آسمانه


Channel's geo and language: not specified, not specified
Category: not specified


آسمانه:
در تاریخ و تئوری معماری و هنر
ــــــــــــــــــــــ
با این نشانی با ما تماس بگیرید:
asmanehchannel@gmail.com
ــــــــــــــــــــــ

Related channels  |  Similar channels

Channel's geo and language
not specified, not specified
Category
not specified
Statistics
Posts filter


🎤گزارش نشست دربارۀ مسیر پایان‌نامه «دارالفنون: بازنمایی بر مبنای اسناد تصویری»
فاطمه احمدی

در روز دوشنبه ۲۱ اسفند نشستی با هدف آشنایی بیشتر دانشجویان با روند تدوین و مسیر تحقیق و تألیف پایان‌نامۀ خانم مهندس سیده بشریٰ موسوی در دورۀ مطالعات معماری ایران، برگزار شد. دانشجویان پس از شنیدن روایت این پایان‌نامه با عنوان «دارالفنون: بازنمایی بر مبنای اسناد تصویری»، به منظور بهره‌مندی از تجربۀ ایشان در انتخاب موضوع و تدوین آن، پرسش‌هایی مطرح کردند. این جلسه، درچارچوب مجموعه نشست‌هایی با همین هدف بود که انجمن علمی دانشجویی مطالعات معماری ایران در دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌کند.
بشری موسوی در ابتدا از تجربۀ انتخاب موضوع پایان‌نامه خود سخن گفت. او برای انتخاب موضوع، از ترم اول مشورت با استادان را شروع کرد و علایق و دغدغه‌هایش در حوزۀ تاریخ معماری را، در کرکسیون‌های زیادی، با استادان مختلف در میان گذاشت. او در این گفتگوها حوزه موضوعی مورد علاقه خود را شناخت و به پرسش «اصول معماری ما(ایران) چیست؟» رسید؛ این پرسش به کمک استادان و در چند مرحله به «نقشه معرفت اصول معماری اسلامی» تحدید شد. اما پس از چندی کار بر روی این موضوع متوجه شد که به کار نظری علاقه‌ای ندارد. در ابتدای ترم سوم، درحالی‌که اکثر هم‌کلاسی‌هایش از پیشنهاده‌های خود دفاع می‌کردند، موضوع خود را کنار گذاشت و به دنبال انتخاب موضوع جدیدی رفت. او تصمیم گرفت کار نظری را کنار بگذارد و این بار دربارۀ بنایی کار کند که در تهران باشد و متعلق به دورۀ قاجاریه. با مطالعۀ چند منبع دست دوم دربارۀ دورۀ قاجاریه، متوجه شد که به حوزۀ موضوعی مدارس علاقه‌مند است و در نهایت مدرسۀ دارالفنون را برای پایان‌نامه‌اش انتخاب کرد.
او در مرحلۀ بعد توضیحی دربارۀ جمع‌آوری پیشینه داد. بخش اعظمی از کار را جمع‌آوری پیشینه تشکیل می‌داد؛ چراکه اطلاعات زیادی از مدرسۀ دارالفنون درزمینۀ تاریخ، آموزش و سیاست وجود داشت. او با مطالعۀ پیشینه، به دنبال یافتن وجهِ مناسبی از این بنا، برای تحقیق تاریخ معماری بود. این بررسی و مطالعه موجب شناخت موضوعات بالقوه برای تحقیق نیز شد. در ابتدا با راهنمایی استادان و مراجعه به منابع دست‌دوم، افراد شاخص در زمینۀ پژوهش در تاریخ قاجار، معماری قاجار و هنر قاجار را شناسایی کرد و در رابطه با موضوع خود با ایشان گفت‌وگو کرد؛ تا علاوه بر اینکه از پژوهش‌های پیشین دربارۀ دارالفنون مطلع شود، منابع مرتبط را بهتر بشناسد. برای بررسی پیشینه و همچنین یافتن منابع به پایگاه‌ها و افراد بسیاری مراجعه کرد، از میان آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد...

