذیرش یا عدم پذیرش کلیت دین {لا اکراه فی الدین؛ بقره، ۲۵۶} و نیز ماهیت آموزه ها و دستورات، که همواره نخست ارزش ها و الزامات را به باورها مستند می کند و سپس باورها رابه انتخاب عقلانی انسان وا می گذارد، همین واقعیت را تاکید و تایید می نماید. در برابر این روش سه شیوه و روش دیگر وجود دارد؛.....

▪️ دنبالۀ نوشتار را در سایت ششم بخوانید 👇

http://www.sheshom.net/1398/11/اصلاح-ساختارهای-فرهنگ-اجتماعی-با-تکیه/


Репост из: منبرها، کلاس و نشست ها- حسین انصاری
‍ 🍁


🔷 بیست و یکمین جلسه پژوهش های دینی یک (سال 98)

دوشنبه 7 بهمن 98

ساعت 16 تا 17:15

دستور جلسه؛
۱) گفتگو و بررسی مقالات در موضوع عدالت، اخلاق و مظلومیت


میبد، مجموعه فرهنگی امام صادق(ع) میبد، اتاق پژوهش

🔹 یادآوری: جلسه عمومی نیست.

http://www.h-ansari.net/wp-content/uploads/2019/01/IMG_20190114_152907_129.jpg

Показано 20 последних публикаций.

300

подписчиков
Статистика канала