تراسِ هراس


Channel's geo and language: not specified, not specified
Category: not specified


به‌هنگام هراس

Related channels

Channel's geo and language
not specified, not specified
Category
not specified
Statistics
Posts filter


چیزی که بیش از همه ابزورده، اینکه به هنگام هراس، پیِ جای امنی، اونم کجا؟ زیر یه سقف بزرگ به نام جمهوری اسلامی.


روزا آدمم، شبا ابلیس.


شش سالم بود، با محمد حسین طباطبایی، علم‌الهدی، قرآن حفظ می‌کردیم. آسدمهدی می‌گفت انگار که ابلیسِ قبل از هبوط، تو می‌تونی شیطون رو درس بدی. من اما نمی‌دونستم چرا اونجام، یعنی زور مامان بود. خواب دیده بود که امام رضا من رو گذاشته تو بغلش و گفته این بچه یا دودمان ما رو به آتیش می‌کشه یا... من همیشه تا اینجا می‌شنیدم از وقتی حتی مدرسه نمی‌رفتم. تو از پشت دیوی، عقب دیوم میری. شش سالم بود برای اینکه خوب شم بردنم پیش فاضل، اون موقع یه فاضل لنکرانی می‌گفتن یه تریلی لقب پشتش بود. یک ساعت با یه بچهٔ شش ساله حرف می‌زد. یه مشت آخوند دژچهر و یه مشت ریشوی کاتولیک‌تر از پاپ ‌پشت اونا، ردیف شده بودند که حرف یه پیر خرفت و یه بچهٔ ریقو رو بشنوند. یک ساعت بدون اینکه نگام کنه با اونا کسشعر تفت می‌داد. بعد نگام کرد و همون موقع گفتم این خدایی که می‌گین، بعد از جهنمش چی داره؟ نذاشتم تو گیج خوردنش بمونه، گفتم وقتی تو جهنمش می‌سوزم، وقتی بهش می‌گم تو رو به خدایی قبول ندارم چکار می‌تونه بکنه.سالها و واقعاً سالها از پریشانی اون پیر خرفت انرژی می‌گرفتم وقتی جلوی یه ریقوی لاغر مردنی شش ساله خفه‌خون گرفته بود. یادمه به مادرم فحش بدی داد و برآشفته پا شد که بره. مادرم نجاتم داد. مثل همهٔ وقتایی که ازش متنفر بودم و به دادم می‌رسید. مثل همین چند روز پیش که بدترین دقیقه‌ها دهنمو گایید و نجاتم داد.
به قول خودش، خمیرهٔ تو از دیوه ولی بچه‌می.

از بچگی هزاران هزار بار غریبه و آشنا بهم گفتند که تو از آتیش و شیطونی. اینقدر که ده سالم نشده بود که برای ابلیس قربانی خونی می‌کردم و حیوون به درگاهش می‌بردم که خودش رو نشونم بده. هربار بهش فحش می‌دادم و می‌پرستیدمش. من به خدای مامانم هیچوقت باور نداشتم، هیچوقت اما شیطانش خدای بچگی من شد. بارها پیمان خون باهاش بستم تو تنهایی و همیشه تنهام گذاشت. سالها گذشت از اون روزا که سر و کله‌اش پیدا شد.


چهار سالم بود. یه پاپانوئل داشتم که نمی‌دونم تو اون خراب‌شدهٔ مذهبی خونهٔ ما چطور اونجا بود. می‌ذاشتم جلوم و می‌گفتم این خدای منه. اولش برای اینکه حرص مادرم رو در آرم. یادمه تو اون جنون و سختی بچگی، تو غثیان و تشنج بچگی پشت بخاری قهوه‌ای سوختهٔ خونه تکیه داده‌ بودم و پوستم می‌سوخت، بعد از کتک از خماری بابا به خدای مامان گفتم تو اون بهشتت چی داری که به این کثافت بیارزه؟ اینقدر کشیده‌ام که هررررررررررچی [مطلقاً هرررررررررچی] توش بخوای بهم بدی نمی‌ارزه. چهار سالم بود، پشت اون بخاری تخمی نیک کالا که از خدای مادرم و خدای همهٔ دین‌باوران گذشتم. چهارساله بودم که رنج و شرّ به من فهماند که تو با ظلمت جهان تنهایی.


زمان چطور فاسد میشه؟

یه دستهٔ کوچیکی از ایرانیان باستان بودند که باور داشتند که زمان، خدایان و دیوان رو بوجود آورده. یعنی اساساً حتی اگه خداباور هم بودی، به چیز‌ بزرگ‌تری باور داشتی به اسم زمان که فراتر از نیک و بده. تو یه دوره‌ای «زنر» کوشید این رو ذیل زروانیسم تعریف کنه، اشتباهات زیادی داشت، خیلی جاها رو ندید، اما مطالعات تاریخ ایران رو تغییر داد. اینا رو گفتم که بگم، وقتی سه ماه و دو هفته بعد از مرگ خمینی زندگیت رو شروع می‌کنی، دست تو نیست. دستِ زمانه. چیزی که انسان مدرن با همهٔ زور زدنش، با کشتن خدا، دیو، با چنگ انداختن بهش نتونست بهش تفوق پیدا کنه. تا اینجا هنوز خاک می‌خوره و سر و شکلی نگرفته، و فقط برای هنگام چیرگی هراسه، می‌خوام بکنمش جایی برای آزمایشگاه زمان. نه تنها درک من از زمان، درک من و همهٔ کسانی که دربارهٔ زمان فکر کردند. از اونایی که به فکر ساختن ماشین زمان افتادند، تا اونایی که زمان رو به نازمان بدل کردند. از فرمول‌های سیمیایی قرون میانه تا زمان‌باوران باستانی. اینکه چرا زمان وسط این کثافت وضع موجود بایستهٔ من شده، نوعی گنوستی‌سیسم یا مرضِ فرار از وضع موجود نیست، پرداختن به هستهٔ بنیادین وضع موجوده، با رفتاری که به رازوارنگی و رمز پهلو می‌زنه اما به خرد انسان چیون‌تره.