برای مشاهدهٔ نسخهٔ کامل نوشته، به پیوند زیر بروید یا بر روی دکمهٔ instant view بزنید.
https://goo.gl/UiBD9K
#گفتگو #سیده_بشری_موسوی #فاطمه_احمدی
@asmaaneh


#کتاب_تازه


📘کتاب تازه
شاهنامه و پژوهش‌های تازه: پیرامون تاریخ‌نگاری، هنر و جامعۀ ایرانی
محمود فاضلی بیرجندی

«شاهنامه و پژوهش‌های تازه» مجموعۀ پنج مقاله و حاصل پژوهش‌های چند تن از محققان اروپایی و ایرانی است که با ترجمۀ من انتشار یافته و اینک به چاپ دوم رسیده است.
عنوان مقالات چنین است:
▪️شاهنامه متعلق به روزگار سامانیان است یا غزنویان؟
▪️چرا شاهنامه نگارگری شد؟
▪️سیاووش و ایزد نباتات
▪️سفر کعبۀ اسکندر به گزارش نگارهذهای شاهنامه
▪️هوشنگ اژدها‌کُش در دربار صفوی

آشنایی با این دست از پژوهش‌ها موجب غنی‌تر شدن ما در مطالعۀ شاهنامه است که شناسنامۀ ایرانیان است. این کتاب را انتشارات «پایان» به چاپ رسانده و از شنبه ۲۶ اسفندماه در کتاب‌فروشی‌های تهران در دسترس است.

🔹غزال دبیری، اولگ گرابار و دیگران. شاهنامه و پژوهش‌های تازه. ترجمۀ محمود فاضلی بیرجندی. چاپ دوم. تهران: نشر پایان، ۱۳۹۶. ۱۴۶ صفحه.
شمارۀ تلفن ناشر: ۰۹۱۹۴۹۴۷۶۸۸
#کتاب_تازه #محمود_فاضلی_بیرجندی
@asmaaneh


همه کردنی‌ها چو آمد به جای/ ز جای مهی برتر آورد پای
به فرّ کیانی یکی تخت ساخت/ چه مایه بدو گوهر اندر نشاخت
که چون خواستی دیو برداشتی/ ز هامون به گردون برافراشتی
چو خورشید تابان میان هوا/ نشسته برو شاه فرمانروا
جهان انجمن شد بر آن تخت او/ شگفتی فرو مانده از بخت او
به جمشید بر گوهر افشاندند/ مر آن روز را روز نو خواندند
سر سال نو هرمز فرودین/ برآسوده از رنج روی زمین
بزرگان به شادی بیاراستند/ می و جام و رامشگران خواستند
چنین جشن فرّخ از آن روزگار/ به ما ماند از آن خسروان یادگار

فردوسی. شاهنامه. برپایۀ چاپ مسکو. انتشارات هرمس. تهران: ۱۳۸۷. ج۱، ص ۲۰- ۲۱.
#گزیده #صبا_مدنی
@asmaaneh


13-GH09-Yerevan.pdf
1.4Mb
📚 کتابخانۀ آسمانه- ۱۲۱.
آندرانیک هويان. «مسجد کبود ایروان». در گلستان هنر، ش ۹ (پاییز ۱۳۸۶)، ص۱۱۷- ۱۲۲.
#کتابخانه #آندرانیک_هويان
@asmaaneh


Forward from: اسکان نیوز
🔻بلدوزرها به جان میراث ملی افتادند

👈کارخانه حریربافی چالوس ۳ ماه بعد از ثبت ملی تخریب شد

🔹کارخانه حریربافی چالوس با مساحت ۸ هکتار جزو برترین‌های خاورمیانه بود که شبیه کارخانه‌ای در شهر لیون فرانسه و توسط مهندسان فرانسوی و لهستانی ساخته و باعث جهانی‌شدن نام چالوس شد و این شهر را به‌عنوان قطب نخ‌ریسی سنتی ابریشم در دنیا پرآوازه کرد.

