چه اتفاقی میافتد وقتی مو به تنمان سیخ میشود؟
نام این اتفاق در پزشکی، cutis anserina (cutis به معنای پوست و anser به معنای مورمور شدن) است.
به چه چیزی «مو به تن سیخ شدن» گفته میشود؟
مورمور شدن نتیجۀ خم شدن ماهیچههاي كوچك در پوست، كه باعث بلند شدن و برخاستن فوليكولهاي مو ميشود است، اين باعث راست ايستادن موها ميشود. مورمور شدن يك واكنش غيرارادي است: سلولهاي عصبي دستگاه عصبی سمپاتیک (اعصابی که پاسخ جنگ یا گریز را کنترل میکنند) این ماهیچههای پوستی را کنترل میکنند.
در فرمانروی جانوران، یک جانور تهدید شده واکنش مشابهی دارد، که باعث میشود پشم یا موی جانور کمی پف کند. این باعث میشود که جانور بزرگتر و خطرناکتر به نظر برسد. شاید معروفترین مثال، جوجه تیغی باشد که وقتی خطری احساس میکند، تیغهایش را برمیافرازد. این میتواند مهاجم را پیش از حمله، وادار به تجدید نظر کند. شاید این بتواند توضیحی برای این باشد که چرا سیستم عصبی سمپاتیک مورمور شدن را کنترل میکند؛ این که این رفلکس به پاسخ جنگ یا گریز گره خورده است.
هدف از مورمور شدن چیست؟
مورمور شدن میتواند به روشهای مختلفی به شما کمک کند تا هنگامی که در معرض سرما هستید گرمایتان را حفظ کنید:
_ هرچه ماهیچههای پوست (ماهیچههای راستکنندۀ مو - arrector pili) بزرگتر باشند، انقباض آنها گرمای بیشتری ایجاد میکند.
_ راست ایستادن فولیکولهای مو باعث بسته شدن منافذ پوستی میشود.
_ موهای راست ایستاده، لایهای از هوا را به دام انداخته و باعث حفظ گرمای بدن میشوند.
اما تنها زمانی که حس سرما داریم مو به تنمان سیخ نمیشود!
برخی افراد، سیخ شدن موهای بدن را به موقعیتهای ناخوشایند ارتباط میدهند، مانند احساس به ویژه سرما یا احساس ترس. با این حال، چیزهایی بیشتری برای بررسی وجود دارند. ماهیچههای راستکنندۀ مو به دستگاه عصبی سمپاتیک متصل هستند و دستگاه عصبی سمپاتیک از بخشهای مختلفی از مغز ورودی دریافت میکند، از جمله آنهایی که به انگیزش، انگیختگی و احساس مربوط هستند. پس محرکهای دیگری نیز ممکن است باعث مورمور شدن بشوند. مانند:
_ گوش دادن به موسیقی یا مشاهدۀ هنر، به ویژه زمانی که احساسات شما را برانگیزد یا به کلی شما را در خود غرق کند.
_ هیبت (احساسی مانند تعجب)
_ غرور و افتخار
_ هیجان
_ ترس
مو به تن سیخ شدن و بیماری
اگرچه نادر است، اما مورمور شدن میتواند نشانهای از نوعی اختلال تشنج به نام صرع لوب گیجگاهی (temporal lobe epilepsy - اختلالی مربوط به دستگاه عصبی سمپاتیک) یا دیگر اختلالات مغزی باشد. مورمور شدن همچنین هنگام ترک هروئین یا دیگر مواد افیونی شایع است. در واقع، یک توضیح برای خاستگاه عبارت «quitting cold turkey (با ترجمۀ تحتاللفظی «ترک کردن مانند یک بوقلمون سرد» و به معنای ترک یکبارۀ یک عادت مخرب)»، این است که مورمور شدن بدن در دوران ترک هروئین، مانند تن یک بوقلمونِ سرد است.
reference:
https://www.health.harvard.edu/blog/wondering-about-goosebumps-of-course-you-are-2020080320688 #مغزفود