•رگ‌وپیِ متن•



زمان چیه؟
سالهاست به زمان فکر می‌کنم.
انسان عصر روشنگری با گذشتن از مفهوم خدا، یا اینکه کیرشو بکنه تو خدا، سنت رو پشت سر گذاشت. گذشتنی نافرجام. خدا هربار به شکل دیگه‌ای بازتولید می‌شد. فاجعه‌آمیزترینش به شکل انسان و در استمرار چنین وضعیتی، سرمایه یا پول، خدای انسان مدرن شد.
شکست خدا، پیروزی انسان نیست. سال‌ها به این اندیشیده‌ام که انسان جز با شکست زمان راهی بر تفوق و برتری بر زندگی یا جفت سایه‌وارش، مرگ، نداره. تو چطور می‌تونی به مرگ خودت چیره بشی؟ با دیدن زمان به چشم یک بیماری و لاجرم درمانش؟
پاسخ برای من منفیه.
تو زمانی می‌تونی بر زندگی و دوآلیته‌اش چیره بشی که بتونی بر زمان پیروز بشی. زمانی که می‌زاید و می‌میراند. زمان چگونه فاسد می‌شود؟

حالا در این زمان‌های بی‌بدن، یا تعلیقِ بدنی نوشتار در هنگامِ هراس، دست‌های زمان، دست‌های توانای زمان، در پژمردن دقیقه‌هام، بیرون کشیدنِ اندام از تن است. گوشت، خون، رگ. زمان در اعصاب رگ و پی‌ام زوزه‌های یک جونده است.


درست سه ماه و دو هفته می‌شد که خمینی مرده بود، مرگ خمینی مبدأ تاریخی نیست که بگم از چه روزی زندگیم رو شروع کرده‌ام، اما خب تو اینجا هم کسی مثلاً نمیگه تو فلامین سالگرد فلان اندیشمند یا شاعر بهمانی به دنیا اومد. یعنی به آدما نمی‌گن ولی به مشاهیر شاید بگن، مثلاً فلامین روز مرگ رودکی، فردوسی به دنیا اومد. اما برخلاف خیلی‌ها فکر می‌کنم اینکه جزئیات خیلی چیزا میگن، پس مهمند! من فکر می‌کنم جزئیات فقط چرت و پرت‌ها رو نشون میدن و درشت مرشت‌ها رو قایم می‌کنند. بازم میگم مرگ خمینی مبدأ تاریخی نبود، اما بلاخره همهٔ آدمایی که مرگش رو نفس کشیده بودند با همهٔ آدمایی که حتی اسمی ازش نشنیده بودند از هم جدا می‌کنه. مثلاً فردوسی چی می‌دونه خمینی چی بوده؟ شاید همینقدر که خمینی چی می‌دونست که فردوسی چی بوده، نمی‌دونم. البته لفافه چرا؟ نه عزیزجانم، خمینی چیزی از فردوسی نمی‌دونست و نمی‌دونست اصلاً چی بوده. اصلاً مسئله فردوسی نیست. یعنی تو بگو فلانی و این جزئیات چندان اهمیتی نداره، اینکه بخوای از شکم چیزی که کلمات من ریدند، چیزی که می‌خوای سوا کنی.

×××

مثلاً همین خواهر من، ۵۴ ماه از زندگی‌ش گذشته بود که خمینی مُرد، درحالی که ۴۹ ماه و ۲۴ روز می‌گذشت که به دنیا اومده بود، یعنی بعضی‌ها حتی قبل از اینکه به دنیا بیان زندگی می‌کنن، و حتماً هم قرار نیست رنجی، حادثهٔ عجیب و غریبی اتفاق بیفته تا یکی بفهمه زندگی می‌کنه، یکی تو یه روز پس از بارون یه دست لباس شیک تنشه و پاش رو بر اساس یه اشتباه، لغزش یا هر دلیل دیگه‌ای محکم‌تر از حد معمول می‌ذاره زمین و کثافتِ چالهٔ لجن‌گرفتهٔ خیابون می‌پاشه به شلوارش و یه دفعه می‌بینه داره زندگی می‌کنه، حالا مهم نیست چندماه و چندسال و چند روز با مرگ خمینی یا رودکی فاصله داره، می‌فهمه داره زندگی می‌کنه، هرقدر هم به نظر شما این فهمیدن کسشعر باشه...


از یه روزِ یه ماهِ یه سالی شروع کنی به زندگی کردن، ما ایرانی‌ها فکر می‌کنیم که بچه از یه سنی زندگی می‌کنه، نه لفظاً ، برای همین من مثالی می‌زنم که همه شاملش میشیم، کنکور، یعنی نمیشه بگی برای هرکسی زندگی از چه موقعی شروع میشه، یکی تو بلوغ و هی توی آینه به زشتی و زیبایی خودش ور رفتن، یکی تو یه تصادف وقتی قنداقش پر خونه و مامان و باباش با ۸۰ تا سرعت تو پیچ رفتند تو دهن یه کامیون. من زندگیم از روز اولِ ماه اولِ سال اول شروع شد.



9 last posts shown.

3

subscribers
Channel statistics