🔹ساختمان کارخانه حریربافی چالوس در حالی تخریب شد که دادستان چالوس به این مسئله ورود و دستور توقف آن را صادر کرد اما به‌رغم این دستور، باز شبانه بلدوزرها به جان این میراث ملی افتادند.

🔹عملیات ساخت کارخانه حریربافی چالوس در سال ۱۳۱۲ شروع و در سال ۱۳۱۵ به پایان رسد و تولیدات محصولات ابریشمی نظیر انواع پارچه، جوراب، پرده و غیره، حریر مازندران را شهره ایران و جهان کرد.
‎نمايش خبر

👉 @eskannews_com


#سفرنامه
@asmaaneh


🚌 سفر به فارس

🔸روز پنجم (آخر): یزدخواست
پریسا خسروی

بازدید از یزدخواست، اختتامیۀ سفر پنج روزۀ پارس بود. «اسم یزدخواست شهری که در شمال سروستان است، اول در فارس‌نامۀ ابن بلخی ذکر شده و بی شک همان است که مقدسی بعضی از حروف آن را حذف کرده و بعضی را تغییر داده و به صورت " ازکاس" ضبط نموده است.» نامش امروز بر روی نقشه ایزدخواست است. هرچند که گویی ایزد از آن روی گردانده است. شهر خاموش، خالی از سکنه، ویران، در فراغ رودی که در دلش جریان داشت و زندگی می‌بخشیدش. یک سوی رود، خانه‌ها و سوی دیگرش زمین‌های کشاورزی بودند. «بنای قلعۀ شهر بر لبۀ پرتگاه تپه‌ای قرار داشت که با رودخانۀ پایین‌پا و بریدگی‌های دیرینه سال آن شکل و شمایلی خاص را در نظر می‌آورد.» باقی خانه ها هم کم کم به پایین و به کنار رود سرازیر شده بودند. با رود، زندگی جریان داشت، رود که خشکید، زندگی هم از آنجا رفت. مردی از اهالی ایزدخواست کنونی میگفت تا همین سی، چهل سال پیش اینجا ساکنانی داشت.کاروانسرای صفوی آن سوی رود نیز گواه زندگی و آمد و شد گذشته‌های دور بود. داستان غم‌انگیزی بود. از میان ویرانه‌ها به دشت خشکیده نگاه می‌کردم و جای خالی رود و دیوارۀ سنگی آن سویش. در آن آفتاب ظهرگاهی داغ، یاد توصیف فرایر افتادم که در کتابی خوانده بودم: « سنگ گداخته کوهستان را شکاف می‌دهد و صخره‌ها را از هم می‌پاشد. مرغان پرشکسته برای نشاندن تشنگی بر ماندآبی فرو می‌آیند. به تمنای همین آب رمه ماغ می‌کشد و شتر ناله می‌کند، خاک لخت به طلب آب چشم می‌دراند، هر سو که بنگری بلاست و دریغ از نمی، هجوم ریگ است به این هوای بیابانی...»
آنچه می‌دیدم شاید همین بود، هجوم خشکی و بلا و آنچه غمم را دوچندان می‌کرد، تعلق نسل به نسلم به سرزمین پارس بود و سکونتم در فاصله اندکی از ایزدخواست. با وجود این نزدیکی تا آن روز هرگز به آنجا نرفته بودم. حس می‌کردم عزیزی در بستر بیماری داشته‌ام و اندکی دیر بر بالینش رسیده بود‌م. حال تنها پیکر بی‌جانش در برابرم بود. اندکی دیر، شاید به اندازه سی، چهل سال... در دل گفتم ای کاش دمی مسیحایی از غیب برسد و شهر باز جان بگیرد. اندک امیدی داشتم، آرزویی، حسرتی...

برای مشاهدهٔ نسخهٔ کامل نوشته، به پیوند زیر بروید یا بر روی دکمهٔ instant view بزنید.
goo.gl/YR8N66
#سفرنامه #یادداشت_دانشجویان #پریسا_خسروی
@asmaaneh


🔸 مهلت ارسال درخواست تمدید شد: ۱ آوریل ۲۰۱۸ | ۱۲ فروردین ۱۳۹۷


📢انتشار فیلم سخنرانی
🔸«مجسّمه‌ها و تصاویر انسان در اسلام: مروری کوتاه بر مباحثه‌ای قدیمی»
🔸برگزارکننده: Gingko

Idols and Figural Images in Islam: A Brief Dive into a Perennial Debate
by Christiane Gruber

The lecture aimed to explore some of the questions and debates concerning idolatry and figural representation from the beginning of Islam until today. It focused in particular on the specific terminology used in the Qur’an and Hadith in order to distinguish the semantic and conceptual categories that were used by Muslim writers to classify various forms of art-making along with their associated practices. In the majority of texts, images were not understood as prohibited per se. Rather, their modalities of display and use proved of paramount significance within the perennial debates concerned with image-making, as is the case in all global religious cultures. Skirting the ‘broad swath’ method, this talk aimed to pinpoint some the finer issues raised by the textual corpus as it intersects with artworks and paintings in order to demonstrate that practices of figural representation in Islamic traditions most often were (and still are) guided by cultural and political expediency rather than religious or legal principle.

🔸مشاهدۀ فیلم و اطلاعات بیشتر:
https://www.gingko.org.uk/projects-events/events/idols-figural-images-islam-brief-dive-perennial-debate/
#خبر
@asmaaneh


#سفرنامه #محمد_صلاحی
@asmaaneh


🚌 سفر به فارس

🔸روز چهارم: ابرقو
عاطفه جوادی‌کیا

روز چهارم را با بازدید از گنبد عالی شروع کردیم. مرحوم افشار دربارۀ گنبد عالی نوشته است: «گنبد عالی را هم دیدیم. گنبد بر ستیغ تپه گردن افراخته و از آسیب دهر بهتر بر امان مانده است. بخشی از شکوه این شهر بدان مربوط است». این بنای سنگی که بنا بر گفته‌ها از سنگ‌های طبیعی کوهستان ساخته شده بر فراز صخره‌های طبیعی یزد-ابرقو مشرف به جاده و شهر ابرقو قرار گرفته است. و برای زیارت آن به کوه‌نوردی سبکی نیاز است. چنان به نظر می‌آید که در زمان رونق جاده در حکم نشانه‌ای برای مسافران نیز بوده است؛ اگرچه ما هم وقتی از دور گنبد را دیدیم نشانه‌های آشنایی لبخند به لبمان آورد.
آن‌طور که استاد می‌گفتند گنبد عالی به دست عمیدالدین شمس‌الدوله دیلمی از طایفۀ هزار اسبیان اشکور ساخته شده است. بنا کتیبه‌ای آجری دارد، گویا حروف را با آجر تراشیده‌اند و بی‌هیچ تکلف و تزیینی در کنار هم قرار داده‌اند. به کتیبه که نگاه می‌کنی ناخودآگاه کتیبه‌هایی که پیش از این دیده‌ای را از نظر می‌گذرانی و در مقام مقایسه برمی‌آیی، و همینجاست که استاد می‌گوید: می‌دانستید که این کتیبه از اولین نمونه‌های کتیبه‌نویسی با آجر است؟! و اینجاست که پرسش‌های ذهنت کمی آرام می‌گیرد و فکر می‌کنی پس شاید این کتیبه نشان از شروع اتفاقی دارد؛ اتفاقی جدید که اولین نمودهایش را می‌شود اینجا دید.
از جوار گنبد عالی به جوانب که نگاه می‌کنی، جغرافیا و تاریخ قصه‌های جالبی را برایت روایت می‌کنند، مثلاً سواد اسفندآباد را می‌بینی و استاد حکایت قراء دوازده گانه را می‌گوید، قریه‌هایی که هر کدام به نام یکی از ماه‌های سال بوده‌اند؛ دوازده ماه، دوازده قریه. دیگر اینکه ترازهای جغرافیایی متفاوت بخشی از روایت‌های آبادانی شهرها را بازگو می‌کند، گنبد عالی در تراز ۱۵۰۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار دارد، آخرین رشته‌های منسوب به زاگرس را که از این ارتفاع می‌بینی ۲۰۰۰ بالاتر از سطح دریاست، هم‌چنین در جانب شمال شرق- تفت- را می‌بینی که ۱۰۰۰ متر از سطح دریا بالاتر است، پس اینجا- در جوار گنبد عالی- در میانه قرار گرفته‌ای، جایی گرم‌تر از یاسوج و خنک‌تر از تفت؛ و همین اختلاف ارتفاع پاسخ‌هایی برای آبادی ابرقو می‌دهد، آبی که از تراز بالاتر(ارتفاعات منسوب به زاگرس) به تراز پایین‌تر(ابرقو) می‌ریزد، و آنجا که آب بیشتر است آبادتر است. از گنبدعالی به سمت یزد که می‌رویم به تدریج چهرۀ شهرها از سنگی به خشتی تغییر شکل می‌دهد؛ ابرقو از آخرین جاهایی است در این مسیر که در آن نشانه‌هایی از معماری سنگی به چشم می‌خورد. برای آخرین بار، از فراز گنبدعالی به ابرقو نظر می‌کنیم، جاده را از چشم می‌گذرانیم، عکسی به یادگار می‌گیریم و راهی ابرقو می‌شویم.

برای مشاهدهٔ نسخهٔ کامل نوشته، به پیوند زیر بروید یا بر روی دکمهٔ instant view بزنید.
goo.gl/QXifMo
#سفرنامه #یادداشت_دانشجویان #عاطفه_جوادی‌_کیا


12-GH09-Engravers.pdf
1.3Mb
📚 کتابخانۀ آسمانه- ۱۲۰.
محمدصادق ميرزا ابوالقاسمی. «جستجويى در نام و احوال چند حکاک شيرازی در دورۀ قاجار». در گلستان هنر، ش ۹ (پاییز ۱۳۸۶)، ص۱۱۱- ۱۱۶.
#کتابخانه #محمدصادق_ميرزا_ابوالقاسمی
@asmaaneh


📢فراخوان مقاله برای کنفرانس
🔸«سه زبان، سه فرهنگ: روایت‌هایی از خاورمیانه»
🔸برگزارکننده: مرکز مطالعات اسلامی و عربی (CAIS)، دانشگاه ملی استرالیا
🔸مهلت ارسال چکیده: ۱۸ مه ۲۰۱۸؛ ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۷
🔸زمان برگزاری کنفرانس: ۲۲ و ۲۳ نوامبر ۲۰۱۸| ۱ و ۲ آذر ۱۳۹۷

Three Languages - Three Cultures: Narratives from the Middle East

▪️The term 'Orient' and the academic field 'Oriental Studies' pertaining to mainstream 19th and 20th century Western academia have turned respectively into 'Middle East' and 'Middle Eastern Studies'. The inherent orientalism in the naming of the region as the 'east of the west', situating it relative to Europe, has been increasingly questioned, particularly after the publication of Edward Said’s influential book Orientalism. Yet the region is mostly studied and referred to through the prism of the political and economic implications of regional developments, for outsiders, above all for the Western world. Similarly, topics like extremism, sectarianism, autocratic regimes endemic to the region, oil and energy security, rentierism and ethnic conflicts are abundant in the research on the Middle East. The multiplicity of cultures in the area has been easily stereotyped, mostly as an undesirable 'other', in the political and economic fields of research.

▪️This tendency to view the 'Orient' in simplistic and reductionist terms often overlooks the variety of cultures, the wealth of historical interactions amongst the region’s peoples, the nuances in linguistic manners, and the diversity in the arts. In order to transcend this trend we believe it is both important and valuable to present academic research in the fields of literature, language, culture, gender, identity and the arts.

▪️The Centre for Arab and Islamic Studies (CAIS) at the Australian National University is therefore inviting scholars, artists and practitioners to participate in its upcoming conference 'Three Languages - Three Cultures: Narratives from the Middle East' on 22-23 November 2018 in Canberra, Australia. Arabic, Persian and Turkish languages and their respective cultural horizons are the focus of the conference. Comparative and interdisciplinary research as well as research from a particular discipline and specialty subject areas related to Arabic, Persian and Turkish are also welcome.

▪️Papers are sought which explore the Middle East region using the following themes:
Art and Culture
Gender and Identity
Language and Literature
Media and Communication Studies
Comparative Studies
Language Teaching and Planning

🔸اطلاعات بیشتر:
https://goo.gl/ZDw6cu

#خبر
@asmaaneh


#اثر #مرتضی_رضوانفر
@asmaaneh


✏️کتیبه‌هایی بعنوان طلسم: معرفی ۶۹۹ کتیبۀ کشف شده از دریای خزر در ساحل باکو
مرتضی رضوانفر

این کتیبه‌ها که در کاخ شروانشاهان باکو نگهداری می‌شوند، حاوی کلمات فارسی و عربی است. در چیدمان‌های مختلف این کتیبه‌ها، هیچ عبارت معنا داری قرائت نشده است.
اسامی‌ای همچون گرشاسب، فرخزاد، فریدون، منوچهر، فریبرز، سالار، یزید، احمد، محمد، شیبانی و ... در این کتیبه‌ها خوانده شده است که به نظر می‌رسد اسامی حاکمین محلی باشد.
کتیبه‌ها هفت قرن زیر آب بوده و طی ۲۰ سال کاوش، یافت شده‌اند. تصاویر انسانی و حیوانی و همچنین صورت دیو و اجنه (صورت‌های زمینی و آسمانی) روی آنها نقش شده است.
به نظر بنده با توجه به استفاده از خطوط و جملات وهمی و عدم دقت در ترکیبات و اصول خوشنویسی، همچنین وجود صورت‌های دیو و عجائب المخلوقات، احتمالا بعنوان تعویذ و طلسم برای دفع بلایا و دشمنان، تهیه شده‌اند.
در گذشته برای حفاظت از قلعه‌ها، از طلسم استفاده می‌کردند. طلسم در تعریف دهخدا، ترکیبی از صورت‌های ارضی و سماوی و یا خطوط وهمی است که اهل فن برای دفع موذی، ترسیم می‌کنند.
و شاید به قول فرخی سیستانی، شاعر قرن چهارم، تعداد این کتیبه‌ها نیز هزار تکه بوده و تنها ۶۹۹ عدد از آنها یافت شده باشد:
زهی قلاعی در هر یکی هزار طلسم
که خیره گشتی ازاو چشم مردم هشیار

برای مشاهدهٔ نسخهٔ کامل نوشته، به پیوند زیر بروید یا بر روی دکمهٔ instant view بزنید.
https://goo.gl/FJQNN5
#اثر #مرتضی_رضوانفر
@asmaaneh


How do you solve a problem like the Chicago grid: Burnham, Wright, Mahon
by Shiben Banerji
#خبر
@asmaaneh


📢سخنرانی
🔸«مسئله‌ای همچون مسئلۀ شبکۀ شطرنجی شیکاگو را چطور حل می‌کنید: برنهام، رایت، ماهونی»
🔸زمان: ۲۹ مارس ۲۰۱۸| ۹ فروردین ۱۳۹۷
🔸مکان: اوک‌پارک، ایلی‌نویز

How do you solve a problem like the Chicago grid: Burnham, Wright, Mahony
by Shiben Banerji

For civic leaders in early 20th century Chicago, few issues seemed as vexing as the city's grid. Omnipresent, monotonous, dehumanizing. In a rapidly growing and increasingly diverse city, the grid appeared to constrain every best effort to build a cohesive community. In this talk, Shiben Banerji examines how three architects—Daniel Burnham, Frank Lloyd Wright, and Marion Mahony Griffin—each defined the problem of the grid. Comparing their various efforts to disguise, rescue, and modify the grid, this talk reveals how reflecting on urban planning between 1909 and 1949 can shape our own contemporary efforts to build vibrant, pluralistic, and ecologically responsible communities.

🔸اطلاعات بیشتر:
https://flwright.org/programs/chicagogrid

#خبر
@asmaaneh


#سفرنامه #محمد_صلاحی
@asmaaneh


🚌 سفر به فارس

🔸روز سوم: فیروزآباد
پرستو مقدمی

انگار قسمت بود فیروزآباد در برنامه‌ی سفر قرار بگیرد. یک ماه قبل از سفر، این شهر یکی از مقاصدمان بود. برنامه طوری چرخید که از آن بگذریم و به شهرهای دیگری برویم. جاذبه‌ی تخت جمشید ان‌قدری بود که با استراحت‌های کوتاه، مدت طولانی را در آن گذراندیم؛ به همین خاطر یک روز خالی شد و با توافق جمعی فیروزآباد را به برنامه اضافه کردیم. و خوش به حالمان برای این اتفاق.
«فیروز آباد شهری است سخت خوش و تماشاگه و نخجیر بسیار و هوای آن معتدلست و درست بغایت خوشی و میوه‌های پاکیزه بسیار از همه نوع و آب‌های فراوان و رودهای روان و جامع و بیمارستان نیکو ساخته‌اند و صاحب عادل دارالکتبی ساخته‌است سخت نیکو که به هیچ جای جهان مانند آن نیست و قلعۀ سهاره به آن نزدیکی است و مردم فیروزآباد متمیز و بکار آمده باشند و به صلاح موسوم.»*
آیا برای دیدن شهری با این تعاریف یک روز کافی است؟ مجبور شدیم تنها به بازدید از کاخ فیروزآباد و قلعه دختر اکتفا کنیم.
کاخ (یا شاید آتشکده) فیروزآباد با برکه‌ای که مقابلش داشت، با عظمت و سادگی گنبدها و ایوان مقابلش همه‌مان را شیفته کرد، و خیلی دیرتر از آنچه تصور می‌کردیم، توانستیم از آنجا دل بکنیم. آقای کاظمی استادکاری که بسیاری بناهای فیروزآباد را با دستان خودشان مرمت کرده بودند، برایمان از داستان‌های مرمت و از خاطره‌هایشان با دکتر شیرازی و دکتر چگینی ‌گفتند؛ از شهر فیروزآباد ‌گفتند؛ از نام‌های کاخ ‌گفتند، که نامش موردستان هم بوده، برای درخت‌های مورد اطراف آن. به آن قرة‌العین هم می‌گفتند، برای چشمه‌ای که همان نزدیکی است و نامش قرة‌العین است. مردم فیروزآباد هم به آن چهارتاقی می‌گفتند، این نام‌گذاری نشان می‌دهد دوگانۀ کاخ یا آتشکده در نظر مردم به آتشکده میل می‌کند، اما امروز آن را کاخ فیروزآباد می‌شناسیم. این کاخ سنگی است، با ملات گچ. ایوان بزرگی دارد، سه گنبدخانه، حیاطی مربع شکل، اتاق‌هایی که رو به ایوان یا رو به حیاط گشوده می‌شوند. بنا ساسانی است اما در دوره آل بویه هم تغییراتی در آن انجام شده، برای مثال زیر دو طاق در دو دهانه گشوده به ایوان، دیوار کشیده‌اند تا از ریزش طاق جلوگیری شود. برکه‌ای مدور نیز مقابل ایوان اصلی و ورودی بنا وجود دارد به غایت زیبا، که با خود فکر می‌کنم اصلاً شاید همین برکه اردشیر را به ساختن کاخی در مقابلش خوانده باشد.
با دکتر چگینی و آقای کاظمی که در کاخ راه می‌رفتیم، هیچ در بسته‌ای وجود نداشت. راه ورود به غلام‌گردش‌های بالای گنبدها و بام را برای‌مان باز کردند. روی بام کاخ رفتیم. آن بالا انگار به تنهایی شهری باشد. فضای بین سه گنبد هرکدام کوچه‌ای هستند و از انتهایشان تمام شهر زیبای فیروزآباد دیده می‌شود. روی بام وقتی آقای کاظمی چشمه‌ها و نهرهای شهر را نشان‌مان دادند تازه فهمیدیم این شهر به تحقیق پر از چشمه و رود است. بعد هم یکی از همان‌ چشمه‌ها که کنار کاخ بود پاگیرمان کرد و همان‌جا نشستیم برای ناهار. ناهاری با طعم پونه و نعنای کنار چشمه‌ی فیروزآباد.
بعد از ناهار به قلعه دختر رفتیم.
احتمالاً می‌توانید زیبایی و کشش آن را تصور کنید اگر بگویم که قلعه درست بالای یک کوه بود و برای رسیدن به آن بالا باید تعداد زیادی پله را در گرمای آفتاب می رفتیم، و رفتیم. ما که هیچ، زنان و کودکانی را دیدیم که تمام این مسیر را می‌آمدند بالا و می‌نشستند داخل قلعه و نگاهش می‌کردند. به جز قلعه و بازی‌های زمین و آسمانش، این‌ها را چه کسی می‌توانست به آن بالا بکشد؟
بعد از قلعه دختر به شهر اصطخر رفتیم، که از بزرگترین شهرهای پیش از تاریخ ایران بوده است. توضیح تمام آنچه دیدیم اینجا نمی‌گنجد؛ برای همین به تنها به این اکتفا می‌کنم که این شهر ویران، بر بالای یک تپه، که بقایای بسیار اندکی از آن مانده بود و هنوز به طور کامل کاوش نشده بود، با حضور دکتر چگینی برایمان رنگ گرفت.
گزارش یک روز از چنین سفری، نمی‌توانست به این کوتاهی باشد، مگر با صرف نظر از بسیاری نکات. خیلی وقت‌ها پیش می‌آید آرزو کنم که کاش شعر گفتن می‌دانستم؛ شعر می‌تواند خیلی عمیق‌تر و خیلی کوتاه‌تر حرف دل را بزند. فیروزآباد هم از همان وقت‌ها بود که توصیفش شعر می‌طلبید.
حافظ، مولانا، سعدی و تمام شاعران حال و گذشته و آینده‌ی سرزمینم، خوشا به حال شماها که شاعری بلدید ...

*در مسیر برگشت، داستان شهرهایی که به آن‌ها سفر کرده بودیم، از روی فارسنامۀ ابن بلخی خواندیم. اگر فرصتی بود، به بخش فیروز‌آبادش رجوع کنید. زیباست.
**پایان‌نامه آقای احسان طهماسبی در مورد آتشکده فیروزآباد است. ترغیب شدم در اولین فرصت پایان‌نامه ایشان را مطالعه کنم.

برای مشاهدهٔ نسخهٔ کامل نوشته، به پیوند زیر بروید یا بر روی دکمهٔ instant view بزنید.
https://goo.gl/xKp9tZ
#سفرنامه #یادداشت_دانشجویان #پرستو_مقدمی
@asmaaneh

20 last posts shown.

1 219

subscribers
Channel statistics